Lijken ontbinden niet in het Friese Dantumadeel

Lijken in de Friese gemeente Dantumadeel ontbinden niet. Op twee begraafplaatsen in de gemeente zijn lichamen na twintig jaar niet vergaan zoals gebruikelijk....

Grafdelvers deden deze ontdekking toen ze graven aan het ruimen waren op de gemeentelijke begraafplaatsen van Broeksterwoude en Zwaagwesteinde. Uit piëteit heeft de gemeente Dantumadeel besloten de graven niet opnieuw te gebruiken. Normaal gesproken worden de botten uit geruimde graven bewaard in een zogenoemde knekelput, waarna het graf klaar is voor een nieuwe dode.

Het verschijnsel dat een lichaam niet verteert, maar geconserveerd blijft, heet adipocire, vertelt gemeentewoordvoerder Emmo Koster. ‘Als er niet genoeg zuurstof bij een dood lichaam kan komen, stokt de bacteriële ontbinding en treedt er een ander chemisch proces op, waardoor een wasachtige substantie ontstaat.’ Die lijkenwas ontstaat uit rottend vetweefsel van de overledene. Door de conservering blijven de lichamen grotendeels herkenbaar, vertelt Koster. ‘Soms wel veertig jaar.’

In Broeksterwoude was de waterstand te hoog voor een ‘normale’ ontbinding. In Zwaagwesteinde is de grond van een deel van de begraafplaats leemhoudend, waardoor er niet genoeg zuurstof werd doorgelaten. ‘Tegenwoordig moet de grond van begraafplaatsen aan allerlei eisen voldoen. Jaren geleden was dat nog niet zo.’

De ‘waslijken’ zijn veilig gesteld: zij mogen tot het einde der dagen in hun graf blijven liggen. Wel kan er niemand meer begraven worden op de plaatsen waar de lichamen niet vergaan. Voor sommigen is dat pijnlijk: een echtpaar dat een graf heeft gekocht, en waarvan de ene al begraven is, wordt dus niet na de dood herenigd. ‘Als de langstlevende van zo’n echtpaar overlijdt, zullen we de nabestaanden moeten vragen hun dierbare op een ander plekje te begraven. In zo’n geval worden de rechten gewoon verschoven naar een ander deel van de begraafplaats.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden