Reportage

Liegt omstreden kroongetuige Fred R., dan blundert OM

Vertelt Fred R., de nieuwe kroongetuige in het Liquidatieproces, de waarheid? En sluit het net zich rond Willem Holleeder?

De raadsman van Dino Soerel en Ali A. advocaat Nico Meijering (midden) arriveert donderdag samen met zijn collega's bij het Justitieel Complex Schiphol voor de voortzetting van het liquidatieproces. Beeld ANP
De raadsman van Dino Soerel en Ali A. advocaat Nico Meijering (midden) arriveert donderdag samen met zijn collega's bij het Justitieel Complex Schiphol voor de voortzetting van het liquidatieproces.Beeld ANP

Fred R., de nieuwe kroongetuige in het omvangrijke Liquidatieproces, is omstreden. Niet alleen omdat het OM een deal heeft gesloten met een man die is veroordeeld tot 30 jaar cel wegens moord en uitlokking daartoe, maar ook omdat zijn beweringen soms haaks staan op de verklaringen van andere getuigen, onder wie een eerdere kroongetuige, Peter la S.

In het hoger beroep rond de reeks liquidaties die Amsterdam teisterde in de jaren negentig heeft Fred R. (45) verklaard dat hoofdverdachten Dino S., Ali A. en Willem Holleeder opdracht gaven tot moorden. In ruil daarvoor krijgt Fred R. strafhalvering en getuigenbescherming.

Omdat hij sinds 2006 in voorarrest zit, komt hij al over enkele jaren vrij. Met de omstreden overeenkomst hoopt het OM niet alleen de uitvoerders van de liquidaties, maar ook hun opdrachtgevers te pakken. Want Dino S. en Ali A. werden vorig jaar vrijgesproken van betrokkenheid bij liquidaties wegens gebrek aan bewijs.

'Het OM heeft Fred R.'s verklaringen gekocht', stelden de advocaten van de beschuldigden donderdag tijdens een zitting in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Hun cliënten haalden fel uit naar de kroongetuige. Ze zeggen dat R. liegt en 'een viezerik' is en dat het OM alleen maar uit is op eigen gewin en 'succes wil hebben in de krant'.

Het hof beslist 30 september of de verklaringen van deze kroongetuige rechtmatig zijn en overeind blijven in dit hoger beroep.

Grote ontbrekende in dit proces is tot dusver Willem Holleeder: hij is wegens onvoldoende bewijs nog niet in het verdachtenbankje verschenen, maar is en blijft wel verdachte, aldus het OM. De aanklagers doen geen uitspraken over de vraag of en wanneer diens arrestatie ophanden is.

Holleeder is volgens het OM lid van de criminele organisatie achter de liquidaties. Hij zou betrokken zijn bij de moorden op vastgoed- annex drugshandelaar Cees Houtman en op de Amsterdamse cafébaas Thomas van der Bijl, die vlak voor zijn dood, in 2006, op het punt stond als kroongetuige te fungeren in een proces tegen Holleeder.

Kroongetuige Fred R. heeft nu verklaard dat Holleeder ook de opdrachtgever was van de moord op Cor van Hout, Holleeders zwager en mede-ontvoerder van biermagnaat Freddy Heineken en diens chauffeur in 1983.

Deal

Het is voor het eerst in de geschiedenis dat het OM een deal sluit met een kroongetuige in hoger beroep, en met een crimineel die tot zo'n hoge straf is veroordeeld. Het OM noemde Fred R. eerder in dit proces nog 'moordmakelaar' en eiste levenslang tegen hem.


De nieuwe kroongetuige heeft behalve over de opdrachtgevers van liquidaties ook verklaringen afgelegd over Jesse R., de huurmoordenaar die voor zijn aandeel in de reeks liquidaties levenslang kreeg.


Ook heeft hij verklaard over zijn eigen betrokkenheid bij liquidaties en over 'nog onbekende feiten', aldus de advocaat-generaal. Zo zouden er nieuwe feiten boven water zijn gekomen van een grote wapenvondst in het huis dat actrice Katja Schuurman verhuurde aan Fred R.; de 'moordmakelaar' zou informatie hebben verschaft over de wapenhandelaars, die tot dusver onbekend zijn gebleven.


Het Openbaar Ministerie erkent dat de verklaringen van Fred R. op sommige punten verschillen van die van de eerdere kroongetuige, Peter la S. Daarbij gaat het met name om zaken waarin R. zelf verdachte was: de liquidatie van Thomas van der Bijl en de pogingen tot liquidatie van George van D. en Atilla Ö.


Het OM noemt die verschillen in de verklaringen van beide kroongetuigen 'verschillen van interpretatie en beleving'. En precies daarover zal de komende maanden veel juridisch gesteggel ontstaan.

undefined

null Beeld Graphics
Beeld Graphics

'Cruciaal'

De advocaten van de beschuldigden noemen deze verschillen juist 'cruciaal': als Fred R. de waarheid spreekt, kunnen getuigenverklaringen die bijdroegen aan de veroordelingen in het Liquidatieproces, niet kloppen. En als hij liegt, begaat het OM een enorme blunder, want een kroongetuige mag niet liegen.


Daarmee zouden de verklaringen waardeloos worden en het OM pijnlijk gezichtsverlies lijden. De rechter-commissaris heeft de kroongetuige gehoord en noemt de overeenkomst tussen OM en kroongetuige 'rechtmatig'.


Het hoger beroep in dit grootste en langstdurende proces in de Nederlandse geschiedenis, met tien liquidatiezaken, twaalf verdachten, meer dan driehonderd getuigenverhoren, 170 duizend afgetapte telefoongesprekken en duizenden pagina's proces-verbaal, loopt al enkele maanden, maar kreeg met de verklaringen van Fred R. een wending die de zaak op haar grondvesten doet schudden.


De verklaringen zullen leiden tot nieuw onderzoek, zowel van de zijde van het OM als van de advocaten, waardoor ook het hoger beroep ongekend lang zal duren.


In eerste aanleg boekte het Liquidatieproces al een duurrecord: vanaf de eerste gerechtelijke vooronderzoeken tot de uitspraak in 2013, besloeg het, met 181 zittingsdagen, ruim vijf jaar.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden