Lichtgroen vakantiepark voor rustzoekende Chinees

Ze denken net iets anders, ze doen wat anderen laten en bereiken vaak met minimale middelen een maximaal resultaat. Een zomerserie over onconventionele internationale ondernemers. Deel 4: Naked Retreats, 'duurzaam' resort in Hangzhou.

Stel, je woont in een land als China dat al meer dan twintig jaar tomeloze groei vertoont. Wat krijg je dan? Stijgende welvaart - maar ook behoefte aan rust, aan even niet meedoen aan de meedogenloze race naar meer.


De markt van welzijn en bezinning is nog jong in China, maar ze is onmiskenbaar in ontwikkeling. Er spreekt een lichte heimwee uit naar de oude Chinese beschaving en naar vervlogen jaren waarin een retraite in de natuur in aanzien stond als tijdverdrijf voor hogergeplaatsten.


In de groene, glooiende heuvels buiten de metropool Hangzhou hebben enkele ondernemers daar een missie in gevonden. Tussen bamboebossen, theevelden en klaterende beekjes, op een heuvelrug die Moganshan heet, liggen Naked Retreats en de Lodge, hippe gelegenheden waar overwerkte veelverdieners uit de Yangtzedelta weer tot zichzelf kunnen komen.


In Chinese ogen is zoiets bovendien al snel een duurzame en milieuvriendelijke bestemming. Ook al is die duurzaamheid in Nederlandse ogen nogal betrekkelijk. Gasten wordt geadviseerd tijdens het tandenpoetsen de kraan niet te laten lopen. De houthaard mag aan, maar 'alleen voor warmte, niet voor decoratie'. Ook kort douchen ('of samen met een vriend') is onderdeel van de eco policy van het resort.


Hangzhou is een stad die typerend is voor het moderne China: een miljoenenstad aan de oostkust, op twee uur rijden van Shanghai. Je vindt er toonaangevende internetbedrijven als Alibaba en Taobao, de Chinese tegenhangers van eBay en Marktplaats, en het hoofdkantoor van Geely, het eigenwijze autoconcern dat erin slaagde het Zweedse Volvo in te palmen.


Missionarissen

Vijftig kilometer verder, aan het einde van een landweg die omhoog kronkelt tussen bamboebossen en theeplantages, ligt Moganshan. Het dorp heeft een geschiedenis als ontspanningsoord. Ruim een eeuw geleden lieten buitenlandse missionarissen er al villa's bouwen, zodat ze in de hete zomermaanden over een comfortabel verblijf konden beschikken in het koelere heuvelland.


Na de dominees volgden zakenlui, gangsters en dictators, die de zompige delta van Shanghai ook graag verruilden voor weekeinden tussen wuivend bamboe.


In de eerste helft van de vorige eeuw verrezen zo enkele honderden villa's in de heuvels boven Hangzhou. In stijl zouden ze niet hebben misstaan in laat-negentiende eeuwse buitenplaatsen voor de rijken in Zwitserland. Er waren tennisbanen en een zwembad met terras, waar de dames afternoon tea genoten en de heren rond borreltijd gin & tonic, met uitzicht over de rustgevende glooiingen van de provincie Zhejiang.


Na de Tweede Wereldoorlog was het even afgelopen met de verpozing. Na de overwinning van de communisten van Mao op de nationalisten van Chiang Kai-shek werden de villa's overgenomen door het leger. Pas aan het begin van deze eeuw kwamen de buitenlanders terug in Moganshan.


De pioniers van de verpozing waren Mark en Joanna Kitto, een Britse uitgever en zijn Chinese vrouw die het potentieel van de vervallen villa's in de heuvels snel zagen. In 2003 lukte het hen een huurcontract af te sluiten met het leger, waardoor ze de Lodge konden beginnen, een ontspannen bar annex restaurant met luie banken rond een open haard. Omdat zoiets in de regio nog nergens bestond, sloeg het snel aan. Andere ondernemers werden erdoor geïnspireerd om ook iets te proberen in de bamboeheuvels.


Zo kwam Naked Retreats tot stand, een initiatief van de Zuid-Afrikaan Grant Horsfield en zijn Chinese vrouw, Delphine Yip. Horsfield, opgegroeid in de even rijke als aardse outdoor cultuur van Zuid-Afrika, zag niet de voormalige koloniale villa's als zijn doel, maar de boerenhuizen die tussen het bamboe schuilen. Zijn vrouw wist acht leegstaande huizen te huren van de dorpelingen. Het dorpje was er blij mee omdat het nieuw leven in de brouwerij betekende.


Moganshan telt enkele honderden kleine boeren die vanouds van de verbouw van thee en de kap van bamboe bestaan. Door Naked Re-trats -Na ke zoals de dorpelingen het noemen - is er nu nieuw werk.


Zo komt het dat mevrouw Li 's avonds op de deur klopt van onze bescheiden bungalow - die eens een varkenskot was. Elke woning van Naked heeft een eigen kok, een vrouw uit het dorp die naar keuze een westerse hap of lokale spijzen klaarmaakt. Vanavond is er bamboekip, met geurige kruiden bewerkt. De schaal is snel leeg na de lange wandelingen die we 's middags over de steile paden door de heuvels hebben gemaakt.


Smog

Naked is evenals de Lodge een groot succes: het trekt niet alleen families die even aan de smog en de drukte van Shanghai willen ontsnappen, maar ook bedrijven die de natuur in willen om aan teambuilding te doen.


'De formule terug naar de natuur slaat aan. We zien hier niet alleen westerse expats maar ook steeds meer moderne jonge Chinezen, dertigers met een goede baan die vaak een tijd in het buitenland hebben gezeten en daar van buitensport hebben genoten', zegt de eveneens Zuid-Afrikaanse bedrijfsleider Richard Johnston.


De receptieruimte van Naked is ingericht als een boerenhuis met warme aardtinten, houten banken en Afrikaanse wandkleden. Het groepje Chinese gasten dat arriveert, heeft zijn nieuwe Range Rover op de minuscule parkeerplaats gezet en is helemaal klaar voor een weekend in het Chinese woud, getuige hun stevige wandelschoenen en kaki shorts.


Johnston ontvangt zijn nieuwe klanten met pretogen. 'Het is een misverstand dat rijke Chinezen alleen maar van over-the-top luxe houden. Je ziet het hier: er is een nichemarkt voor eco-lodges'.


De niche is zodanig dat Naked inmiddels aan een omvangrijke tweede fase is begonnen. Een paar kilometer verderop wordt de laatste hand gelegd aan een 'eco'genaamd resort dat niet zou misstaan in de wijnheuvels achter Kaapstad: enkele tientallen in de natuur verzonken appartementen plus een clubhuis.


'Op maat gebouwd voor bedrijfsuitjes', zegt Johnston. 'Managers kunnen hier met hun team een weekje van in een luxe eco-setting tussen het bamboe zitten. Er is veel vraag naar. Jonge professionals willen niet meer in de saaie balzaal van een staatshotel zitten'.


Ook de Lodge van Mark en Joanna Kitto is uitgegroeid tot een trendy stek voor zowel westerlingen als Chinese stedelingen die even willen ontsnappen aan de druk van Shanghai.


Joanna heeft bij de lodge een aparte villa gepacht, die dateert van rond 1930 - geschikt voor zowel familie- als bedrijfsuitjes in westerse stijl. Grant Horsfield kijkt samen met zijn Chinese partners inmiddels voorbij de heuvels van Moganshan.


Zijn droom is misschien niet erg groen maar wel erg Chinees: bij elke Chinese miljoenenstad een Naked Retreat.


Moganshan

De Britse dominee Farnham was ruim een eeuw geleden de eerste buitenlander die grond kocht in de koele heuvels aan de rand van de zinderende Yangtzedelta. Hij betaalde voor de theeplantage van ruim 75 hectare 50 Mexicaanse dollar, destijds het betaalmiddel in koloniaal Shanghai. Anderen volgden, waarna de Moganshan Summer Resort Association werd opgericht, een koloniaal dorpsbestuur dat voornamelijk bestond uit Amerikanen en Britten. Ook gefortuneerde Chinezen raakten geïnteresseerd. In 1929 had de elite van de Republiek de meerderheid van de bijna 300 villa's in de heuvels in bezit. Tot de eigenaren behoorden maffiosi als Du Yuesheng. Hij was leider van de Groene Bende die zich onder meer bezig hield met opiumhandel. Onder oude theeboeren gaat nog het verhaal dat Du een van zijn maîtresses aan zijn favoriete tijger voerde, nadat ze het uit verveling had aangelegd met een van de lijfwachten van de capo.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden