Nieuwsbreak

Linda Duits: 'Onze premier had net zo goed autoverkoper kunnen zijn'

Zakenvrouw Nanka van de Meer uit Woudrichem vindt het pure discriminatie dat ze als vrouw is geweigerd als lid van de plaatselijke Visserij Vereniging en koningin Máxima zal bij de komende troonrede op een 'neventroon' naast koning Willem-Alexander zitten. Wat vindt sociaalwetenschapper en publicist Linda Duits van het nieuws van de dag?

Beeld Linda Duits

Vindt u het weren van vrouwen bij een visclub traditie of discriminatie?
'Het is gewoon discriminatie, iets anders is het niet. Het is onzin dat de desbetreffende visclub zich nu beroept op een historisch privilege. We zeggen toch ook niet dat slavernij traditie is en dat het daarom niet erg is. Wat vooral opvalt is dat de mannelijke leden van de visclub zich van geen kwaad bewust zijn. Ze hebben totaal niet door dat ze aan het discrimineren zijn.'

Ziet u dat vaker?
'Er zit een geduchte vanzelfsprekendheid in de manier waarop wij omgaan met genderrollen. Ik kreeg bijvoorbeeld laatst een geboortekaartje van een vriend. Op dat kaartje had hij geschreven: 'ik heb ontzettend veel zin om met mijn zoon te gaan voetballen'. Je ziet, er zit meteen ingebakken wat we van iemand verwachten op basis van sekse. Zoiets verandert pas als iemand opstaat. Nu zie je dat na 650 jaar gebeuren in Woudrinchem, er staat een vrouw op die zegt het belachelijk te vinden niet te mogen hengelen vanwege haar geslacht. We winden ons gemakkelijk op over de SGP, maar het is moeilijker om dat te doen bij domeinen die dichterbij huis liggen omdat we het daar minder snel doorzien. Terwijl het om een identiek mechanisme gaat: niet lid mogen worden van een visclub is hetzelfde als niet lid mogen worden van een politieke partij.'

Heeft u het zelf wel eens meegemaakt?
'Ik word wel geconfronteerd met alledaags seksisme - op Twitter zei iemand laatst serieus dat een blondie als ik me niet moest druk maken om politiek - maar ik ben een jongensachtig meisje waardoor het meevalt. Vroeger speelde ik met autootjes in plaats van met poppen, nu hou ik van bier drinken in plaats van nagellakken. Ik heb veel jongens als vrienden, ik begeef me in een hoogopgeleid milieu, ik woon in Amsterdam, en heb veel vrienden in de homoscene dus in mijn wereld wordt op een andere manier over gender nagedacht dan in een dorp als Woudrichem. Genderdiscriminatie is verweven met sociale klasse, opleidingsniveau en seksualiteit.'

Máxima laat er in ieder geval geen gras over groeien en gaat gewoon naast Willem-Alexander zitten tijdens de troonrede.
'Daar heb ik dan weer niet zo veel mee, ik ben namelijk erg anti-koningshuis. Ik weet ook niet of dat nou de plek is waar de genderemancipatie moet beginnen. Maar verder heb ik er eigenlijk niet zo veel over te zeggen.'

 
We winden ons gemakkelijk op over de SGP, maar het is moeilijker om dat te doen bij domeinen die dichterbij huis liggen omdat we het daar minder snel doorzien
Geconcentreerde blikken op de gezichten van deze jongentjes die aan het racen zijn. Beeld anp
Koningin Maxima Beeld anp

Heeft u zich nog ergens over verbaasd?
'Ik was erg geschokt door de toespraken van de verschillende rectors magnificus tijdens de opening van het academisch jaar. Vroeger werd daarin een visie verkondigd over de plek van de wetenschap in de maatschappij. Nu zie je over de hele linie dat universiteitsbestuurders meer op tweedehandsautoverkopers zijn gaan lijken. Ik heb een paar toespraken teruggelezen en de trend is dat universiteiten zich vooral op de borst kloppen over hoe goed de eigen universiteit is. Het is verkooppraat over excellentie en topinstituten. Universiteiten zijn bedrijven geworden, studenten zijn klanten en onderzoek wordt gebracht als product. Er is sprake van commercialisering van de universiteit. Alles draait alleen om imago.

'Universiteiten zitten propvol. Door de werkloosheid doen studenten een extra master omdat ze geen baan kunnen vinden. Ik zie dat ze heel hard werken. Maar het lijkt wel alsof universiteiten eigenlijk alleen zo veel mogelijk aan ze proberen te verdienen. Ik had liever gezien dat er tijdens de academische opening een visie wordt gepresenteerd met als insteek: hoe kunnen we studenten in tijden van crisis helpen vooruit te komen? Welke rol spelen we daar zelf in?'

Misschien moet Rutte dan ook maar bij een universiteit gaan werken, hij zegt over zichzelf dat hij geen visie heeft want 'visie is als de olifant die het uitzicht belemmert'.
'Op zich past dat natuurlijk goed bij het VVD-pragmatisme dat gericht is op geld. Het laat vooral intellectuele armoede zien. Ik ben teleurgesteld dat wij een premier hebben die net zo goed autoverkoper had kunnen zijn. Hij is tijdens zijn toespraak door de mand gevallen als bestuurder in plaats van leider. Het is niet iemand waarvan je denkt: hij kan nadenken over de aard van de crisis. Hij managet de crisis in plaats dat hij het oplost. Het is een gevolg van het neoliberale pragmatisme in onze huidige samenleving. Daan Windhorst verwoordt dat mooi in een opiniestuk over de kunstsector, hij zei dat is hetzelfde 'als een filosoof dom noemen als hij arm is'. We leven in een maatschappij waarin veel mensen vinden dat als je arm bent, je wel dom moet zijn. Slimheid wordt gelijkgesteld aan geld. Terwijl ik denk dat we in een tijd leven waarin we juist meer behoefte hebben aan filosofen.'

Studenten zingen bij de opening van het academisch jaar aan de Universiteit Leiden. Beeld anp
 
Nu zie je over de hele linie dat universiteitsbestuurders meer op tweedehandsautoverkopers zijn gaan lijken
Minister-president Mark Rutte houdt in De Rode Hoed de vijfde H.J. Schoo-lezing. De jaarlijkse lezing markeert het begin van het politieke jaar. Beeld anp

Bent u nog van iets blij geworden vandaag?
'Ja, uit onderzoek van het gerenommeerde Amerikaanse onderzoeksinstituut Pew blijkt dat 51 procent van de Amerikanen positief staat tegenover de vakbond. In 2011 was dat nog 41 procent. Ik vind het hoopgevend dat er misschien toch een kentering plaatsvindt voor een andere wereld. Mensen gaan zich organiseren om samen voor verandering te zorgen.'

U wordt blij van Ton Heerts op de barricade?
'Ik weet niet helemaal of de vakbond nou de juiste vorm is, maar ik vind het goed als mensen zich niet laten uitbuiten door de werkgevers. Een mooi voorbeeld is het Broodfonds, waar kleine collectiefjes van ZZP'ers geld in een potje doen en uitkeren bij bijvoorbeeld ziekte. Het is voor elkaar opkomen.'

Nog om iets gelachen vandaag?
'Ja, heel fout om een meisje dat bijna wordt opgezogen door een stofzuiger. Het is eigenlijk een beetje leedvermaak maar ik moest er om schaterlachen.'

Dit is aflevering 157 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

 
Ik vind het goed als mensen zich niet laten uitbuiten door de werkgevers
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden