'Lifelogging' kan betere mensen van ons maken

Fleur Jongepier is promovenda in de cognitiefilosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en werkt aan een proefschrift over zelfkennis en zelfmanagement.

FLEUR JONGEPIER

In het artikel van Michael Persson in de Volkskrant (zaterdag 8 februari) wordt terecht gewezen op de ethische problemen rondom privacy die 'lifelogging' oproept. Lifelogging houdt in dat een apparaat iedere dag, twee keer per minuut, een foto maakt van waar je bent, wat je eet, wie je ontmoet, enzovoorts. De ethische bezwaren zijn talrijk: wat gebeurt er als alles van je Google Glass automatisch op sociale media terechtkomt, of als hij gestolen wordt? Het reduceren van de ethische dimensie van lifelogging tot problemen rondom privacy doet echter geen recht aan de complexiteit van dit fenomeen. Lifelogging vormt namelijk niet alleen een potentiële inbreuk op onze privacy, maar kan juist ook een uitnodiging zijn tot zelfmanagement. Kortom, het biedt de mogelijkheid onszelf in moreel opzicht beter te gaan gedragen.

Neem bijvoorbeeld het alom aanwezige fenomeen van impliciete vooroordelen. We zeggen in volle eerlijkheid dat we niet seksistisch of racistisch zijn, maar psychologen zijn het er over eens: we gedragen ons er wel degelijk naar.

Het probleem zit hem erin dat onze expliciete oordelen niet altijd stroken met ons gedrag. Apparaten als een Google Glass of een Narrative kunnen hier verandering in brengen. Kijkend naar een visuele samenvatting van onze dag op onze tablet, zien we onszelf vanuit een derdepersoonsperspectief - zoals ook anderen ons zien - en niet vanuit het eerste-persoonsperspectief van herinneringen en gedachtes.

Met de toekomst van lifelogging is het denkbaar dat we worden geconfronteerd met het feit dat we in de lift toch net wat meer afstand nemen van die Marokkaanse meneer of mevrouw, dat we bij een sollicitatiegesprek bij de vrouwelijke kandidaten onze blik net wat lager gericht is dan bij de mannen. Of, wanneer de Glass wordt gekoppeld aan een hart- en transpiratiemeter, komen we er misschien achter dat we overmatig beginnen te transpireren wanneer we een homoseksueel stel zien zoenen.

Dit terwijl we overtuigd niet-racistisch, niet-seksistisch en niet-homofobisch zijn.

Of we willen of niet, de toekomst van lifelogging biedt niet alleen de mogelijkheid ons leven passief te 'bekijken', maar ook actief te 'managen'. Of deze mogelijkheid opweegt tegen het potentiële misbruik van gegevens door derden is een volgende vraag. In ieder geval moeten we de mogelijkheden die lifelogging ons biedt om onszelf te managen meenemen in de ethische discussie rondom dit fenomeen.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden