Licht, maar zeker niet oppervlakkig

Ann Hasekamp..

Amsterdam Every inch a lady – dat is helemaal van toepassing op de actrice Ann Hasekamp, en ook op haar manier van toneelspelen. Op een bijna Engelse manier keurig, maar dan wel altijd met een kwinkslag, een dieper laagje. Achter het schijnbaar onkreukbare vernis zat bij Hasekamp altijd iets ondeugends, iets duisters, een klein geheim.

Dinsdagnacht is Ann Hasekamp in haar woonplaats Amsterdam op 82-jarige leeftijd overleden. Een paar maanden nadat haar man Ton Lutz stierf. Het echtpaar Lutz-Hasekamp was de laatste jaren zodanig aan elkaar vastgeklonken dat met de dood van de een de zin om te leven bij de ander waarschijnlijk is afgenomen. Nadat deze zomer ook broer en zwager Pieter Lutz overleed, is met de dood van Hasekamp een einde gekomen aan wat met recht een toneeldynastie genoemd kan worden.

Hasekamp – dochter van een Nederlandse vader en een Engelse moeder – debuteerde als jong meisje bij het amateurtoneel in haar woonplaats Voorburg. Van haar hobby maakte zij haar beroep toen zij in 1948 een engagement kreeg bij de Haagsche Comedie. Als aankomend actrice speelde ze indertijd als gebruikelijk de rollen van dienstmeisje, briefopbrengster en het jonge nichtje. Maar Hasekamp viel op door een transparant soort toneelspel, altijd licht van toon, maar zeker niet oppervlakkig.

Lange tijd speelde ze bij het Rotterdams Toneel (1954-1962) en daarna tot 1969 bij Toneelgroep Centrum. Bij dit gezelschap ontplooide haar talent zich ten volle. Ze speelde in stukken van Sartre, Gombrowicz en Brecht, maar vooral haar spel in stukken van Harold Pinter viel op. Juist omdat haar onderkoelde manier van acteren daarin zo goed op zijn plaats was.

Hasekamp, die eerder getrouwd was, volgde haar (tweede) man Ton Lutz vervolgens naar Globe in Eindhoven en daarna naar Het Publiekstheater in Amsterdam, dat later opging in Toneelgroep Amsterdam. Daar speelde ze nog vele rollen, ook toen Gerardjan Rijnders er artistiek leider werd en het voor die tijd vernieuwende montagetheater introduceerde. Bij Toneelgroep Amsterdam moest ze ook voor het eerst gaan improviseren, zoals in Rijnders’ Bakeliet, en zingen. Met elan stortte zich zich in die nieuwe uitdagingen. Erg mooi was ze in de voorstelling Party Time van Pinter, over een groepje welgestelden dat een feestje viert, terwijl buiten iets onheilspellends aan de hand is.

Stoppen met spelen na haar 65ste was voor Hasekamp niet vanzelfsprekend. Integendeel, ze wilde het liefst zo veel en vaak mogelijk de planken op en was ook te zien in verscheidene televisieseries (Het zonnetje in huis) en films (Oorlogsrust). ‘Ik ken geen enkele acteur die op zijn 65ste is opgehouden. En bovendien: voor oudere mensen zijn er toch ook nog rollen?’, zei ze daarover in een interview.

Hasekamp werd in 1992 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau, mede vanwege haar inzet voor Amnesty International, hetgeen haar de bijnaam Ann-nesty opleverde. In 1971 kreeg ze de Colombina voor haar rol in Tsjechovs Drie Zusters.

Anders dan vele collega’s in het theatervak, trad Hasekamp niet veel op de voorgrond. Toneelspelen was voor haar niet een manier om in de schijnwerpers te staan of prijzen in de wacht te slepen. Het was voor haar een beroep, dat ze met passie uitoefende.

Vanzelfsprekend werd haar naam vaak in een adem genoemd met die van haar man Ton Lutz. Het echtpaar trok veel samen op, maar samen in een stuk spelen kwam niet vaak voor. Wel in Brutale Winterbekentenissen, een prettig ontregelend toneelstuk van Paul Haenen, waarin Lutz onder meer in travestie te zien was en Hasekamp zijn erg grappige echtgenote speelde. Beide acteurs toonden in hun rollen techniek, souplesse en inleving, in de juiste verhouding.

De woning van Hasekamp en Lutz aan een Amsterdamse gracht, die vol hing met theaterschilderijen en waarin boekenkasten vol stukken stonden, is nu een leeg toneelhuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden