Lidstaten moeten elkaar steunen bij opvang vluchtelingen EU wil eenheid in asielbeleid

De landen van de Europese Unie moeten grote groepen vluchtelingen voortaan op dezelfde manier opvangen. Er moet een gemeenschappelijk beleid komen, dat voorziet in gelijke behandeling....

Van onze correspondent

Geert-Jan Bogaerts

BRUSSEL

Dit staat in een voorstel dat de Europese Commissie woensdag heeft gepresenteerd. Het is een reactie op de problemen waarmee sommige EU-landen kampen bij de opvang van grote hoeveelheden vluchtelingen uit oorlogsgebieden. De laatste jaren hebben vooral Nederland en Duitsland veelvuldig aan de bel getrokken, omdat ze vonden dat ze overspoeld werden door vluchtelingen uit vooral Irak, Afghanistan en voormalig Joegoslavië.

Het plan voorziet ook in de spreiding van grote vluchtelingenstromen over verschillende EU-landen, als één land een te grote last te dragen krijgt. Ook PvdA, VVD en D66 nemen in het komende regeerakkoord op dat Nederland zich krachtiger moet opstellen in Europa om vluchtelingen beter over de lidstaten te spreiden. Het ministerie van Justitie is echter sceptisch over dat deel van het plan. Ierland, Spanje, Portugal en Finland bijvoorbeeld liggen in de luwte als het gaat om vluchtelingenstromen, en zullen het plan dwarsbomen.

Enkele maanden geleden zei minister Sorgdrager van Justitie nog in de Tweede Kamer zich geen illusies te maken over een Europees akkoord. De Tweede Kamer heeft er altijd sterk bij Sorgdrager op aangedrongen om in Europees verband te bewerkstelligen dat de lasten van vluchtelingen worden verdeeld. VVD-leider Bolkestein hamerde in de verkiezingscampagne op een Europese aanpak van de vluchtelingen.

Vorig jaar al heeft de Europese Commissie een gemeenschappelijke aanpak voorgesteld, maar dat plan was voor de lidstaten niet acceptabel. Het voorzag niet in een mechanisme om de lasten van de opvang gelijkelijk te verdelen over de EU-landen. Vooral Nederland en Duitsland hebben toen bij de Europese Commissie gelobbyd voor een aanpak 'waarbij meer onderlinge solidariteit zou worden getoond'. Dat voorstel is nu klaar. 'Het is de eerste keer dat de lastenverdeling wordt vertaald in concrete termen', aldus eurocommissaris Gradin, verantwoordelijk voor vluchtelingenbeleid.

VVD-Tweede-Kamerlid J. Rijpstra zegt blij te zijn met de financiële compensatie, maar noemt het slechts een eerste stap. 'Het mag geen afkoopsom worden voor landen die geen vluchtelingen van andere landen willen overnemen. Dan ontlopen ze hun verantwoordelijkheid.'

D66-Kamerlid Dittrich vreest dat andere lidstaten weinig enthousiast over het plan zullen zijn. 'Daarom moet Nederland zich er energieker voor inzetten. Dat is de afgelopen vier jaar te weinig gebeurd.'

Volgens het Europese plan moet de Europese Raad van Ministers besluiten een 'tijdelijk beschermingsregime' in te stellen als er een plotselinge, grote toestroom van vluchtelingen naar een EU-land op gang komt. Dat regime duurt hooguit vijf jaar en wordt jaarlijks beoordeeld aan de hand van rapporten over het land van herkomst en de opvang van de vluchtelingen in het gastland. Het beschermingsregime voorziet in een aantal minimale rechten voor de vluchtelingen, zoals onder meer het recht op arbeid, onderwijs en huisvesting.

Als het regime is ingesteld, zullen andere EU-landen het gastland 'financiële noodhulp' bieden, waaruit de eerste opvang en medische kosten gefinancierd kunnen worden. Vervolgens kunnen langer lopende projecten opgezet worden voor definitieve huisvesting, sociale zekerheid en onderwijs. De kosten hiervan komen deels ten laste van de begroting van de EU.

H. d'Ancona, voorzitter van de commissie Justitie in het Europees Parlement, is voorstander van lastenverdeling. ' De noordelijke landen worden steeds restrictiever, omdat ze veel vluchtelingen moeten opnemen. Dat is niet de humane weg. Wij steunen de Commissie om tot een gezamenlijke lastenverdeling te komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden