Opinie

'Lieve Malala, helaas was het de kogel van de Taliban die jou roem bezorgde'

Ferdows Kazemi schrijft een open brief aan het Pakistaanse meisje Malala. 'Je wilde ons iets laten zien. Aan mij, terwijl ik me zorgen maak over mijn dochter die onder de tram zou kunnen komen omdat ze eventueel fietsend telefoneert.'

Malala Yousufzai in het ziekenhuis. Beeld ap

Lieve Malala,

Vanuit mijn veilige, comfortabele huis in Nederland schrijf ik je als moeder. Ja, als moeder omdat mijn dochter maar een jaartje jonger is dan jij.

Mijn dochter stapt elke dag op haar fiets naar school, wapperend met haar lange haren over haar schouders. Zij heeft nooit jouw zorgen gehad. Zij geniet van het goede onderwijs, gaat veilig de straat op, hoeft zich geen zorgen te maken over haar ouders en heeft geen reden om te bidden tot welke God dan ook voor de veiligheid van haar gezin. Een klaslokaal met goed meubilair is voor haar geen wens, maar een vanzelfsprekendheid, en ze hoeft niets in te leveren om het recht op onderwijs te kunnen behouden.

Je zou denken dat ze alles heeft wat haar hartje begeert, maar dat is niet waar. Ze heeft één grote wens. Weet je wat die wens is, lieve Malala? In het bezit komen van een nog slimmere smart Phone. Ik geef toe, vergeleken met jouw wens is het een bescheiden wens. Maar mijn dochter is ook een bescheiden meisje. Je kunt haar blij maken met kleine dingen als een paar UGG-laarzen of een iPod. Zij is niet veeleisend. Ze heeft geen flauw idee van wat zij nog meer zou moeten wensen dan zij nu al heeft, op die smart Phone na. Ze leeft in een tijdperk waarin het gevecht om vrouwenrechten geen issue meer is in haar land. Ze reageert niet verontwaardigd als ze in haar geschiedenisboek leest dat vrouwen in het westen tot een eeuw geleden zich vooral bezig moesten houden met het huishouden. Dit onderwerp staat zo ver af van haar beleveniswereld dat ze het geen aandacht waardig vindt.

Achterlijk
Mijn dochter draagt strakke broeken en shirts. Ze vindt het achterlijk dat vrouwen uit haar moederland (Iran) gedwongen worden hoofddoeken te dragen. Ze snapt niet dat er in weer een ander deel van de wereld mensen zijn die het onderwijs voor vrouwen verbieden. Religies laten haar koud. Het gaat toch goed in haar kleine koude landje met haar nuchtere bevolking? Waar heb je dan een religie voor nodig? Haar school heeft een school in Afrika geadopteerd en organiseert elk jaar een festijntje om er geld voor in te zamelen. Ze doet er actief aan mee en draagt op deze manier haar steentje bij aan andermans welzijn. En daar is ze gelukkig mee.

Mijn dochter doet het goed. Ik hoef me geen zorgen te maken over haar toekomst. Er gebeuren geen schokkende dingen in dit Goddeloze land die het welzijn van mijn dochter in gevaar kunnen brengen. Ik ben een gelukkige moeder. Weet je wat mijn grote zorg is? Dat ze onder de tram komt, omdat ze misschien toch fietsend belt met haar mobiele telefoon, terwijl ik het haar verboden heb. Tot zover over mijn dochter.

Filmpje
Op een filmpje zag ik jou en jouw vader toen je nog maar 11 jaar oud was, lieve Malala. Het was ontroerend om te zien hoe jouw trotse vader een Messias in jou zag en hoe vastberaden jij was om het beeld van je vader wat te relativeren door te zeggen dat jij geen politica, maar een dokter wilde worden. Waarschijnlijk had je goed aangevoeld dat politici noch in jouw directe omgeving noch op internationaal niveau veel Messiasachtigs aan kunnen richten. Waar ze falen om jou en je familie een minimale bescherming te bieden, kan ik moeilijk de sporen van een Messias ontdekken. Het ziet er naar uit dat jouw jonge doch vruchtbare leven gered gaat worden door je idolen - dokters, en niet door de idolen van je vader - politici.

Lief, dapper meisje, je was deze wereld niets schuldig. Je noodlot om geboren te worden in een deel van de wereld, waar het onderwijs eerder een privilege is dan een recht was voldoende om jou vrij te spreken van al je zonden. Maar je wilde je noodlot niet accepteren. En je wilde ons iets laten zien. Aan mij, terwijl ik me zorgen maak over mijn dochter die onder de tram zou kunnen komen omdat ze eventueel fietsend telefoneert, en aan mijn dochter, die van een slimmere smart Phone droomt. Je hebt je missie volbracht, en de wereld is daar de toeschouwer van geweest. Liggend op het ziekenhuisbed, omringd door je idolen, vecht je door voor je rechten. Recht om in het leven te blijven.

Lieve Malala, ik zag jou op dat filmpje van drie jaar terug, biddend. Je deed het op dezelfde manier waarop ik het vroeger ook deed, toen ik net zo jong was als jij. Waarschijnlijk heb je het vaker gedaan. Smekend bij God om jouw vader te beschermen, die zich inzette om de meisjes weer op school te krijgen, ondanks de dreigementen van de Taliban. Je zocht je heil in een bovennatuurlijke macht, omdat je niet meer kon geloven in de aardse krachten die jou en jouw lotgenoten bescherming hoorden te bieden. En ik voel me nog machtelozer dan jij, omdat ik - in tegenstelling tot jou - ook niet meer in God geloof. Jij hebt meer houvast dan ik.

Voor jou wil ik me wel tot jouw God wenden en Hem smeken om jou volledig hersteld terug te geven aan jouw familie. Wie weet, misschien zijn ook de Goden gevoeliger voor de wens van een geprivilegieerd mens dan voor die van een noodlottige. Aan mij zal Hij geen offers vragen, zoals jij je leven moest geven voor het leven van je vader. Er is altijd een lam dat voor een mens in de plaats kan gaan. Dan kan jij dokter worden.

Bang
En wat jouw religie betreft, lieve Malala. De Taliban werden niet kwaad omdat jij de regels van hun islam niet na wilde leven. Ze werden bang omdat je een ander gezicht van je religie tentoonstelde. Het gezicht dat ook ik kende voor dat daar een revolutie een eind aan maakte. Het waren vage herinneringen die naar boven kwamen, toen ik jou en je vader op het filmpje zag. Herinneringen aan een barmhartige, vredelievende religie waren het. Maar dat is heel lang geleden. Ik ken die religie niet meer terug in mijn moederland. Mijn fijne jeugdherinneringen zijn vervaagd en daarvoor in de plaats zijn de herinneringen aan beulen, galgen, martelkamers en oneerlijke rechtszaken gekomen. Ik gun het jou van harte, jouw geloof in de barmhartigheid van je religie. Dat geloof deel je met miljoenen vredelievende geloofsgenoten. En dat is een doorn in het oog van de Taliban én in het oog van degenen die jou achterlijk vinden omdat je een religie belijdt die ook beleden wordt door misdadige groepen als de Taliban en regimes als die in Saoedi Arabië en Iran. Dit is heel moeilijk uit te leggen. Maar dat hoef jij niet te doen. Ook deze uitleg ben je niemand verschuldigd.

Nog één ding, lieve Malala. Je weet wellicht wel dat er jaarlijks een prijs uitgereikt wordt aan mensen die zich ingezet hebben voor de mensenrechten en de vrede in de wereld. Ik zal het jou niet kwalijk nemen als jij niets weet over het bestaan van zo'n prijs. De uitreikers van die prijs wisten ook tot voor kort kennelijk niets over jouw bestaan. De prijs is immers naar de EU gegaan, terwijl jij en jouw vader de echte verdedigers van de mensenrechten waren. Helaas was het niet de nominatie voor de Nobelprijs die jou roem bezorgde, maar de kogel van de Taliban.

Nederig kniel ik en kus ik je de voet, en met mij nog een paar miljoen mensen die jou alle prijzen van de wereld gunnen.

Ferdows Kazemi is publiciste en columnist voor Volkskrant.nl.
Volg haar op Twitter: @FerdowsKazemi

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden