Liever syabu-syabu dan Schweinebraten

DÜSSELDORF - Sommige Europese steden hebben een Chinatown, Düsseldorf heeft een 'Klein Tokio'. In de winkels ruikt het naar gedroogde paddestoelen en verse vis, de kapper trekt klanten uit Brussel: 'Ons haar is anders'.

Wil Thijssen
null Beeld

'Je bent zeker rechtshandig?', vraagt Miyako Hanada. 'Wat is je linkerschouder stijf!' Haar vingers knijpen in rugvel, drukken op spieren, dansen over achterhoofd en nek. In Hanada's massagesalon Plala klinkt ontspannende muziek. 'Shiatsu massage is veel effectiever dan een oliemassage', vervolgt ze. 'Dat geaai, daar heb je niks aan.'

Miyako en haar man Masao kwamen acht jaar geleden naar Düsseldorf omdat daar nog geen Japanse massagesalon was. Sindsdien maakt het echtpaar deel uit van de Japanse economie die bloeit rondom de Immermannstrasse. Tussen Duitse pianoverkopers en verzekeringsbanken zitten Japanse supermarkten, boekwinkeltjes, kappers, spa's, karaokebars en talloze Japanse restaurants, delicatessenzaken en noodlebars. Waar veel Europese steden een Chinatown hebben, herbergt Düsseldorf 'Klein Tokio', de grootste enclave Japanners van Europa, met zevenduizend immigranten.

'Ik zeg niet wat mijn omzet is', zegt slager Frank Schmitz in de Oststrasse. 'Maar ik kan je wel melden dat mijn Japanse vlees veel beter verkoopt dat mijn Schweinebraten.' In zijn vitrine ligt dungesneden sukiyaki, rundvlees, yaki niku in verschillende diktes gesneden, syabu-syabu en rundertong waar de huid al voor het koken vanaf is getrokken. Zelfs uit Nederland komen Japanse expats bij hem vlees halen, benadrukt Schmitz. Hij levert aan alle Japanse restaurants in de wijk.

De enclave ontstond kort na de Tweede Wereldoorlog, toen Duitsland en Japan op economisch gebied gingen samenwerken. Japan had behoefte aan zware industrie voor zijn wederopbouw en stuurde mensen naar het Ruhrgebied voor de uitwisseling van kennis en menskracht. In 1951 kwamen de eerste zakenlieden naar Düsseldorf, het industrieel-administratieve centrum van het Ruhrgebied. In 1955 werd het eerste Japans bedrijf geregistreerd, Handelshaus Mitsubishi, drie jaar later werd een Japans restaurant geopend. In 1965 vestigde consul zich in de stad, het jaar erop kwam een Kamer van Koophandel. Nadat in 1971 een Japanse school werd gebouwd, vestigden de eerste complete gezinnen zich in Düsseldorf.

De etalage van het reisbureau aan de Immermannstrasse hangt vol foto's van de Keukenhof, kasteel Hoensbroek, Madurodam en Manneke Pis. Excursie-informatie is in het Japans geschreven, in de vensterbank liggen roodhouten klompjes. In de twee supermarkten ruikt het naar gedroogde paddestoelen en verse vis. In de schappen liggen deegballetjes, Japans serviesgoed, wasabi in klein- en grootverpakking en meer dan honderd soorten soyasaus.

'Hier komen ook veel Duitsers', zegt de caissière. 'Maar omgekeerd gaan de Japanners echt niet naar de Aldi.'

Alle Japanse bedrijvigheid concentreert zich rond het Deutsch-Japanisches Center, een groot, staalglazen, achtkantig gebouw dat in 1978 aan de Immermannstrasse werd gebouwd. Het herbergt het Japans consulaat, de Japanse Kamer van Koophandel, vliegmaatschappij JAL die rechtstreekse vluchten vanuit Japan op Düsseldorf verzorgt en hotel Nikko, met 6 00 bedden een van de grootste en chicste van heel Duitsland. Op de elfde verdieping van het hotel is een spa met uitzicht over de Rijn, het Hauptbahnhof, de Fleherbrücke en het Grafenbergerwald. In de 386 Japanse kamers hangen rijstpapieren blinden voor de ramen en een zaklamp aan de wand - 'Japanners zijn bang voor aardbevingen', zegt salesmanager Anna Neuhaus. 'Dan valt de stroom uit. Onze Aziatische klanten voelen ze zich veiliger met zo'n zaklamp.'

De wijk is populair. Op zaterdagen komen jonge bezoekers uit heel Europa verkleed als stripfiguur naar de boekwinkel. De strips uit het land, manga's, zijn collectorsitems. De boekjes zijn in groten getale vertegenwoordigd tussen Pokémonprullaria en het Hello Kitty-arsenaal.

Naar de kapsalons, 'Wings' in de hotelpassage en 'Guecca' schuin ertegenover, komen Japanners van heinde en verre om hun stugge, Japanse haar te laten verwennen. 'Ik woon in Brussel', lacht Miki Aoyama in de kappersstoel van Guecca, alsof ze het zelf een tikkeltje overdreven vindt. 'Maar ons haar is echt anders dan dat van jullie, en deze kapsalon is beroemd. Ik vlieg er speciaal voor over.'

In 1975 heeft het stadsbestuur de Japanners een Japanse tuin in het Nordpark cadeau gedaan, en een tempel aan de Brüggenerweg. Ook wordt jaarlijks in mei een Japandag gevierd; een groot stadsfeest met verkleedpartijen en een drakenbotenrace op de Rijn.

'Ik voel me hier thuis', zegt Noriko Kitagawa, een Japanse die toeristen door de wijk rondleidt. 'Toen ik hier kwam moest ik wennen aan de directheid van de Duitsers, maar het is heerlijk als je het ook eens ergens mee oneens mag zijn.'

Karaoke
Op de deur hangt een bordje: Het is niet toegestaan de gastvrouwen op een immorele manier aan te raken of te omhelzen. Eronder staat: Wilt u alstublieft niet zingen of schreeuwen terwijl een andere gast aan het zingen is. De deur voert naar Modern Times, een karaokebar onder hotel Nikko. Vier animeermeisjes houden er Japanse zakenmannen aan de praat, en sporen hen aan zo veel mogelijk te drinken.

'Ze komen niet alleen om te zingen', zegt hostess Juri Iwata. 'Tussen het zingen door worden zaken gedaan.'

Japan kent verschillende soorten karaokebars: bars waarin je zingt voor al het publiek, chique clubs met animeermeisjes zoals Modern Times (30 euro entree), en bars waarin je een apart kamertje huurt, voor vier tot twintig personen, waarin je met je eigen vrienden of collega's zingt zonder dat anderen zich erin kunnen mengen.

Wanneer je op het werk wordt uitgenodigd om mee te gaan karaoken, kun je dat niet weigeren, zegt Modern Times-hostess Iwata. De jongste bedienden zingen als eersten, naarmate de avond vordert grijpen ook leidinggevenden de microfoon. 'Maak nooit de fout I did it my way van Sinatra te zingen', waarschuwt Iwata. 'Dat is voorbehouden aan de allerhoogste baas.'

Benkay
In hotel Nikko. Beroemde chefkok die in Japan kogelvis mag maken. Teppanyakitafels en tatamiruimtes. The Rolling Stones en andere grootheden aten hier.
Immermannstrasse 41

Nagaya
Chique en modern restaurant in de wijk. Verrukkelijk maar prijzig. Aankleding doet Frans aan.
Klosterstrasse 42

Hyuga
Authentiek, populair en betaalbaar. Veel Japanse zakenlieden.
Klosterstrasse 78

Takumi
Lekkerste lunchrestaurant, heel betaalbaar. De beste guyoza, halve prijs. Klein maar gezellig.
Immermannstrasse 28

Yabase
Basaal ingerichte sushibar. Redelijke prijs-kwaliteitverhouding.
Klosterstrasse 70

Waraku
Meeneemhappen: onigiri. Lekkere rijstpakketjes in knapperig zeewier gewikkeld.
Immermannstrasse 27

Na Ni Wa
Noodlebar, tegenover slagerij Schmalzried. Goede kwaliteit, prettige service. Veel Japanse gasten.
Oststrasse 55

Kiku Sushi
Eten aan lange tafels, pluk je gerechtjes van de lopende band. Gezellige sfeer.
Oststrasse 65

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden