Nieuws

Licht aan het einde van de tunnel: deze week werden de eerste effecten van vaccinatie zichtbaar

Een derde coronagolf is onvermijdelijk, maar er gloort hoop aan de horizon: in verpleeghuizen blijft het aantal besmettingen dalen. Volgens het RIVM zien we hier het eerste effect van de vaccinatiecampagne.

Afgelopen week werden minder nieuwe patiënten van hoge leeftijd in het ziekenhuis binnengebracht. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Afgelopen week werden minder nieuwe patiënten van hoge leeftijd in het ziekenhuis binnengebracht.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Tussen waarschuwingen over de derde golf en de opmars van nieuwe besmettelijke virusvarianten door, had Jaap van Dissel woensdagochtend in de Tweede Kamer ook goed nieuws. Het vijfde plaatje van zijn presentatie markeerde een belangrijke trendbreuk. In de cijfers over de opnamen van nieuwe patiënten in het ziekenhuis meende de RIVM-directeur een eerste effect van vaccinatie te ontdekken, vertelde hij. Want terwijl zestigers en zeventigers zich nog altijd even vaak bij het ziekenhuis meldden met hevige klachten door covid-19, waren er de afgelopen week minder nieuwe patiënten van hoge leeftijd in het ziekenhuis binnengebracht. In de categorie boven 85 jaar en zeker in de categorie boven de 90 jaar was er fikse daling te zien van het aantal nieuwe patiënten.

Deze daling zou het eerste effect van vaccineren kunnen zijn, vertelde Van Dissel in de Tweede Kamer, uiteraard met alle gebruikelijke slagen om de arm. De cijfers moeten nog langer worden gevolgd en verder worden geanalyseerd. Maar het ligt wel in de lijn der verwachtingen dat vaccineren een duidelijk effect laat zien. ‘Ik wil dit gunstige beeld u nu al niet onthouden’, aldus Van Dissel woensdag in het parlement.

‘Wetenschappelijk gezien is de trend nog geen heel sterk bewijs, daarvoor zijn de eerste vaccins te kort geleden’, zegt Marc Bonten, arts-microbioloog bij het UMCU. ‘Maar wat we denken te zien komt overeen met wat we hopen te gaan zien. De berichten uit Israël en het Verenigd Koninkrijk, waar een groot deel van de ouderen is ingeënt, bevestigen volgens Bonten dat vaccinatie de druk op de zorg zal verminderen en kwetsbare groepen zal beschermen.

Na een moeizaam begin – er is veel over gezegd – heeft Nederland nu ongeveer evenveel burgers gevaccineerd als buurlanden België, Frankrijk en Duitsland. Binnen de Europese Unie is Nederland ondertussen deel van de middenmoot. Wereldwijd zijn verschillende landen nog veel verder met vaccinatie, maar gezien de beschikbaarheid van vaccins kan Nederland het tempo van circa 50 duizend prikken per dag niet veel verder opvoeren. Inmiddels heeft een kleine 9 procent van de bevolking boven de 18 jaar een eerste dosis ontvangen. Dat lijkt weinig, maar juist de oudste, zeer kwetsbare groep heeft massaal een eerste vaccin ontvangen. Van de thuiswonende ouderen boven de 85 heeft al meer dan de helft een eerste dosis gekregen, zo blijkt uit cijfers die het RIVM dinsdag publiceerde.

Juist vaccinatie van de kwetsbare groepen zal een groot effect hebben op sterfte en opnamen in het ziekenhuis, zo was de afweging van de Gezondheidsraad. En als je naar de beschikbare cijfers tuurt, is zo’n eerste effect ook al zichtbaar, zoals de grafiek van Van Dissel ook liet zien. Hoe ouder de groep, hoe sterker de afname van het aantal ziekenhuisopnamen.

Ook in verpleeghuizen is een trendbreuk zichtbaar. Vrijwel alle verpleeghuisbewoners hebben een eerste dosis vaccin toegediend gekregen, een deel van de bewoners is al volledig ingeënt. Met een gunstig effect, zo meldt het RIVM. Terwijl in de rest van Nederland het aantal besmettingen de laatste week weer aanzienlijk oploopt, houdt de daling van besmettingen in verpleeghuizen aan. Momenteel zijn er nog 448 verpleeghuizen waar de afgelopen vier weken minimaal 1 besmetting is ontdekt, bijna 100 minder dan twee weken geleden.

Bonten waakt voor te veel optimisme. ‘De vraag is of we op tijd zijn. Het vaccineren is een race tegen de klok. De varianten leiden onvermijdelijk tot een derde golf.’ Hij pleit ervoor om niet te star te zijn met de vaccinatiestrategie. ‘Uit onderzoek blijkt dat één dosis ook al enige bescherming biedt. We kunnen ervoor kiezen om mensen die al immuniteit hebben opgebouwd, die al corona hebben gehad, in eerste instantie maar één prik te geven. Zo kunnen sneller meer kwetsbare mensen worden beschermd’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden