Lijesen showt op de rug drie baantjes van wereldniveau

Hij is 22 jaar, 1.98 meter groot en hij heeft een 'kuil' in zijn borstkast. Maar bovenal is Bastiaan Lijesen een rugslagspecialist in wording.

EINDHOVEN - In een heerlijk moment van groot optimisme en heilig geloof noemde zijn coach hem vrijdagmorgen 'de beste rugslagzwemmer van de wereld'. Marcel Wouda, de nieuwe bondscoach van Nederland, heeft een enorm vertrouwen in de capaciteiten van Bastiaan Lijesen, een 22-jarig talent uit Nieuwerkerk aan den IJssel.


De lange Lijesen, hij meet al vier jaar 1.98 meter en heeft groeistriemen op de rug, verbeterde vrijdag in een ochtendserie zijn Nederlands record op de 50 meter rugslag, van 24,79 naar 24,73. Daarna deed hij, in de halve finales en de eindstrijd, nog twee baantjes op de rug van wereldniveau: 24,85 en 24,75.


De sprinter pur sang noemde zijn record en de bijna-evenaringen van later op de dag het resultaat van zijn verbeteringen in de 'onderwaterfase', de 15 meter dat rugslagzwemmers de diepte van het bad mogen gebruiken om snelheid te winnen. Daar is hij nu aangehaakt bij de besten.


Met zijn nationale toptijd klom Lijesen, een mbo-student in Eindhoven, meteen naar de eerste plaats van de wereldranglijst van 2013. Die toppositie was tot vrijdag in handen van de Spanjaard Aschwin Wildeboer (24,76), voor de wereldkampioen op de 100 rug, de Fransman Lacourt (24,94).


Het geeft in het naolympische jaar iets aan van de enorme mogelijkheden van Lijesen. Twee jaar geleden, in de aanloop naar de Spelen, zou hij met zijn 24,73 brons op de WK hebben gewonnen. De wereldtitel was toen voor de Brit Liam Tancock (24,50), een specialist die sinds 2009 - het laatste jaar van de synthetische drijfpakken - het onwaarschijnlijk snelle wereldrecord op het kortste rugslagnummer houdt met 24,04.


Lijesen was bij dat WK-toernooi in Shanghai nog een beginneling. Hij werd vijftiende, een volle seconde achter de winnaar. De kenners zagen al zijn potentie. Hij is lang en slank, haast een plank om te zien; kortom hij bezit de postuur, waarmee de Fransman Camille Lacourt in 2010 en 2011 tot de beste rugslagzwemmer van de wereld uitgroeide.


Coach Wouda, werkzaam volgens dezelfde lijnen als zijn voorganger, Jacco Verhaeren, roemde vrijdag de fysieke kwaliteiten van zijn pupil. 'Zijn ligging in het water is geweldig. Hij benut zijn lange armen optimaal. Zijn slag deugt. Zijn schouders zijn top. En zijn onderwaterfase is verbeterd.'


Ook Lijesen is tevreden met zijn effectiviteit op de eerste 15 meter onder water. 'Ik beweeg mijn benen niet meer zo snel als vroeger. Ik raffel niet. Ik heb controle. Echt, mijn onderwaterfase is tienduizend keer beter dan vroeger.'


Lijesen is een opvallende man om te zien. Hij heeft een enorme kuil in de borstkas. Die heet in de fysiologie de schoenlappersborst, ook wel pectus excavatum. Het is de indeuking van het onderste deel van het borstbeen. Dit verschijnsel, zo schrijven medici, komt voor bij één op de 300 mensen.


Pieter van den Hoogenband had een iets kleinere knik in het borstbeen, maar lang werd vermoed dat de olympisch kampioen daar bij zijn borstcrawl voordeel van zou hebben. Hij hield zich daarom tot 2007 verre van hooggesloten pakken. Lijesen ligt in zijn specialisme op de rug. Het effect van zijn borst is volkomen onduidelijk.


Hij benoemde zichzelf vrijdag, na drie voortreffelijke races, tot 'medaillekandidaat' bij de WK in Barcelona. Dat deed hij pas na enig aandringen. Eerder zei hij daar nog niet mee bezig te zijn. Hij wees er liever op dat de belangrijke 100 meter rugslag nog komt.


Dat is de olympische afstand die werkelijk telt. De 50 meter, een sprint zonder echte verzuring van de vezels, heeft die olympische status niet. Het IOC is van mening dat er genoeg zwemnummers bestaan (16 maal 2) en weigert meer dan één 50 meter (vrije slag) uit te schrijven.


Op die belangrijke 100 meter stelde Lijesen vorig jaar in Londen serieus teleur. Hij werd 23ste, in 54,88 seconden. De Amerikaan Matt Grevers, een reus van geëmigreerde Nederlandse ouders, werd olympisch kampioen in 52,16. Nick Driebergen eindigde als tiende, maar verbeterde in de series zijn Nederlandse record tot 53,62. Dat is de tijd die Lijesen, nu Driebergen gestopt is, in het vizier heeft.


Voor de verbetering van zijn inhoud heeft Wouda hem de laatste maanden extensief laten trainen. Na meters maken is Lijesen nu toe aan de details van de race, met het onderwatergedeelte als sleutel voor een goed resultaat. Het is de kunst bij 14.95 meter, en niet bij 15.05, de neus boven water te steken. Wouda: 'Wie dat tienduizend keer oefent, doet het altijd goed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden