Lieuwe Westra wil na zwart gat weer 'gewoon lekker fietsen'

'Ut Beest' kampte tijdens zijn succesvolle wielercarrière met depressies

Hij bracht de gele trui (van Nibali) naar Parijs, was kampioen tijdrijden, woonde in Monaco en tuimelde in een zwart gat. Deze week maakte wielrenner Lieuwe Westra zijn rentree in een Drentse dorpskoers.

Lieuwe Westra wacht op het startschot in Nieuw-Roden. Bij zijn nieuwe wielerploeg hoeft hij niets en mag hij alles. Foto Harry Cock / de Volkskrant

Het startnummer van Lieuwe Westra? Dat vertellen de dames van de wedstrijdtafel liever niet. 'Hij is nogal gesteld op zijn privacy.'

Vlak voor de start van de tweede etappe van de Wielermeerdaagse Noordenveld-Westerkwartier wordt de renner met nummer 4 toch abrupt uit de anonimiteit geroepen door spreekstalmeester Cor Rijpma. 'Lieuwe Westra! Je bent er weer!'

'Gewoon lekker fietsen, dat is het belangrijkste', antwoordt de Fries schuchter. 'Maar jij kunt zeggen dat je de gele trui naar Parijs hebt gebracht!', probeert Rijpma nog. Westra: 'Ik heb de andere kant ook gezien. Het gaat niet allemaal over rozen.'

Kampioen tijdrijden

Ut Beest. Tweevoudig Nederlands kampioen tijdrijden. Zeges in de rondes van Californië, Catalonië, Denemarken, België, Parijs-Nice en het Critérium du Dauphiné. Hielp in 2014 kopman Vincenzo Nibali aan de eindzege in de Tour de France. Woonachtig in Monaco.

Maar inmiddels heet Westra (34) op zijn Wikipedia-pagina 'voormalig wielrenner'. Zijn contract bij de Kazachse Astana-formatie leverde hij in. Begin dit jaar zag hij op het laatste moment ook af van een frisse start bij het gemoedelijker team Wanty-Groupe Gobert.

Een bericht op Facebook, begin januari: Westra stopt met professioneel wielrennen. 'Ik vind het erg jammer dat ik mijn carrière op deze wijze moet beëindigen. Ik hoop dat ik op deze wijze mijn depressie kan overwinnen en weer kan genieten van alles.'

'Toen hij besloot te stoppen, stuitte Lieuwe op veel onbegrip', zegt Thomas Sijtsma. De wielerjournalist trok de aflopen maanden veel op met Westra voor een boek dat hij over de renner schrijft. Werktitel: Het Beest. 'Hoe kun je nu depressief worden als je tonnen verdient?', kreeg hij vaak te horen. Hij wil graag een keer goed uitleggen hoe dat kan. In de topsportwereld is depressie toch een taboe.'

De permanente druk om op gewicht te blijven. Het eenzame bestaan in Monaco. De gebrekkige communicatie met ploeggenoten. Een relatie die uitging. Zakelijke geschillen met zijn voormalige manager en ex-zwager. Stig Broeckx die voor Westra's neus zwaar ten val kwam in de Ronde van België. 'Er is gewoon te veel gebeurd en al die dingen bij elkaar kunnen dus ook 'het beest Westra kraken, zeg maar', zei de renner er eerder zelf over.

Hij ging door een diep dal. Nu is hij terug op de fiets, in de koers die hij in 2008 won. Met zijn medevluchter zette hij in Nieuw-Roden het peloton op een ronde achterstand. Een jaar later maakte hij de overstap naar de profs van Vancansoleil.

Radiostilte

'We hebben eigenlijk een radiostilte afgesproken', zegt renner annex ploegleider Frank Wierstra van Cycling Team Fryslân. De kleine ploeg ontving Westra met open armen. 'Straks staat weer in de krant: 'Westra had eigenlijk het NK moeten rijden.' We willen niet te veel over het verleden praten. We kijken liever vooruit.'

Bij de Friese formatie hoeft Westra niets en mag hij alles. Zo hopen ze dat hij het plezier in het fietsen en het leven hervindt. Even wennen is het wel. Zijn ploeggenoten werken veertig uur per week, als hypotheekadviseur of hovenier.

Veel journalisten wilden het relaas optekenen van de man die niet bekendstaat als een prater. Sijtsma wist het vertrouwen te winnen. 'Wij zijn opgegroeid in dezelfde streek. Met mij kan hij Fries praten. In die taal kan hij zich beter uiten.'

Omdat hij zondag in Peize als 54ste eindigde, mag Westra vanavond vooraan starten. Een wegwerpgebaar: hij heeft geen haast. Even leunt hij tegen Peter Sagan in diens wereldkampioentrui - afgebeeld op de bus van de wedstrijdorganisatie.

Dat elite-amateurs geen zomeravondfietsers zijn, ondervond Westra zondag tijdens de eerste Meerdaagse-omloop in Peize al. Ook vanavond gaat het hard, tegen de 50 kilometer in het uur. Westra houdt zijn plek in de buik van het peloton. De Spanjaarden zijn al na een ronde gelost.

Weersverwachting

De vijfdaagse zal hij niet uitrijden, een blik op de weersverwachting voor woensdag was genoeg. Het moet vooral leuk blijven. Bovendien wacht komend weekeinde een triatlon in Stiens. Ook leuk. Het zwemonderdeel legt Westra in de schoolslag af.

Voor de spreekstalmeester blijft hij tot diep in de koers 'de man die de gele trui naar Parijs bracht'. Maar de kussen van ronde-miss Nicole zijn in Nieuw-Roden niet voor Lieuwe Westra. Rond kwart voor tien bolt hij over de finish. In de staart van het peloton, op ruim drie minuten van de kopgroep. Hij vindt het wel best. Dat hij weer rijdt, is al een overwinning. Een ploeggenoot heeft al voor de eindstreep een blikje bier voor een bidon aangezien.

Omkleden en hup, in de eigen auto terug naar Tijnje. Hier geen luxe touringcar van de ploeg om bij te komen. Voor Chinees-Indisch restaurant Lotus wacht moeder Alie haar zoon op. Ook zij is blij dat hij weer op de fiets zit. 'Op dit niveau dan, ten minste.'