Lichtvoetige tragedie op hoger plan getild

In deze voorstelling heeft niemand het alleenrecht op geluk of verdriet.

'Je moet geen troost bij je kinderen zoeken, daarvoor zijn ze niet gemaakt.' Dat zegt Frans, hoofdpersoon in het nieuwe toneelstuk Honingjagers, geschreven door Peer Wittenbols en geregisseerd door zijn kompaan Rob Ligthert. Frans (Dries Smits) is 75 jaar en drie maanden geleden is zijn vrouw overleden. Intussen ontvangt hij thuiszorg, in de persoon van de jonge en nogal aparte Donna (Astrid van Eck). Tussen de oude man en het meisje ontstaat iets moois; terwijl zij zijn open been verzorgt, legt ze af en toe haar hoofd in zijn schoot.


Totdat ineens Frans' volwassen kinderen onverwacht op de stoep staan en dit lieflijke tafereel gadeslaan. Dochter Iris (Roos Ouwehand) is ontdaan, zoon Boris (Michel Sluysmans) wordt nog cynischer dan hij al is. Iris is getrouwd met een Marokkaan die heimwee heeft, Boris kampt met een kinderloos huwelijk en maakt daar een groot drama van.


Hun eigen sores wentelen ze af op de vader die ze zijn hernieuwde levenskracht niet gunnen. Is het denkbaar dat hij, drie maanden na de dood van zijn vrouw, de draad weer oppakt? Hoe verwerk je dat verlies? Wat verwachten ouders en kinderen dan van elkaar? Hoe ziet rouw eruit?


Daarover gaat Honingjagers, in een kale stijl waaraan je het eerste half uur nogal moet wennen. Wittenbols schrijft nooit hyperrealistisch, in zijn stukken is er altijd sprake van kleine absurde wendingen, en onnavolgbare associaties. Maar zijn gezins- en relatiethema's zijn wel altijd herkenbaar en hangen vaak op een prettig manier een beetje uit het lood. Geschreven in klare taal, met een intrigerende logica.


In Honingjagers duurt het aarzelende gekeuvel tussen Frans en zijn hulpje aanvankelijk wat al te lang, maar als de die twee kinderen binnenvallen, is het bal. Wat volgt is niet alleen een botsing van generaties, maar ook wordt het ongemak getoond waarmee kinderen hun losgeslagen ouders bezien. Omgekeerd laat de oude vader zich niets gelegen liggen aan de geldende normen - hij beziet met afgrijzen de folders van tafeltje-dek-je en het seniorenzwemmen.


In een sober decor waarin het ouderlijk huis alleen maar is gefiguurzaagd, heeft Rob Ligthert in zijn regie een strak tempo gelegd en ontrolt het kleine drama zich in fraaie hink-stap-sprongen. Soms zijn de familiebanden knellend, dan weer afstandelijk. De voorstelling wordt met allure door de vier acteurs op hoger plan getild. Dries Smits is een acteur die een lichte neiging tot pathetiek niet altijd kan onderdrukken, maar is als de getourmenteerde vader hier juist perfect op zijn plaats. Astrid van Eck bedient zich van authentiek en gepast timide acteren - breekbaar en toch ook dapper. Michel Sluysmans en Roos Ouwehand zijn als de kinderen de boosdoeners en spelen hun rollen voortreffelijk uit: hij met een tragikomische uitstraling, zij met hysterische uithalen. Knap ook dat ze niet alleen maar karikaturen van zelfgenoegzaamheid zijn; ergens ontwaar je ook oprechtheid in hun getob. In Honingjagers heeft uiteindelijk niemand het alleenrecht op geluk of verdriet.


In een tijd waarin nieuw Nederlands toneelrepertoire het moeilijk heeft, is dit stuk zonder meer een aanwinst. Toegankelijk voor een breed publiek, maar ook een beetje schurend en niet helemaal te doorgronden. Honingjagers is een huis-tuin-en-keukentragedie, maar dan lichtvoetig uitgewerkt. Theater voor oude mensen die hun geliefden verliezen en voor hun kinderen die daarmee moeten omgaan. Voor bijna iedereen dus.


Theaterduo

Al vijfentwintig jaar vormen schrijver Peer Wittenbols en regisseur Rob Ligthert een theaterduo. Ze maakten relatiedrama's in een originele theatertaal. In hun komende producties gaan Wittenbols en Ligthert zich concentreren op wat mensen doen als de grond onder hun voeten lijkt te worden weggevaagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden