Nieuws

Limburgse dijkgraaf geeft zijn waterschap ondanks fouten toch ‘een 7’ voor aanpak watersnood

De watersnood in Limburg was ‘een crisis van ongekende omvang’ die het Waterschap Limburg met man en macht te lijf ging, maar waarbij ook fouten zijn gemaakt. Vooral in de eerste dagen van de crisis was de centrale regie onvoldoende en de communicatie gebrekkig.

Peter de Graaf
Inwoners van Valkenburg inventariseren de schade aan hun woningen tijdens de watersnood in juli. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Inwoners van Valkenburg inventariseren de schade aan hun woningen tijdens de watersnood in juli.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ook de samenwerking met Rijkswaterstaat en de veiligheidsregio’s verliep soms stroef. Dat staat in een dinsdag gepresenteerd rapport van het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement (COT).

Limburg werd medio juli eigenlijk overvallen door drie watercrises, zegt dijkgraaf Patrick van der Broeck in een toelichting. Nog nooit viel er in het Limburgse heuvelland zo veel regen, nog nooit viel er zo veel regen in de Eifel en Ardennen (waardoor de waterafvoer in de Limburgse beken records brak) en nog nooit stond het waterpeil in de Maas zo hoog. ‘We werden overrompeld door het water’, erkent hij.

De onderzoekers stellen dat het altijd lastig is om goed voorbereid te zijn op zo’n onverwacht grote ramp. In gesprekken met het waterschap hebben ze gezegd dat een crisisorganisatie in zo’n situatie hooguit een 6 kan scoren. Toch wil de dijkgraaf zijn organisatie een hoger cijfer geven. ‘Ik zou onszelf een 7 geven’, aldus Van der Broeck, ‘met een 6 doen we deze organisatie tekort.’

Ultieme stresstest

Het waterschap had de pech dat er net voor de ramp een nieuw crisisplan in werking was getreden, dat nog niet ‘breed doorleefd’ was in de organisatie. Het was de bedoeling om in 2022 een grote oefening te houden met dit crisisplan 2.0. ‘Die oefening hebben we nu ruimschoots gehad’, aldus Van der Broeck. ‘We hebben de ultieme stresstest gehad.’

Het COT prijst de enorme inzet en betrokkenheid van alle medewerkers. Binnen vijftig uur zijn veel crisismaatregelen uitgevoerd, zoals de installatie van 113 pompen en de aanleg van 4,2 kilometer aan tijdelijke waterkeringen. Hiervoor staan volgens de draaiboeken vijf dagen.

Maar door een gebrek aan regie werd er langs elkaar heen gewerkt en haperde de overdracht van diensten. Daarnaast ging bij de stations voor het meten van de waterstanden het nodige mis. Sommige deden het niet meer door een aanvaring met een boomstam, andere kampten met een storing. Ook was er geen coördinatie tussen de meetgegevens in de Maas met die in de zijrivieren. Daardoor was het voorspellen van hoogwaterstanden moeilijk. Sommige voorspellingen waren al achterhaald wanneer ze publiek werden gemaakt, met misverstanden bij de evacuatie van bewoners tot gevolg.

Klimaatrobuust

De ‘leerevaluatie’ doet ook aanbevelingen voor de toekomst. Zo moet er behalve een rampenbestrijdingsplan voor de Maas ook een dergelijk plan komen voor de zijrivieren en beken. Tevens moet de samenwerking en communicatie met Rijkswaterstaat en de veiligheidsregio’s worden verbeterd. Verder wordt ‘een gezamenlijke structuur voor het (vroegtijdig) delen van meetgegevens’ geadviseerd.

Volgens Van der Broeck staat het waterschap en zijn partners voor de grote opgave om Limburg ‘klimaatrobuust’ te maken. Daarbij moet veel meer aandacht komen voor waterveiligheid. Ook het bouwen langs de Maas en haar zijrivieren moet kritischer tegen het licht worden gehouden. In Venlo moest in juli het VieCuri Medisch Centrum worden ontruimd vanwege het hoogwater. De dijkgraaf: ‘Wie verzint het om een ziekenhuis langs de Maas te bouwen? Dat zou je nu niet meer doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden