'Libië hard op weg een tweede Syrië te worden'

Libië dreigt af te glijden naar een burgeroorlog zoals die in Syrië al jaren raast. Dat zei de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel García-Margallo, gisteren op een internationale Libië-conferentie in Madrid. Vertegenwoordigers van zestien landen, de Verenigde Naties en de Arabische Liga proberen daar een uitweg te vinden voor het toenemende geweld in Libië.

Een lid van de Libya Shield Brigade. Beeld afp

Er is nog tijd om te voorkomen dat het land wordt overgenomen door extremisten, zei García-Margallo. De Verenigde Naties dringen aan op een onmiddelijk staakt-het-vuren.

Gisteren kwamen weer enkele inwoners van de hoofdstad Tripoli om tijdens hernieuwde gevechten. Op dinsdag vielen negen doden en zeker dertig gewonden in Benghazi, de tweede stad van het land. Daags ervoor bombardeerden ongeïdentificeerde vliegtuigen islamistische milities aan in Gharyan, 80 kilometer van Tripoli. Khalifa Hefter, een generaal die de opmars van islamisten in Libië op eigen gelegenheid bestrijdt, zei dat het gaat om aan hem loyale luchtmachteenheden.

De belangrijkste scheidslijn in Libië is die tussen seculiere groepen, en soennitisch-islamistische bewegingen. Onder de deelnemers aan de conferentie in Madrid is het Libische Huis van Afgevaardigden, de regering die wordt erkend door de internationale gemeenschap. Zij verhuisden vorige maand naar de Oost-Libische stad Tobruk, nadat islamistische milities Tripoli en grote delen van de oostelijke stad Benghazi innamen.

De islamisten hebben in de hoofdstad een eigen parlement opgezet, waarmee Libië twee concurrerende regeringen heeft.

Beeld de Volkskrant

Hulp

Vertegenwoordigers van de islamistische milities, die samenwerken binnen de alliantie Libische Dageraad, zijn echter niet uitgenodigd voor de conferentie in Madrid. Het is moeilijk te zien hoe de deelnemers daar een uitweg kunnen vinden voor de crisis zonder te praten met de feitelijke machthebbers in Tripoli.

Regionale staten bemoeien zich steeds intensiever met de chaotische strijd. De regering in Tobruk heeft de steun van landen als Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte. De laatste twee werkten samen bij een luchtaanval op islamistische strijdgroepen nabij het vliegveld van Tripoli, eind vorige maand. Die veroverden het vliegveld uiteindelijk toch.

De islamisten worden geholpen door Qatar en Turkije, beide landen die de politieke islam in de regio steunen. Turkije helpt groepen die vaak verwant zijn aan de pan-Arabische Moslimbroederschap. Qatar bewapent en financiert ook meer conservatieve bewegingen, zoals salafisten in Syrië.

Sinds autocratische regimes in het Midden-Oosten worden verdreven of belaagd, proberen uiteenlopende religieuze en ideologische groepen in het machtsvacuüm te springen. De Levant is op meerdere fronten verwikkeld in een felle strijd tussen soennitische en sjiitische moslims. Ondertussen vlamt in delen van Noord-Afrika een gevecht op tussen islamisten, vaak gelieerd aan de Moslimbroederschap, en hun autocratische tegenstanders.

In Egypte maakte de legerleiding vorig jaar een einde aan het bewind van de gekozen president Mohammed Morsi, leider van de Moslimbroederschap. Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten - bepaald geen seculieren - steunen in Egypte en Libië tegenstanders van de Moslimbroeders, omdat die ook in Saoedi-Arabië een belangrijke oppositiegroep vormen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden