Liefde voor de goede noot

Tenorsaxofonist Ferdinand Povel krijgt maandag de VPRO/Boy Edgar prijs uitgereikt. Voor zijn beheerste en harmonische spel en voor de inspiratie die hij vormde voor de Nederlandse saxtop.

'Hij had die prijs al veel eerder moeten krijgen.' Saxofonist Jasper Blom spreekt lovend over zijn voormalige docent Ferdinand Povel. Net als eigenlijk elke persoon die hem kent. De geboren Haarlemmer was misschien wel de beste Europese jazzsaxofonist van de jaren zeventig en stond op het podium met Dexter Gordon, Sarah Vaughan en Philly Joe Jones.

Maar Povel is ook de ingetogen en beminnelijke docent, die spotlichten eerder mijdt dan opzoekt. En zo klinkt hij ook: nooit uitbundig, uit de bocht of een rare noot. Altijd beheerst en bedachtzaam. Komende maandag krijgt hij de fameuze VPRO/Boy Edgar prijs uitgereikt in het Amsterdamse Bimhuis.

'Opmerkelijk veel goede saxofonisten zijn door Povel geïnspireerd en opgeleid,' zo staat in het juryrapport vermeld. Benjamin Herman, Tineke Postma, Simon Rigter, bijna de gehele Nederlandse saxtop heeft bij Povel in het klaslokaal gezeten. Blom: 'Hij vormde voor mij de enige reden om naar het Rotterdamse conservatorium te gaan, eind jaren tachtig. Ferdinand was dé man van wie je les moest hebben.'

Ferdinand Povel (1947) raakte verliefd op de jazz toen hij als jong ventje werd meegenomen naar een concert van het Duke Ellington Orchestra in het Concertgebouw. Hij blonk uit op 17-jarige leeftijd tijdens het Loosdrechts Jazzconcours. Successen volgden elkaar op en al snel stond hij op het verlanglijstje van grote orkesten. Povel toerde met Kenny Clarke, Kurt Edelhagen, Maynard Ferguson en Peter Herbolzheimer. En nu staat hij nog steeds op de planken met het kwintet van John Marshall of als begeleider van Rita Reys. Tegelijkertijd doceert de saxofonist sinds 1978 achtereenvolgens op de conservatoria van Rotterdam, Zwolle, Den Haag en Hilversum.

In zijn spel zoekt hij naar een balans tussen hart en hoofd, en geeft dit mee aan zijn studenten. 'Als docent geef je les zoals je je zelf hebt ontwikkeld', aldus Toon Roos, een andere voormalige leerling. 'Ferdinand blijft gevoelsmatig heel dicht bij de muziek.'

Dat heeft iets paradoxaals. Povel is altijd netjes binnen de lijntjes van de bebop en hardbop gebleven. Met elke andere stijl bemoeide hij zich niet. Vrijere vormen van jazz konden hem niet bekoren. Povel herken je niet aan zijn stijl, maar aan de zuivere articulaties en het harmonisch inzicht. Maar mis je als leerling dan geen ruimte? Zeker niet, zo blijkt. Povel leert zijn leerlingen zich vrij te bewegen binnen de jazzconventies. Blom: 'Ferdinand heeft een glashelder betoog, waar geen speld tussen te krijgen is. Door hem te bestuderen krijg je heldere melodielijnen voorgeschoteld en zie je duidelijke oplossingen voor allerlei harmonische passages. Dat is natuurlijk geweldig om als basis te hebben voor de rest van je leven.'

En daarnaast is Povel een motivator, een lieve man die zijn studenten een goed gevoel geeft. Roos: 'Toen ik in 1983 naar het conservatorium ging, kreeg ik hoofdvakles van Ferdinand. Heel fijn dat hij daar altijd op de achtergrond was, als een soort vader figuur die alleen maar stimuleert, enthousiast is en inspireert.'

Die vaderlijke warmte, dat kenmerkt Povel nog het meest. Als leraar, persoon en in zijn muziek. Roos: 'In zijn spel klinkt de intelligentie van harmonie en melodie, maar ook absoluut de spirit van liefde die in goede muziek tot uitdrukking komt.' Blom: 'Hij is iemand met liefde voor de goede noot.'

De uitreiking VPRO/Boy Edgar Prijs aan Ferdinand Povel

16/5, het Amsterdamse Bimhuis. Optredens Big Band Conservatorium van Amsterdam en Ferdinand Povel/John Marshall Quintet. bimhuis.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden