Liever volharden dan toegeven

Toen ik de website geenonschuldigenvast.nl bezocht, raakte ik door de overweldigende hoeveelheid bewijsmateriaal snel overtuigd van de onschuld van Ernest Louwes....

Na verbijstering drong de intrigerende gedachte zich op, hoehet mogelijk is dat gestudeerde, en in het dagelijkse levennormaal denkende en gerespecteerde mensen, zo hardnekkigonlogische denkbeelden volhouden.

Zoals vaker bij onbegrepen psychologische fenomenen, kan degeschiedenis het antwoord geven. Het fenomeen waar ik op doel,is het proces dat op gang komt, als eenmaal de eerstebeschuldigende vinger gewezen is. Dit proces wordt al snelonomkeerbaar.

In de eerste plaats omdat de weg terug de betrokkenenconfronteert met het verschrikkelijke besef een onschuldig menste hebben beschuldigd of veroordeeld, in de tweede plaats omdatvoor de betrokkenen pijnlijk gezichtsverlies dreigt en nietzelden sociale verstoting.

Omdat er al gauw meerdere personen in eenzelfde zaak betrokkenzijn, betekent een mogelijke inkeer van een der betrokkenen,meteen bevuiling van het eigen nest. Niemand wil graagklokkenluider zijn, want daar loopt het meestal slecht mee af.

Verder leert de geschiedenis van gerechtelijke dwalingen dater in dergelijke gevallen, soms onbewust maar soms ook bewust,ontlastend materiaal wordt achtergehouden. In dat geval loopt debetrokkene, naast het gevaar van verstoting uit de beroepsgroep,ook nog eens het risico zelf in de beklaagdenbank terecht tekomen.

Ook in de geneeskunde zijn soortgelijke reacties bekend.Ofschoon Ignaz Semmelweis onomstotelijk bewees datkraamvrouwenkoorts veroorzaakt werd doordat studenten bevallendevrouwen toucheerden met ongewassen handen, werden zijnbevindingen met scepsis ontvangen, en werd studenten, naSemmelweis' vertrek uit Wenen, door zijn tegenstander Klein,zelfs verboden nog langer hun handen te wassen voor hettoucheren.

De gedachte dat Klein een beleid had voorgestaan dat honderdenkraamvrouwen onnodig de dood had ingejaagd, was ondraaglijk.Liever dan toe te geven dat hij fout zat, volhardde hij in zijnwaan ten koste van honderden jonge vrouwenlevens. Was Klein eenonmens? Nee.

Het is in dit historisch perspectief dat de gang van zakenrond de onschuldige veroordeling van Ernest Louwes moet wordenbezien.

Oegstgeest Julien Puylaert

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden