Liefde op het werk: reden voor ontslag?

Collega's ergeren zich er soms flink aan: stelletjes op het werk. Maar de werkgever moet goede redenen hebben om in te grijpen.

Sanne Riepema
© THINKSTOCK Beeld
© THINKSTOCK

De Limburgse omroep L1 had er in 2009 schoon genoeg van. Roddels, een negatieve werksfeer, irritaties onderling: het moest maar afgelopen zijn met verliefde stelletjes op dezelfde afdeling. L1 stelde daarom vorig jaar een richtlijn op waarin staat dat relaties met collega's op dezelfde afdeling 'niet wenselijk zijn'. 'Er kwamen klachten van verschillende afdelingen', zegt L1-directeur Rob Stevens. 'Sommige werknemers stoorden zich aan liefdesrelaties van collega's, omdat de werksfeer negatief werd beïnvloed. Anderen vonden het storend dat stelletjes zich steeds meer afzonderden van de groep. Ik vond het nodig de kwestie op de agenda van het managementoverleg te zetten. We waren het erover eens dat een relatie geen storende factor mag zijn.'

Love Contract

In Nederland is de actie van L1 bijzonder, maar in de Verenigde Staten is het ontmoedigen van relaties op de werkvloer wel een bekend fenomeen. Veel bedrijven schotelen hun werknemers een zogenoemd Love Contract voor uit angst voor schadeclaims na gedwongen ontslag. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft onlangs een nieuwe richtlijn in het leven geroepen die relaties tussen managers en ondergeschikten verbiedt. Werknemers van het IMF maken veel zakenreisjes naar verre oorden. Daar is de verleiding hecht te worden met een collega groot.

In Nederland is een relatie op het werk geen reden voor ontslag op staande voet. 'Werkgevers mogen zich allereerst niet mengen in het privéleven van hun werknemers', aldus juriste Tjitske Dijkstra van Arbeidsrechter.nl. 'Het Nederlandse rechtssysteem kent nog geen duidelijke voorschriften als het gaat om liefdesrelaties op het werk. Per situatie maken rechters een belangenafweging voordat zij overgaan tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst en eventuele vergoeding. Of de rechter de arbeidsovereenkomst ontbindt, hangt onder andere af van de maatregelen die de werkgever intern heeft genomen ter voorkoming van ontbinding. Hierbij moet je denken aan overplaatsing naar een andere afdeling of vestiging. Ook speelt de duur van de arbeidsovereenkomst en de kansen op de arbeidsmarkt mee. Verder wordt afgewogen in hoeverre de werksfeer of de relatie met je werkgever eronder lijdt. Op basis van die informatie zal de kantonrechter ook de hoogte van de vergoeding bepalen. Als bijvoorbeeld sprake is van een relatie tussen een leidinggevende en een ondergeschikte, dan zal de rechter de werkgever eerder in het gelijk stellen, omdat de leidinggevende een voorbeeldfunctie bekleedt.'

Een werkgever mag relaties niet expliciet verbieden in een contract. Wel mogen werkgevers een gedragscode opstellen waarin bijvoorbeeld staat dat een relatie moet worden gemeld. 'Een werkgever kan hier alleen beroep op doen als de gedragscode voldoende gecommuniceerd is met de werknemers en het beleid consequent wordt doorgevoerd', benadrukt Dijkstra. 'In die gedragscode moet ook duidelijk staan wat wel of niet wordt geaccepteerd en wat de sancties op overtreding zijn.'

Werknemer van de concurrent
Toch blijft het een lastige situatie om te bepalen welke gevolgen gerechtvaardigd zijn bij het overtreden van de gedragscode. Dijkstra: 'Zo is er een zaak uit 2010 waarin een werkneemster uit een asielzoekerscentrum een relatie kreeg met een asielzoeker. Conform de gedragscode meldde zij dit netjes bij de werkgever. De werkgever besloot daarop de vrouw te ontslaan. Intieme relaties tussen medewerkers en asielzoekers konden niet worden geaccepteerd, zoals ook was vastgelegd in de gedragscode, waarna maatregelen zouden volgen. Echter, de vrouw mocht niet ontslagen worden. Ze had haar relatie immers netjes gemeld en vooraf was niet duidelijk naar haar gecommuniceerd dat een relatie tot ontslag zou leiden.'

Indien de nieuwe geliefde een werknemer van de concurrent is, is ontslag vaak wel gegrond. Je partner heeft dan immers toegang tot geheime bedrijfsinformatie en dat kan je werkgever (financiële) schade berokkenen.

Gedragscodes waarin staat dat relaties tussen leidinggevenden en ondergeschikten moeten worden gemeld, vindt Dijkstra begrijpelijk. Werken mensen op hetzelfde niveau, dan is volgens haar sprake van een inbreuk op de privacy van werknemers.

Ook de werknemers van het Limburgse radiostation L1 vonden aanvankelijk dat de werkgever zich te veel met hun privéleven bemoeide. Directeur Stevens: 'Achteraf kregen ze steeds meer begrip voor de situatie. Nu wordt de richtlijn geaccepteerd en gerespecteerd.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden