Liever haring dan visolie

Als je hart je lief is, kun je beter een verse vis pakken dan een capsule visolie, ontdekte promovendus Hester den Ruijter....

tekst Anouk Kemper

Over de effecten van visolie bestaat nog veel onduidelijkheid. Moeten we nou wel of niet die vette haring eten? Of kunnen we net zo goed – of misschien zelfs: beter – een visoliecapsule slikken?

Promovendus Hester den Ruijter (29), werkzaam op de afdeling experimentele cardiologie in het Amsterdamse AMC, onderzocht de werking van visolie op het hart en kwam tot een verrassende conclusie.

Wat heb je precies ontdekt?

‘Ik heb ontdekt dat visolie zowel hartritmestoornissen kan veroorzaken als kan tegengaan. Een bijzondere tegenstelling. Het effect is afhankelijk van wat er aan het hart mankeert. Voor mensen die al eens een hartinfarct hebben gehad, kan visolie hartritmestoornissen verminderen. Maar mensen die veel visolie gebruiken, kunnen bij een acuut hartinfarct juist met méér hartritmestoornissen te maken krijgen.’

Moeten we de vette vis dan maar laten staan?

‘Nee hoor, absoluut niet. Een vette haring is hartstikke gezond. Het gaat uitsluitend om visolie, die in speciale capsulevorm wordt verkocht. Dat kun je zo onderhand overal wel kopen. En daar ben ik tegen. Mensen zijn namelijk snel geneigd om te denken: ‘als het een natuurlijk product is, zal het wel goed zijn’. En dat is niet altijd het geval.’

Waarom wilde je graag op dit onderzoek promoveren?

‘Ik heb Voeding en Gezondheid gestudeerd in Wageningen. Tijdens die studie was ik altijd al geïnteresseerd in de meer wetenschappelijke vakken. Daarom heb ik gesolliciteerd naar dit onderzoeksproject in het AMC.’

Hoe pakte dat vervolgens uit?

‘Het liep heel goed. Normaal gesproken staat er vier jaar voor een promotietraject, maar ik heb het in drie jaar kunnen afronden. Nu heb ik nog een jaar de tijd om dit onderzoek naar visolie en hartritmestoornissen nog verder uit te diepen.’

Ben je het dan nog niet zat?

‘Nee, want het is heel divers. Je houdt je bezig met het hart als geheel, maar ook met kleine mechanismen. Ik vind de vraagstelling ook heel interessant. Nee, ik heb dit onderzoek echt met volle overgave gedaan.

‘Kennis over voeding is zo ontzettend belangrijk. Eén verandering in het dieet kan al grote consequenties hebben. Dat blijkt wel uit dit onderzoek.’

Hoe heb je het effect van visolie op het hart getest?

‘Dat ging door het gebruik van varkensharten en geïsoleerde hartspiercellen van varkens die visolie kregen toegediend. In deze harten en cellen hebben wij verschillende hartritmestoornissen gemaakt. Een groep varkens kreeg acht weken lang elke dag zonnebloemolie door het voer, een andere groep kreeg dagelijks twaalf gram visvetzuren. Na acht weken werden de varkensharten geanalyseerd.’

Is een varkenshart wel met een mensenhart te vergelijken?

‘Of het effect van visolie op een varkenshart precies hetzelfde is als op een mensenhart, weten we niet zeker. Maar een mensenhart is wel het best te vergelijken met dat van een varken. Ook de wijze waarop het lichaam de visolie opneemt bij een varken identiek als bij een mens. Wat dat betreft is dit het beste model.’

Hoe reageren mensen als je hen vertelt over je onderzoek?

’De meeste mensen zijn wel erg geïnteresseerd in voeding en gezondheid. Mij wordt regelmatig gevraagd naar visolie: is het nou goed of slecht? Het is moeilijk om dan gedetailleerd uit te leggen waar je mee bezig bent.

‘Maar meestal vertel ik dat vette vis hartstikke gezond is, maar dat je moet uitkijken met de visoliecapsules. Het advies aan hartpatiënten om visolie te slikken, vind ik, op basis van de huidige kennis niet verantwoord.’

Wat zou je nog graag te weten komen?

‘Genoeg! Er is nog zoveel te onderzoeken op voedingsgebied. Visolie heeft enorme effecten op het hart, dus met goede adviezen bij de juiste mensen valt behoorlijke gezondheidswinst te behalen.

‘Ik zou specifiek nog wel willen weten hoe het precies zit met verschillende doseringen. De varkensharten in mijn onderzoek kregen echt een eskimodieet, dus met veel visolie. Ik vraag me af hoe de werking zal zijn met een lagere dosering.

‘Ook zou ik graag onderzoek doen naar een alternatief voor visolie. De zee wordt langzamerhand leeggevist. Straks is er nauwelijks vis meer.

‘Dan is het dus belangrijk om te zoeken naar goede alternatieven, zoals bijvoorbeeld het plantaardige lijnzaadolie.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden