Klopt dit wel

Lijden twee miljoen Nederlanders dagelijks ernstige pijn?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: lijden twee miljoen Nederlanders dagelijks ernstige pijn?

Beeld thinkstock

'Twee miljoen mensen, het zijn er zoveel', was de reactie van Buitenhofpresentator Marcia Luyten, kort nadat neurochirurg Martijn Malessy van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) het getal de wereld in slingerde. Ja, twee miljoen: dat is het aantal Nederlanders dat volgens Malessy dagelijks aan chronische pijn lijdt. Met zo'n alarmerend cijfer is het moeilijk om tegen zijn pleidooi te zijn: er moet volgens de neurochirurg een speciaal pijnbestrijdingscentrum komen. Zo'n groots plan maakt het cijfer extra interessant: zou het niet wat aangedikt zijn om de boodschap - hoe goed bedoeld die ook mag zijn - beter te verkopen?

Voor de bron achter het cijfer kloppen we aan bij Malessy zelf. En jawel, per e-mail verschijnt daar de wetenschappelijke studie: een telefonische enquête uit 2003 onder ruim drieduizend Nederlanders van 18 jaar en ouder. Een vergelijkbaar bevolkingsonderzoek naar pijnbeleving in Nederland bestaat niet, dus hier moeten we het mee doen.

Maar ja: mensen opbellen en vragen of ze pijn hebben, daarmee overschat je al snel het aantal chronische pijnpatiënten. Wie pijn lijdt, is vaak ook ziek. En wie ziek is, zit meestal thuis, klaar om de telefoon op te nemen. Gelukkig beseften de wetenschappers dat zelf ook en corrigeerden ze daar netjes voor: ze bleven mensen opbellen totdat de steekproef een afspiegeling was van doorsnee Nederland.

Dan de pijn zelf. Ernstige chronische pijn werd door de onderzoekers gedefinieerd als het soort dat drie maanden tot een half jaar aanhoudt, twee dagen of vaker per week terugkomt en 5 of hoger scoort op een pijnschaal van 0 tot 10. Met die benadering is weinig mis, want het is de officieuze definitie van chronische pijn. Hooguit wordt hier het begrip 'dagelijks' ietwat opgerekt, want met 'twee dagen of meer per week' heb je dus ook mensen te pakken die af en toe een betere dag hebben.

Op naar de resultaten. Uit de belronde bleek dat 18 procent van de deelnemers deze ernstige vorm van chronische pijn leed. Dat getal rijmt prima met wat internationale studies aan chronische pijn tegenkomen: bij de meeste landen schommelt het tussen de 15 en 25 procent.

18 procent, zijn dat twee miljoen mensen? We rekenen het na. Op 1 juni 2015 telde het CBS 13,4 miljoen volwassen Nederlanders; 18 procent daarvan en je hebt te maken met maar liefst 2,4 miljoen mensen die vrijwel dagelijks aan chronische pijn lijden. Dat zijn er 400 duizend méér dan Malessy zei.

Kortom: zelfs met een marge voor overdrijving telt Nederland waarschijnlijk wel twee miljoen mensen voor wie haast geen dag zonder pijn voorbij gaat.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden