INTERVIEW

'Liever betaalbare pillen dan rendement'

Interview Peter Borgdorff De directeur van pensioen-fonds Zorg en Welzijn geeft farmaceuten drie jaar om de prijzen van nieuwe geneesmiddelen te matigen.

Beeld ANP

Nieuwe medicijnen zijn soms verbazend goed, maar ook verbijsterend duur. De duurste medicijnen die nu op de Nederlandse markt zijn, kosten meer dan een half miljoen euro per patiënt. Per jaar. Alleen al Sovaldi, een middel tegen hepatitis C, gaat Nederland misschien wel 1,3 miljard euro kosten.

Geen wonder dat de farmaceutische industrie al jaren een van de best renderende bedrijfstakken is, met rendementen van bijna 20 procent. Voor beleggers is deze bedrijfstak goud waard.

Onderzoeksbureau Profundo becijferde onlangs dat vijf Nederlandse pensioenfondsen in zorgsectoren bij elkaar 875 miljoen euro hebben belegd in deze bedrijfstak. Het pensioenfonds Zorg en Welzijn PFZW neemt daarvan met 393 miljoen een groot deel voor zijn rekening.

Dat rendement is mooi, zegt Peter Borgdorff, directeur van het pensioenfonds. 'Maar rendement is niet het enige. Als je een hoog rendement haalt, maar het gevolg is dat iedereen een masker opmoet tegen de luchtvervuiling, dan willen wij dat niet.'

Voor zijn achterban, 'van wie er heel veel in een witte jas lopen en dagelijks medicijnen verstrekken', weegt de betaalbaarheid van medicijnen zwaar. 'Dat is niet strijdig met de wens van een goed rendement. Als medicijnen te duur worden, zullen overheden op termijn besluiten ze niet meer te vergoeden en dat is niet goed voor het bedrijf. En wij kijken naar rendement op lange termijn.'

Dat risico zien de farmaceutische bedrijven zelf ook. Een bedrijf als Gilead (producent van Sovaldi) bracht heel precies in kaart bij welke prijsstelling er tegenstand zou komen en wanneer dat riskant zou worden.

'De bestuurders van die bedrijven praten veel met aandeelhouders, en een groot deel daarvan is alleen in de korte termijn geïnteresseerd. Die gaan dus helemaal voor winstmaximalisatie en dus hoge prijzen. Wij niet. Wij willen op een langere termijn kijken en kijken dus ook naar het maatschappelijk rendement.'

De deelnemers in het pensioenfonds zullen toch wel vooral rendement willen zien?

'De helft van de deelnemers vindt inderdaad dat het fonds alleen moet zorgen voor een goed pensioen. Maar 30 procent zegt dat we er ook op moeten letten dat de wereld een beetje leefbaar blijft. En 20 procent vindt zelfs dat we de wereld moeten verbeteren. Bij elkaar is dat ook de helft. Wij kiezen voor het standpunt dat we de wereld een beetje leefbaar moeten houden. Onze achterban steunt ons. Toen wij uit beleggingen in de tabaksindustrie stapten, vond de achterban dat fantastisch.'

U hebt in elk bedrijf maar een heel klein aandeel. Maakt u daar wel indruk?

'Ik zal een voorbeeld geven. Wij beleggen in Mylan, dat bedrijf leverde een medisch preparaat waarmee in Amerika de doodstraf dreigde te worden uitgevoerd. Wij hebben met Mylan gesproken. En hoewel we maar een klein belang hebben en ze ons dus hadden kunnen negeren, besloot het bedrijf vorig jaar dat dat middel daarvoor niet gebruikt mag worden.'

Hoe ver wilt u gaan in uw gesprekken met de farmaceuten?

'Als we bij de bedrijven geen gehoor krijgen, trekken we uiteindelijk onze conclusies. Dan stappen we eruit. Maar dat zal de eerstkomende drie jaar niet gebeuren. Dit onderwerp staat nog maar net op de agenda en het duurt jaren voor je successen kunt verwachten.'

Werken jullie samen met andere institutionele beleggers?

'Zeker, we praten hierover met fondsen in Nederland, maar ook met het Noorse staatsfonds en met pensioenfondsen in Amerika. In Amerika is gezondheidszorg, en ook de prijs van medicijnen, een hot item in de presidentsverkiezingen. Maar de coalities moeten nog gevormd worden.'

Vier keer kwamen in aandeelhoudersvergaderingen voorstellen in stemming die te maken hadden met het matigen van de hoge prijzen van medicijnen. Dat gebeurde twee keer bij Gilead, een keer bij Celgene en een keer bij Ventex. In alle gevallen behoorde PFZW tot de kleine minderheid die voorstemde. Maar liever dan openlijke clashes op aandeelhoudersvergaderingen, hanteert Borgdorff de 'diplomatieke methode': op de koffie bij het bedrijf. 'Dat levert vaak meer op.'

Protest in Frankrijk bij de Amerikaanse farmaceut Gilead tegen de hoge prijs van het middel Sovaldi, tegen hepatitis C.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden