Lid ethische commissie verrast door betrokkenheid zuivelbedrijf bij Gene Pharming 'We hadden band met Nutricia moeten kennen'

De commissie die beoordeelt of experimenten met genetische gemanipuleerde organismen ethisch door de beugel kunnen, had moeten weten dat zuivelconcern Nutricia één van de financiers is van het biotechnologiebedrijf Gene Pharming Europe in Leiden....

Van onze verslaggever

Martijn van Calmthout

AMSTERDAM

De experimenten zijn inmiddels goedgekeurd. De in 1992 aangetreden commissie wist niets van de betrokkenheid van Nutricia, toen minister Bukman van Landbouw vroeg om een ethisch oordeel over de experimenten bij Gene Pharming met de zogeheten transgene stier Herman. Volgens Laeyendecker had die informatie de discussies kunnen verhelderen over de ware oogmerken van Gene Pharming.

Ook het ministerie van Landbouw zegt destijds niet op de hoogte te zijn geweest van de band tussen het biotechnologiebedrijf en Nutricia. Er is echter begrip voor de zwijgzaamheid van de bedrijven, die sinds februari een officiële joint venture hebben gevormd.

Nutricia bevestigt dat het zuivelbedrijf tussen 1990 en 1993 een niet nader omschreven bedrag heeft betaald voor het Herman-project van Gene Pharming. In ruil kreeg Nutricia het alleenrecht op de verkoop van eiwitten uit melk van toekomstige transgene runderen. De betrokkenheid is stilgehouden, om concurrenten niet op ideeën te brengen, aldus Nutricia.

Gene Pharming wil geneesmiddelen produceren uit de melk van zogeheten transgene runderen, koeien waarin erfelijk materiaal van de mens is ingebouwd. Het Leidse bedrijf beschikt over de transgene stier Herman, die een aantal transgene dochters heeft verwekt. Die gaan volgend jaar voor het eerst melk geven, waarin naar men hoopt humaan lactoferrine en lysozyme voorkomen.

Deze stoffen zijn mogelijk bruikbaar als infectieremmers in speciale ziekenhuisvoeding voor patië> enten met beschadigde afweersystemen. Nutricia verdient op die markt eenzesde van haar omzet.

Laeyendecker: 'De gepresenteerde doelstellingen waren steeds in ideële, bijna filantropische termen gesteld. Het ging over het produceren van infectieremmende stoffen, over effectieve geneesmiddelen. Dat associeer je niet meteen met een fabrikant van voedingsmiddelen.'

De voorzitter van de commissie, prof. dr E. Schroten, theoloog aan de Universiteit Utrecht, zegt nauwelijks verbaasd te zijn over de betrokkenheid van Nutricia. 'Dat men externe financiers zocht, was algemeen bekend.'

Naar zijn oordeel had de commissie de beschikking over voldoende informatie voor een scherp ethisch oordeel. In 1992 keurde de zwaar verdeelde commissie de experimenten met Herman met terugwerkende kracht goed.

Gene Pharming en Nutricia werken nu aan de voorbereidingen van klinische experimenten met de door Hermans nageslacht geproduceerde lactoferrine en lysozyme. Hun preventieve werking zal worden onderzocht bij zowel zuigelingen als volwassenen. Nutricia besteedt dat onderzoek uit bij academische ziekenhuizen in binnen- en buitenland.

Voor proeven met via genetische manipulatie verkregen produkten bestaat geen afzonderlijke wetgeving. In elk ziekenhuis worden de proeven beoordeeld door een medisch-ethische commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden