Liefde bekoeld tussen Kenia en zijn vroegere kolonisator

Bij de viering, in december, van vijftig jaar onafhankelijkheid voor Kenia zal de Britse ambassadeur willens nillens het koloniale verleden belichamen. Niet prettig, zeker niet nu Kenia en het Verenigd Koninkrijk in een steeds grotere ruzie verwikkeld raken.

NAIROBI - De band tussen de vroegere blanke bestuurder en de latere zwarte heersers is na 1963 doorgaans een redelijk gemoedelijke gebleken. Kenia zei bij de onafhankelijkheid niet uit te zijn op wraak; het Verenigd Koninkrijk zette zijn eerdere macht (en machtsmisbruik) om in een relatie van handel en ontwikkelingssamenwerking.


Ondertussen gingen de kinderen van de nieuwe Keniaanse elite liefst naar Britse scholen en bleven Britse bedrijven hun weg naar het Oost-Afrikaanse land vinden. Kenia is voor het Verenigd Koninkrijk nog steeds van behoorlijk grote betekenis. En dat inmiddels niet alleen economisch, maar ook vanwege de rol die Kenia speelt in de bestrijding van islamistische bewegingen in de regio, zoals Al Shabaab.


Maar begin dit jaar verkoelde de relatie aanzienlijk. In Kenia werden in maart verkiezingen gehouden. De belangrijkste kandidaten, Uhuru Kenyatta en William Ruto, zijn inmiddels president en vicepresident. Maar zij staan ook terecht bij het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, wegens hun vermeende betrokkenheid bij het geweld na de verkiezingen van eind 2007.


'Keuzes hebben gevolgen', zo waarschuwden de Britten in maart 2013 voor de mogelijke verkiezing van Kenyatta en Ruto. Nu beide mannen de macht hebben, ziet de oude koloniale meester geen alternatief dan toch met hen samen te werken. Maar de Keniaanse politiek ziet het Verenigd Koninkrijk steeds meer als een 'kwaadwillende' partner met neokoloniale strapatsen.


Het ongenoegen tussen beide landen bereikte eerder deze maand een dieptepunt, toen het Verenigd Koninkrijk - net als Frankrijk en de VS - zich in de Veiligheidsraad onthield van stemming bij een resolutie die uitstel bepleitte voor de ICC-processen van Kenyatta en Ruto. De resolutie haalde mede daarom één stem te weinig.


Kenia reageerde furieus. 'Dit zal Kenia niet vergeten', aldus de Keniaanse VN-ambassadeur, Macharia Kamau. 'Dit zal Afrika niet vergeten.' Volgens hem getuigde de opstelling van de landen van 'minachting voor de Afrikaanse opstelling'. De Afrikaanse Unie pleitte immers al voor uitstel.


Niet lang hierna trapten de Britten opnieuw op Keniaanse tenen. De gevoeligheid betrof wederom de procedure bij het ICC. Daarnaast maakte het Verenigd Koninkrijk bekend zakenrelaties aan te gaan met opkomende economieën in Afrika. Op de lijst staan Tanzania, Angola, Mozambique, Ghana en Ivoorkust. Opvallende afwezige: Kenia.


Terwijl Frankrijk, die andere invloedrijke ex-kolonisator, terrein lijkt terug te winnen in zijn Afrikaanse achtertuin, komt het Verenigd Koninkrijk elders in het continent aan steeds scherpere kritiek bloot te staan.


Voor sommige politici in Kenia is het tijd dat de Britten definitief uit hun vroegere kolonie vertrekken. Zo zouden Britse militairen die nu in Kenia trainen plaats moeten maken voor 'gewasteelt en het fokken van kamelen, geiten en koeien', vindt parlementslid Aden Duale. Zo sterk is de vriendschap nog niet bekoeld. Maar van wederzijdse liefde zal niet snel meer sprake zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden