Liever op straat slapen dan bed, bad en brood

Nu de Vluchtgarage is ontruimd, zwerft in Amsterdam opnieuw een groep uitgeprocedeerde asielzoekers rond. Ze weigeren nachtopvang omdat ze bij elkaar willen blijven.

Een vluchteling protesteert tegen de arrestatie van een mede-asielzoeker bij de Vluchtgarage. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het is een moment van waarlijk internationale solidariteit. Zo'n honderd uitgeprocedeerde asielzoekers en hun supporters zijn maandagochtend vanuit de Bijlmer naar het centrum gelopen. Bijna duizend protesterende studenten en docenten zijn 's middags vertrokken vanaf het Roeterseiland. Vlak voor de Blauwbrug in het centrum van Amsterdam vloeien de twee demonstraties samen. 'Geen man, geen vrouw, geen mens is illegaal', scanderen ze nu samen vanachter hun spandoeken.

'Onrecht is onrecht, of het nu tegen studenten wordt bedreven of tegen vluchtelingen', zegt een studente die nauw betrokken is geweest bij de bezetting van het Maagdenhuis. Ze is er om negen uur 's ochtends al bij als de Vluchtgarage in Amsterdam Zuidoost leeg stroomt. Amsterdam wil de garage slopen. De uitgeprocedeerden laten het niet aankomen op een ontruiming. Ze sjouwen met koffers, rugzakken, dekens en persoonlijke bezittingen. De laatste spullen worden weggehaald terwijl de politie het pand al is binnengegaan.

Lege parkeergarage

Precies 16 maanden was het kantoor naast een lege parkeergarage het onderkomen van ruim honderd uitgeprocedeerden. Het College voor de Rechten van de Mens noemde de omstandigheden er mensonwaardig, het ontbrak er maandenlang aan elektriciteit en stromend water. Maar toch heeft de Algerijn Nadji (39) buikpijn nu hij vertrekt. 'We hadden tenminste onderdak. In de kamers was het koud, maar het was beter dan niets.'

Nadji is er vanaf het begin van 'We are here' bij. Onder die naam verenigden zich afgewezen asielzoekers in Amsterdam, om als actiegroep te wijzen op de onmogelijke positie waarin ze naar eigen zeggen verkeren. Niet welkom in Nederland, maar ook niet meer in het land van herkomst. De groep is, in verschillende samenstellingen, van pand naar pand getrokken en uiteengevallen in meerdere groepen.

De demonstraties van de Vluchtgarage en de studenten komen bijeen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Vlam in de pan

Deze maandagochtend voelt het alsof ze weer terug zijn bij af. Na de Vluchtgarage moet ook het Vluchtgebouw in Amsterdam-West, waar nog 60 tot 80 uitgeprocedeerden verblijven, uiterlijk 29 mei leeg zijn. De meeste actievoerders staan dan weer op straat, 2,5 jaar nadat ze zich als groep zijn gaan manifesteren. Dat doen ze maandag ook, door bepakt en bezakt in optocht 8 kilometer van de Vluchtgarage naar het stadhuis te lopen, waar ze een gesprek willen met burgemeester Eberhard van der Laan.

Kort na het begin slaat de vlam in de pan na een arrestatie omdat iemand met een mes gezwaaid zou hebben. Het kruispunt op de Bijlmerdreef wordt korte tijd bezet, er volgen nog twee aanhoudingen. Daarna blijft het rustig, totdat de actievoerders 's middags het stadhuis binnen rennen en er een 'sit-in' beginnen, die enkele uren duurt. Maar de burgemeester komt niet, volgens een woordvoerder is hij elders. Uiteindelijk verlaat de groep het stadhuis om zich aan te sluiten bij de studenten die het aftreden eisen van het college van bestuur van de Universiteit van Amsterdam.

Nachtopvang

Volgens de gemeente Amsterdam is er wel degelijk een alternatief, in de vorm van nachtopvang. Net als daklozen kunnen de asielzoekers gebruik maken van de zogenoemde bed-, bad- en broodregeling. Maar Nadji en zijn medebewoners voelen er niets voor. 'We hebben dan wel 's nachts een dak boven ons hoofd, maar overdag moeten we over straat zwerven. Dat is geen oplossing.' Bovendien kan niet iedereen er terecht. Op dit moment zijn er zestig plaatsen in Osdorp. De gemeente heeft een beroep gedaan op andere gemeenten om 'Amsterdamse' uitgeprocedeerden op te nemen, maar onduidelijk is of er al concrete toezeggingen zijn gedaan.

Er speelt ook een andere overweging mee voor 'We are here'. Als de vluchtelingen van de nachtopvang gebruik gaan maken, vallen ze als groep uit elkaar. En juist als groep zijn ze erin geslaagd de aandacht te vestigen op hun moeilijke situatie. Daarom besluiten de uitgeprocedeerden maandagavond om de komende dagen op straat te slapen, om zo zichtbaar te blijven. Het Waterlooplein komt ter sprake. 'Maar het kan ook een andere plek worden', zegt Nadji. 'Wij leven niet van dag tot dag, maar van minuut tot minuut.'

Demonstranten in Amsterdam Zuidoost. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden