Liegfoto

ARME PRESIDENT Bush. Sinds hij bijna in een zoutje stikte, staat hij niet bekend als de meest handige persoon. Nu heeft hij zich ook nog laten fotograferen terwijl hij een boek ondersteboven aan het lezen is....

Peter van Lonkhuyzen

Begint Bush zijn verstand of zijn zedelijkheid te verliezen? Nee, 'maken' moeten we hier letterlijk opvatten. De foto's zijn in elkaar gezet met Photoshop of een ander programma waarmee beelden kunnen worden gemanipuleerd. Dit soort programma's zijn inmiddels door gewone leken als u en ik te bedienen. Miljoenen mensen hebben ze op de computer staan. Op internet circuleren dan ook steeds meer grappig in elkaar geflanste foto's, die niet of nauwelijks van echt te onderscheiden zijn.

Het is een onschuldig tijdverdrijf om Balkenende achter de computer ezelsoren te geven, of je echtgenote met grote borsten uit te rusten. Dan gaat zij vervolgens achter de pc zitten en monteert je hoofd op de torso van Jean-Claude van Damme. Dikke pret, zo komen wij de Kerstdagen wel door. Het blijkt alleen niet altijd zo'n onschuldige bezigheid te zijn.

In de Verenigde Staten is namelijk daadwerkelijk verwarring ontstaan over die foto van Bush met dat boek. Was hij echt of niet? En hoe zat het met die andere, waarop de president door een verrekijker tuurde waar de beschermkapjes nog opzaten? Surf naar de leuke site Snopes.com, waar geprobeerd wordt bij een aantal dubieuze gevallen uit te vissen of de plaatjes nep of echt zijn. In sommige gevallen is dat moeilijk te achterhalen.

Wat gebeurt er als met steeds meer foto's wordt 'geknoeid'? Verliezen we ons vertrouwen in de realiteit achter de fotografie? Hoe belangrijk is de rol die beelden van bekende politici spelen in verkiezingstijd? Twee decennia geleden was er bijvoorbeeld die geruchtmakende foto van Wiegel en Van Agt in het Haagse restaurant Le Bistroquet, die hun toekomstige kabinet daar even zaten 'voor te koken'. Met een paar simpele muisklikken zet je nu Wouter Bos en Gerrit Zalm in een willekeurig restaurant smoezend bij elkaar.

We zijn gewaarschuwd. Binnenkort zien we André Rouvoet in een heavy metal-band, Jan Marijnissen die een rotte tomaat opeet, Hilbrand Nawijn spelevarend in een romantisch zeilbootje met Femke Halsema. Nee, we geloven geen enkele foto meer.

Je kunt het ook omdraaien. Bush kan zijn gang gaan met de dames. Als een oplettende fotograaf daar vervolgens een foto van maakt, zegt hij gewoon glashard dat het om getruceerd beeld gaat. Want wie bewijst het tegendeel?

Fotografie wordt zo een geheel nieuw vak, een nieuw soort kunstschilderen. En de werkelijkheid is vogelvrij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden