Liever een aandachtvretertje

'Het ideale leeftijdsverschil tussen kinderen van één gezin is zes tot zeven jaar', schrijft de Franse kinderpsychiater Marcel Rufo in Broers & zussen - een haat-liefdeverhouding....

Ranne Hovius

Rufo beschrijft de zichtbare gevolgen van deze innerlijke ramp aan dehand van probleemkinderen die hij in zijn eigen praktijk tegenkomt. Zoalshet jongetje dat slikproblemen krijgt en zorgwekkend vermagert wanneer eennieuwe baby hem van zijn troon stoot. Of het agressieve meisje van zes datde meppende schrik van haar klas wordt omdat haar chronisch zieke zusjethuis alle aandacht opeist.

De persoonlijke verhalen lardeert hij met de inzichten van zijn vak. Datvak is bij Rufo onmiskenbaar gekleurd door de psychoanalyse. Kinderenbegeren hun moeder in de oedipale fase, moeten - als ze kleine jochieszijn - hun castratieangst de baas zien te blijven en ontkomen niet aan eenincestueuze ondertoon bij de genegenheid voor hun broertjes en zusjes.

Deze psychoanalytische achtergrond hoeft lezers die dit gedachtegoed watvergezocht vinden, niet af te schrikken. Rufo baseert zijn adviezen op watin de praktijk blijkt te werken, is wars van generalisaties en veegt devloer aan met stereotyperingen als 'oudste kinderen in een gezin zijnperfectionistisch en behoudend van aard, de jongsten overmoediger enongehoorzamer'. Het is niet zo interessant, schrijft Rufo, om te weten hoegezinnen functioneren, maar wel hoe het eigen gezin functioneert.

Dat de meeste gezinnen in zijn beschrijvingen fungeren als potentieeloorlogsgebied, is een begrijpelijke beroepsdeformatie: hij ziet niet andersdan ontspoorde kinderen. De problemen die in Broers & zussen aan deorde komen, variëren van de verterende jaloezie tussen broers en zussendie gebaseerd is op vergelijkingen die ouders maken, tot de morele druk dieop een kind kan worden uitgeoefend om orgaandonor voor een zieke broer ofzus te zijn. De reacties van kinderen op deze problemen variëren vanberoerde schoolcijfers tot eetstoornissen en zware depressies. Het is maareen kleine groep kinderen bij wie de reacties zo uit de hand lopen, dat zebij een psychiater belanden. Toch zal menig ouder de problemen inafgezwakte vorm herkennen. Die ouders biedt Rufo een helpende hand om hendoor het mijnenveld van de kinderkamer te loodsen.

Ranne Hovius

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden