Libiërs zitten niet te wachten op drones

Een Amerikaanse aanval met drones op jihadistenkampen in Libië kan de goodwill ondergraven die de VS onder Libiërs hebben verworven door hun steun tijdens de opstand tegen Kadhafi. Ook zou zo'n operatie met onbemande vliegtuigjes de Libische regering in verlegenheid kunnen brengen en kwetsbaar maken voor propaganda door radicale groepen.

AMSTERDAM - Goed ingevoerde Libiërs in Tripoli en Benghazi noemen zo'n mogelijke wraakactie desgevraagd 'niet wijs'. Buitenlandse waarnemers in Libië delen die opvatting. Zeker als bij een droneaanval burgerdoden vallen, kan de actie een terugslag veroorzaken die de positie van de gematigde krachten in Libië ondergraaft.


Een probleem daarbij is dat niet altijd duidelijk is welke gewapende groepen 'goed' zijn en welke 'fout', ook niet voor de Libiërs zelf. Het land kent een wirwar van milities en brigades. Vrijwel allemaal hebben ze deelgenomen aan de opstand tegen het regime van Kadhafi. Sommige groepen afficheren zich nadrukkelijk als 'islamitisch', maar dat betekent niet dat ze in de jihadistische hoek zitten.


'Hoe willen ze vaststellen wie wie is, wie waar zit en wie wat doet?, zegt Claudia Gazzini, onderzoeker van de International Crisis Group in Tripoli. Het is onbegonnen werk, meent ze.


De meeste ogen zijn gericht op Ansar al-Sharia, de groep die achter de aanval drie weken geleden op het Amerikaanse consulaat in Benghazi zou zitten. Daarbij kwamen vier Amerikanen om, onder wie ambassadeur Chris Steven. In Libië leidde de aanslag tot een golf van woede tegen extremistische milities. Een demonstratie van 35 duizend inwoners van Benghazi liep uit op een bestorming van de compound van Ansar al-Sharia. De militieleden kozen het hazenpad.


Waar zij gebleven zijn is niet duidelijk. Volgens Amira Sallak, een activiste in Benghazi, zitten ze voor een deel gewoon thuis. De zaken liggen volgens haar niet zo zwart-wit. 'Ze verzorgden ook de beveiliging in het ziekenhuis, en ze zijn vreedzaam weggegaan.' Hoe dan ook, zegt ze, moet elke militaire actie door de Libiërs zelf gebeuren. 'Het is geen Irak hier.'


Een cruciaal element is dat van de Libische soevereiniteit. De voormalige rebellen gaan er prat op zelf de leiding te hebben gehad in de opstand tegen Kadhafi, met westerse militaire steun. Gewapend optreden tegen jihadistenkampen door de VS zou op zijn minst in nauwe samenspraak met Tripoli moeten gebeuren. Eenzijdige actie zou heel slecht vallen in Libië.


'Een aanval kan alleen met toestemming van de regering', zegt Gazzini. In dat geval sluit ze een actie niet geheel uit, omdat het in lijn zou zijn met het recente streven van Tripoli: de radicale milities aanpakken. 'Maar persoonlijk zou ik zo'n actie in het geheel niet wijs vinden', zegt ze. De regering zou door tegenstanders afgeschilderd kunnen worden als 'loopjongens van het Westen'.


Dirk Vandewalle, Libië-expert aan de Universiteit van Dartmouth (VS) en oud-VN-adviseur in Libië, acht militaire actie door de VS zeer onwaarschijnlijk. 'Dat ligt veel te gevoelig voor de Libische regering.'


Wel werken Amerikanen en Libiërs volgens hem nauw samen bij een 'grondig onderzoek' naar de aanwezigheid van jihadisten. Ook zullen Amerikaanse experts de Libische autoriteiten terzijde staan wanneer zij terroristen aanpakken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden