Liefdeskus

Sinds de kus hem is ontnomen, is de prins door Disney gereduceerd tot decorstuk.

Floortje Smit, filmrecensente, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur


Het elfje met het gouden hartje krijgt als ze 16 jaar wordt van haar vriend iets heel bijzonders: een 'echte liefdeskus'. Terwijl hun lippen elkaar raken, voor de eerste keer, gaat zij er letterlijk van zweven - o, romantiek! Iedereen die weleens een Disneyfilm heeft gezien, weet dat 'liefdeskus' het signaal is dat het verhaal is afgelopen. Trouwen, aftiteling, klaar is Kees. Maar Maleficent is dan net bezig. Niks 'ze leefden nog lang en gelukkig': met het verstrijken van de jaren groeien de jongen en het elfje uit elkaar, ze ontwikkelen andere prioriteiten, verliezen elkaar uit het oog. En op een dag is hun romanceslechts nog een zoete herinnering. Ach ja, 16. Wat weet je dan echt van de liefde?


Het is niet de eerste keer dat Disney korte metten maakt met de Kus der Kussen. In de afgelopen twee jaar is de studio hard bezig een van de pijlers waarop het imperium ooit is gebouwd, kapot te slaan. Dit eerst: de liefdeskus die elke vloek ongedaan kan maken en elk ongeluk kan keren, komt niet voor in de oorspronkelijke sprookjes als Doornroosje en de Kikkerprins - de oudste verhalenvertellers bedachten creatievere oplossingen met necrofilie en onthoofdingen. Niet dat Disney het concept true love's kiss daarom bedacht, maar met films als Sneeuwwitje hebben ze het concept wel wereldwijd de kindergeest in gestampt. Die vloek proberen ze nu dus al een poosje ongedaan te maken door de true love's kiss in elke film belachelijk te maken.


In The Princess and the Frog (2009) kust Tiana haar kikker alleen omdat hij haar geld biedt. In Brave negeert Merida de prinsen (drie stuks) volledig en moet zij een vloek verbreken door de band met haar moeder te verbeteren: geen gezoen. In Frozen bleek prins Hans, de jongen waar Anna als een blok voor valt als ze hem voor het eerst ziet een vuige oplichter. In Maleficent maakt de liefdeskus-jongen misbruik van Maleficents gevoelens en heeft de film als subboodschap dat liefde op het eerste gezicht niet bestaat. Romantiek is het offer op het altaar van de groeiende macht van de vrouw in de Disneyfilm.


Er is nog een slachtoffer, een die steevast wordt vergeten: de prins. Hij wordt hier als misbruikende schurk afgeschilderd, of simpelweg buitenspel gezet - een bekende valkuil voor radicale feministen. En dat terwijl het prinsenspul bij Disney eigenlijk al niet zo'n indrukwekkende rol had. De prinsen galopperen lukraak rond op een wit paard, totdat ze toevallig op de juiste plek op het juiste tijdstip zijn. Uit welk koninkrijk komen ze? Wat is hun relatie met hun vader? Wat zijn hun twijfels en onzekerheden? Hoe staat hij in zo'n liefde-op-het-eerste-gezichtrelatie? Pogingen zijn rol juist meer gewicht te geven (zoals in Tangled) merkte niemand echt op, terwijl de sterkere vrouwenrollen aan alle kanten worden beschreven, geanalyseerd en toegejuicht. De consequentie: de prins is in de afgelopen jaren gereduceerd tot decorstuk. De liefdeskus was zijn enige bestaansrecht en die is hem nu afgenomen. Kortom: als iemand in een Disneyfilm hulp nodig heeft van een emancipatoire beweging, dan is het de prins wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden