Lili en Howick

Lili en Howick mogen in Nederland blijven, tieners zijn weer terecht

Leden van kinderrechtenorganisatie Defence for Children voeren actie tegen de uitzetting van Howick en Lili. Foto Freek van den Bergh

De Armeense tieners Lili (12) en Howick (13) mogen toch in Nederland blijven. Dat heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid zaterdagmiddag bekendgemaakt.  De 'weggelopen' kinderen zijn weer terecht,  zo heeft de politie aan het eind van de middag gemeld.

Ze zijn 'in goede gezondheid' in Wijchen aangetroffen. Daar waren ze in de nacht van vrijdag op zaterdag verdwenen uit de woning van hun pleegouders, te voet, aldus een politiewoordvoerder.

De politie zegt uitvoerig te hebben gezocht in en rond Wijchen.  'Er waren grote zorgen over de veiligheid van de twee kinderen, die in een emotionele situatie verdwenen waren', aldus een verklaring van de politie.

De politie deed zelfs een oproep aan burgers om mee te zoeken naar de verdwenen tieners.  Op sociale media werd  die oproep fel bekritiseerd, omdat burgers daarmee feitelijk werd opgeroepen mee te werken aan de uitzetting van de jonge kinderen naar Armenië.

'Vanwege de - toen nog - op handen zijnde uitzetting van de kinderen werd deze oproep niet breed omarmd', erkende de politie in de verklaring.  Die oproep heeft er wel mede toe bijgedragen dat staatssecretaris van Justitie Mark Harbers alsnog besloot om gebruik te maken van zijn discretionaire bevoegdheid om Lili en Howick een verblijfsvergunning te geven. 

'In de zaak van de kinderen Lily en Howick heeft de Nederlandse overheid samen met de Armeense autoriteiten alles gedaan wat mocht worden verwacht om een solide opvang in Armenië te regelen. Armenië is een veilig land waar de kinderen met hun moeder kunnen worden herenigd', aldus staatssecretaris Harbers in zijn verklaring.

'Actuele ontwikkelingen die zich in deze zaak de afgelopen uren hebben voorgedaan hebben er echter toe geleid dat het welzijn en de veiligheid van de kinderen niet meer voldoende kunnen worden gewaarborgd. De staatssecretaris heeft daarom, alles overwegend, besloten dat de kinderen in Nederland mogen blijven. De betrokken instanties doen er alles aan om te weten te komen of de kinderen nu veilig zijn en waar zij zijn.'

Na die beslissing ging het vermissingsonderzoek onverminderd door, meldt de politie.  'Niet alleen het vinden van de kinderen was belangrijk, ook wordt onderzocht of er strafbare dingen met hen gebeurd zijn tijdens hun vermissing', aldus de verklaring. Daarom worden ze eerst verhoord voordat ze worden overgedragen aan hun voogd.

Met het besluit van Harbers heeft de slepende uitzettingszaak van de Armeense kinderen een onverwachte wending gekregen. Vrijdag herhaalden staatssecretaris van justitie Harbers en premier Rutte nog dat ze, ondanks alle druk, geen reden zagen om de uitzetting af te blazen.

Reacties

Patricia Scholtes, de advocaat die de belangen van de kinderen behartigt, reageert verheugd. 'Fantastisch nieuws dat Lili en Howick in Nederland mogen blijven. We zijn heel blij dat staatssecretaris Mark Harbers van Justitie en Veiligheid tot inkeer is gekomen en heeft besloten dat de kinderen niet uitgeleverd worden aan Armenië.' Ze denkt dat Lili en Howick snel zullen opduiken nu het nieuws over het niet-doorgaan van de uitlevering bekend is geworden.

Ook de Tweede Kamer overheerst opluchting. Het besluit van de staatssecretaris kan bijna Kamerbreed op instemming rekenen. 'Eindelijk! De boodschap die heel Nederland al dagen roept, is overgekomen. Lili en Howick blijven thuis', twittert GroenLinks-leider Jesse Klaver. Ook bij de coalitiepartijen vindt de staatssecretaris steun. 'Soms moet je zacht zijn', vindt Michel Rog (CDA). 'Blij dat Harbers alsnog zijn discretionaire bevoegdheid heeft gebruikt.'

Burgerhulp

Lili en Howick verdwenen vrijdagavond toen ze bij hun pleegouders in Wijchen waren. Ze zouden zaterdag op het vliegtuig naar Armenië worden gezet

Eerder vandaag riep de politie nog de hulp in van burgers bij de zoektocht naar de Armeense tieners Lili (12) en Howick (13). ‘De politie maakt zich zorgen over de veiligheid en het welzijn van de kinderen en is daarom direct een zoektocht gestart’, aldus een persverklaring op de website van de politie. ‘De politie roept uw hulp in bij het zoeken van de kinderen. Heeft u de kinderen gezien of weet u waar ze zijn? Bel dan direct met de politie.’

Volgens de verklaring zijn Lili en Howick vrijdagavond ‘weggelopen vanaf een adres in Wijchen (Gelderland)’. Ze waren op dat moment bij 'hun grootouders' en zijn er 'plotseling vandoor gegaan’, aldus de politie.  Met de grootouders wordt feitelijk bedoeld: de pleegouders  - omdat ze ouder zijn dan hun eigen moeder noemen Lili en Howick hen oma en opa.

Volgens een politiewoordvoerder zijn ze te voet uit het huis verdwenen. Er is vandaag aangifte gedaan van vermissing van de kinderen door voogdij-instelling Nidos. ‘Het is op dit moment onduidelijk waar de kinderen verblijven en of ze zijn ondergedoken’, aldus de politie.

Dat laatste lijkt waarschijnlijk, omdat een allerlaatste poging om de uitzetting tegen te houden of uit te stellen vrijdagavond laat strandde voor de rechtbank in Amsterdam. Volgens iemand die de Armeense kinderen de laatste weken heeft bijgestaan, hebben ze waarschijnlijk steun gehad: ‘Ik neem aan dat ze hulp hebben gekregen, maar ik weet echt niet waar ze zijn.’

Ook voogdij-instelling  Nidos zegt niet te weten waar Lili en Howick zijn. Volgens een Nidos-woordvoerder verdwenen de kinderen in een moment van onoplettendheid net nadat de rechterlijke uitspraak bekend was geworden.  Een medewerker van Nidos was op dat moment aanwezig in de woning. 'Er was op dat moment sprake van commotie in het huis en toen zijn de kinderen weggegaan', zegt de woordvoerder. 

NSB'er

Op sociale media wordt met veel verontwaardiging gereageerd op de oproep van de politie om te helpen met de zoektocht naar de Armeense kinderen. Misdaadjournalist Peter R. de Vries vindt de oproep een gotspe. 'De politie roept de hulp in van burgers omdat ze zich zorgen maken over de veiligheid van Howick en Lili... alsof ze in handen van justitie beter af zijn. Wat een gotspe!! Ze mogen bij mij onderduiken iedereen die hen aangeeft is een NSB'er', twittert hij.

Ook veel anderen laten hun ongenoegen blijken en maken duidelijk dat ze het zeker niet zullen melden als ze de kinderen ergens zien. 'Help niet mee met de mensenjacht! Mocht u de kinderen vinden, geef ze onderdak en raadpleeg een arts. Waarschuw in géén geval de politie', is een van de vele reacties. Ook worden massaal 'onderduikadressen' aangeboden.

Geen reden tot uitstel

De rechter in Amsterdam vond vrijdagavond dat er geen reden was tot uitstel nadat de advocaat van de kinderen een kort geding had aangespannen vanwege de slechte gezondheid van de moeder. Advocaat Schüller had als allerlaatste strohalm een spoedverzoek ingediend bij de rechtbank in Amsterdam, omdat het volgens hem niet goed gaat met de moeder. Op verzoek van voogdij-instelling Nidos is de moeder in Armenië onderzocht door een psychiater. Die concludeerde volgens Schüller dat de moeder ernstige psychische problemen heeft en moet worden opgenomen in een kliniek.

Dit is een belangrijk nieuw feit, betoogde de advocaat. Want de Raad voor de Kinderbescherming ging ervan uit dat de kinderen en hun moeder slechts tijdelijk niet bij elkaar konden zijn. ‘Met deze nieuwe ontwikkeling moet ervan worden uitgegaan dat het om een scheiding van zeker zes maanden zou gaan’, aldus de advocaat. Zo lang zouden Lili en Howick in een kindertehuis moeten verblijven, wat volgens hem niet wenselijk is.

De Amsterdamse rechter ging echter niet mee met de argumentatie van de advocaat. Volgens de bestuursrechter kan uit het psychologisch rapport geen diagnose over de toestand van de moeder worden gegeven. ‘Dat kan pas na langduriger onderzoek. Zonder diagnose kan niet worden vastgesteld dat de moeder inderdaad langdurig niet voor haar kinderen kan zorgen’, aldus de rechter. Bovendien wijst hij erop dat er goede afspraken zijn gemaakt over ‘onderdak, scholing en financiële ondersteuning’. 

Het was de bedoeling dat de kinderen vanmorgen uit het pleeggezin zouden worden opgehaald. Vervolgens zouden ze onder begeleiding op het vliegtuig naar Jerevan worden gezet. 

Leden van kinderrechtenorganisatie Defence for Children voeren actie tegen de uitzetting van Howick en Lili. Foto Freek van den Bergh

De zaak-Lili en Howick

Ook een lastminutepoging van advocaat Flip Schüller heeft geen soelaas gebracht voor Howick en Lili: de bestuursrechter in Amsterdam oordeelde vrijdagavond na ampel beraad geen reden te zien om de uitzetting van de Armeense tieners uit te stellen.

Howick en Lili zijn de dupe van een jarenlange strijd die geheel over hun hoofden heen is uitgevochten. Er is in deze zaak veel om cynisch van te worden.

De dreigende uitzetting van Lili en Howick herinnert aan vergelijkbare gevallen in het recente verleden van kinderen zonder verblijfsvergunning die tot maatschappelijke en politieke discussie leiden. Hoe verging het hun?

Lily en Howick tijdens de zitting van de Raad van State over hun asielprocedure. Foto ANP
Foto ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.