Liever voor de klas dan zijn vrouw helpen met ramen zemen

Thuiszitten en zijn vrouw helpen, dat is niks voor de gepensioneerde leraar mechanische techniek. Daarom behoort Joop Kersten tot het toenemende aantal 65-plussers dat zijn oude vak weer heeft opgepakt.

Joop Kersten met leerlingen op het Koning Willem I College in Den Bosch. 'Tussen de jeugd blijf je jong.' Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

'Waar ken ik jou toch van?', vroeg de directeur aan Joop Kersten toen hij kwam solliciteren. Wat bleek: Kersten had hem in de jaren negentig zelf nog als mts-student in de klas gehad. De 70-jarige opa van vijf kleinkinderen werd direct aangenomen. Vier dagen per week geeft hij nu het mbo-praktijkvak mechanische techniek op het Koning Willem I College in Den Bosch.

Kersten is blij dat hij weer voor de klas staat. Thuiszitten was niets voor hem. 'Mijn vrouw zei: als je alleen maar tv zit te kijken, dan kun je mij beter helpen met ramen zemen en boodschappen doen.' Daar had hij geen zin in. Toen zijn oude werk, een vmbo in Tilburg, vroeg of hij terug wilde komen was de keuze snel gemaakt. 'Tussen de jeugd blijf je jong.'

En Kersten is niet de enige. Het aantal 65-plussers voor de klas is de afgelopen jaren fors toegenomen. Waren dat er in 2011 op het voortgezet onderwijs nog 280, in 2016 is dat aantal gestegen tot 868. Op het mbo steeg het aantal van 61 tot 401. Er staan steeds meer gepensioneerden voor de klas, maar docenten gaan ook later met pensioen, legt de Dienst Uitvoering Onderwijs uit.

Grijze docenten kunnen een deel van het lerarentekort op het mbo oplossen. In Den Bosch doen ze zaken met uitzendbureau GoudGrijs, dat gepensioneerde docenten weer aan het werk zet. 'Deze docenten weten waar ze aan beginnen en kiezen er bewust voor weer voor de klas te gaan staan', verklaart de school.

GoudGrijs voorziet in een behoefte, vertelt oprichter Heinze Baars. 'Onze docenten zijn flexibel. Je kunt ze vandaag bellen of ze morgen aan de slag willen en dan staan ze om half negen op de stoep.' Het bureau helpt honderden gepensioneerden in Nederland aan een baan.

Zak geld betekent niet vanzelf meer leraren

Volgens de leerkrachten in het basisonderwijs is meer geld de oplossing voor het lerarentekort. Want hogere lonen maken het vak aantrekkelijker. Maar is dat wel zo? Het eerste deel van een serie in de aanloop naar de staking van basisschoolleraren. Alle afleveringen uit deze serie leest u hier.

In rode werkjasjes staan de leerlingen van Kersten rond werkbanken tussen imposante machines. Sem (16), Harm (23), Daniel (18) en Martijn (17) knutselen aan een rupsbandvoertuig. 'Meneer' Kersten loopt langs de verschillende groepjes. In alle rust beantwoordt hij een vraag of geeft hij instructies. 'Ik wil dat de leerlingen mij meneer noemen. Er moet wel een zekere afstand blijven.'

De techniekstudenten vinden het geen probleem een docent te hebben die hun opa had kunnen zijn. 'Hij heeft veel meer ervaring dan andere docenten. En je ziet gewoon dat hij het leuk vindt om hier te zijn', verklaart Harm. 'En wat ook fijn is, als een apparaat niet werkt, weet hij nog hoe je dingen nog met de hand moet maken.' Kersten moet lachen om hoe zijn leerlingen blind vertrouwen op moderne apparaten. 'Dan staan ze een half uur de ponsmachine te programmeren voor twee gaatjes. Terwijl je dat veel sneller met de hand boort.'

De Algemene Onderwijs Bond (AOb) ziet het inzetten van gepensioneerden niet als structurele oplossing voor het lerarentekort. 'In noodgevallen is het logisch dat een school daarvoor kiest. Beter een oude docent voor de klas dan geen docent', zegt woordvoerder Thijs den Otter. Liever ziet de AOb dat er pogingen worden gedaan meer mensen het onderwijs in krijgen. Veel mbo-scholen werven docenten in het bedrijfsleven. 'Op de lange termijn zijn gepensioneerden al snel niet meer in staat om onderwijs te geven.'

Scholieren Gert (17) en Stan (17) weten dat meneer Kersten wat ouder is. 'Hij loopt wat langzamer', grapt Stan. En hij begrijpt minder van elektronica en computers, concluderen ze. 'Daar weet ik inderdaad niet zoveel van en daar ga ik ook niet meer aan beginnen', geeft Kersten toe. 'Al ben je nooit te oud om te leren.'

Om die reden geeft GoudGrijs de docenten soms technische bijscholing. 'Sommigen vinden het moeilijk om met smartboards of leerlingvolgsystemen om te gaan. Of we leren ze hoe om te gaan met mobiele telefoons in de klas.'

Een verwijt dat GoudGrijs soms krijgt, is dat de pensionado's oneerlijke concurrentie zijn voor jonge docenten. 'In de meeste gevallen is er sprake van een echt tekort', verklaart Baars. Zo ook in het geval van Kersten. Het Koning Willem I College had een vacature uitgezet, maar een sollicitatieronde, ook onder zij-instromers, leverde niets op.

Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Kersten mag daarom na de zomervakantie terugkomen. Dat is fijn voor de leerlingen, maar ook voor zijn portemonnee. 'Omdat ik werk, hebben mijn vrouw en ik meer geld voor leuke dingen. Om met de kleinkinderen naar de Efteling te gaan bijvoorbeeld.' Bij GoudGrijs verdienen docenten vaak meer dan vóór hun pensioen. Voor scholen blijft het toch betaalbaar omdat er geen pensioenpremie hoeft te worden afgedragen.

Trots laat Kersten zien wat hij voor zijn vrouw heeft gemaakt. Twee metalen hartjes met een pijl erdoor. 'Voor ons 40-jarig huwelijk. Die hartjes heb ik met de plasmasnijder gedaan', zegt hij. 'Daar heeft mijn collega me wel mee moeten helpen. Dat apparaat hadden ze nog niet op de school waar ik lesgaf toen ik met pensioen ging.'

Alle afleveringen uit deze serie leest u hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden