Update

Lichaam Arafat wordt opgegraven voor onderzoek

Het lichaam van de voormalige Palestijnse leider Yasser Arafat, die in 2004 overleed, wordt opgegraven om te onderzoeken of hij is vergiftigd met het radioactieve element polonium. De Palestijnse autoriteiten hebben daar vandaag toestemming voor gegeven.

Suha Arafat gelooft dat haar man Yasser is vermoord. Beeld AFP
Suha Arafat gelooft dat haar man Yasser is vermoord.Beeld AFP

De Palestijnse autoriteit gaat in op een verzoek van Arafats weduwe na onthullingen van de Arabische nieuwszender al-Jazeera gisteren. De zender liet spullen van Arafat onderzoeken om de doodsoorzaak te onderzoeken. Het Radiofysisch Instituut van het academisch ziekenhuis van Lausanne ontdekte 'een onverklaarde verhoogde hoeveelheid niet-natuurlijk polonium-210.'

Moord
Suha Arafat, de weduwe van de in 2004 overleden Palestijnse leider Yasser Arafat, wil dat het lichaam van haar man wordt opgegraven voor autopsie. Suha liet weten dat de ontdekking van de aanwezigheid van het nucleaire element polonium op onder andere de kleding van haar echtgenoot, voor haar zeker stelt dat hij geen natuurlijke dood stierf. Ze spreekt nu over de 'moord' op haar man.

Gevraagd om een reactie deelde Suha mee aan al-Jazeera dat ze haar verzoek om autopsie indient 'als vrouw, als moeder, maar ook voor de Palestijnen en de rest van de wereld, zodat de waarheid aan het licht komt'.

Gisteren bracht de omroep de resultaten uit het onderzoek door het Institute of Radiation Physics van de universiteit in het Zwitserse Lausanne naar buiten. Er werd op diverse voorwerpen van Arafat, waaronder zijn tandenborstel en de kenmerkende 'Palestijnse sjaal', de keffiyeh, een verhoogde hoeveelheid niet-natuurlijk polonium-210 gemeten.

'Mijn hemel, ze vonden polonium in zijn bloed, op zijn kleren, op zijn hoed, in zijn haar, op zijn onderbroek, het zat overal. Het gaat om een grote hoeveelheid en dat betekent dat hij op niet-natuurlijke wijze om het leven is gekomen,' aldus Suha. 'Er is een misdaad begaan. En dat is bewezen door een gerenommeerd Zwitserse laboratorium waar neutrale wetenschappers werken.'

Internationaal onderzoek
De weduwe wil dat het lichaam van haar man, begraven in de stad Ramallah, wordt opgegraven voor verder onderzoek. Ze vraagt de internationale gemeenschap haar te steunen om dit voor elkaar te krijgen. Arafat overleed op 11 november 2004 in het militaire ziekenhuis in Clamart bij Parijs. Hij lag toen al twee weken in coma en werd 75 jaar. Over zijn gezondheid gingen voor en na zijn dood de wildste geruchten.

Doktoren konden geen eenduidige doodsoorzaak geven. Er zou iets mis zijn met zijn bloed en hij zou problemen hebben met zijn lever, lieten de artsen aan het Franse Le Monde weten. De leveraandoening cirrose waarover gesproken werd, wordt over het algemeen geconstateerd bij mensen die veel alcohol gebruiken. Arafat zou nooit alcohol drinken.

Vergiftiging
Er waren dan ook diverse geruchten dat Arafat vergiftigd moest zijn. Zowel door de Israëlische krant Haaretz, de New York Times als door adviseurs van de leider werden theorieën over vergiftiging de wereld in geholpen. Voedselvergiftiging, en medicijnverwisseling, maar ook vergiftiging door polonium zijn genoemd.

Volgens al-Jazeera had Arafat in de weken voor zijn dood last van ernstige diarree, gewichtsverlies en braakneigingen. Dat zijn dezelfde symptomen als waar het bekendste slachtoffer van poloniumvergiftiging, de Russische ex-spion Aleksander Litvinenko, aan leed. Als mensen het inslikken of inademen, verspreidt het zich door het lichaam. DNA raakt onherstelbaar beschadigd, waardoor cellen sterven, organen uitvallen en mensen uiteindelijk overlijden.

Weer een andere theorie was dat Arafat aan de gevolgen van aids was overleden, zo meldde ABC-radio destijds. Hij zou er homoseksuele relaties met zijn bodyguards op na houden en zo hiv hebben opgelopen.

Beschikken over polonium
Het feit dat maar weinig mensen kunnen beschikken over het uiterst giftige polonium, geeft enkele aanknopingspunten voor verder onderzoek. 'We weten dat niet veel landen over polonium beschikken. Het onderzoek moet zich richten op welke mensen er aan kunnen komen,' legt Suha uit.

Gevraagd waarom ze eerder geen autopsie liet doen, legt de weduwe uit dat dat haar destijds niet werd aangeraden. 'Er was geen duidelijk doodsoorzaak, er werden meerdere dingen genoemd. Maar de doktoren raadden mij geen autopsie aan.'

Het laten opgraven van het lichaam van Arafat kan de nodige weerstand oproepen. Vanuit Palestijnse hoek bijvoorbeeld omdat het graf geschonden moet worden wat in strijd is met het islamitische geloof.

Ook vanuit Israël of andere landen die mogelijk verantwoordelijk worden geacht voor de vergiftiging kan het onderzoek worden belemmerd, zo vermoedt Suha. 'Ik vraag daarom de Verenigde Naties het onderzoek te steunen. Het is van internationaal belang. Ook het feit dat een leider zo kan worden vermoord, is gevaarlijk.'

Dochter Arafat
Suha leerde haar man kennen in 1985. Ze trouwde op 27-jarige leeftijd met de toen 61-jarige Arafat en bekeerde zich voor hem tot de islam. In 1995 werd hun enige kind, dochter Zahwa, geboren. Zahwa heeft voor het onderzoek uitgevoerd door het Zwitserse instituut dna af moeten staan. Zij en haar moeder hopen het hoofdstuk na 8 jaar alsnog zo snel mogelijk af te sluiten.

Arafat leidde de Palestijnse onafhankelijkheidsbeweging PLO. Van 1996 tot zijn dood was hij president van de Palestijnse gebieden. Arafat en de Israëlische leiders Yitzhak Rabin en Shimon Peres kregen in 1994 gezamenlijk de Nobelprijs voor de Vrede.

null Beeld afp
Beeld afp
Bill en Hillary Clinton brachten in 1998 een staatsbezoek aan de Gazastrook en werden verwelkomd door Yasser en Suha Arafat. Beeld Archiefbeeld AFP
Bill en Hillary Clinton brachten in 1998 een staatsbezoek aan de Gazastrook en werden verwelkomd door Yasser en Suha Arafat.Beeld Archiefbeeld AFP
null Beeld epa
Beeld epa
Arafat met vrouw Suha en dochter Zahwa in 1996. Beeld Archiefbeeld EPA
Arafat met vrouw Suha en dochter Zahwa in 1996.Beeld Archiefbeeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden