Liberalen zetten belangrijk stempel op nieuwe regering Centrum-rechts kabinet in Polen

De hoogleraar Jerzy Buzek wordt de nieuwe minister-president van Polen. Buzek, een van de grondleggers van het zegevierende rechtse verkiezingsblok Solidariteits Verkiezings Actie (AWS) heeft woensdag van president Aleksander Kwasniewski opdracht gekregen een regering te vormen....

Van onze correspondent

Michel Maas

BOEDAPEST

AWS heeft vergaande overeenstemming met de liberalere Vrijheids Unie (UW) voor het vormen van een centrum-rechtse regering. De leider van de Vrijheids Unie Leszek Balcerowicz wordt genoemd als vice-premier. Balcerowicz, begin jaren '90 de architect van de 'shock-therapie' die de Poolse economie moest omvormen, zou in die functie zelf de door hem in gang gezette hervormingen kunnen voltooien.

Dit is van cruciaal belang, nu Polen aan de vooravond staat van toetreding tot de Europese Unie. Voor de post van Buitenlandse Zaken wordt Bronislaw Geremek getipt, een ander kopstuk van de Vrijheids Unie.

Met deze twee benoemingen zou de Vrijheids Unie een belangrijk stempel op het beleid van de regering drukken - wat niet alleen in Polen maar ook in het buitenland wordt toegejuicht. De Vrijheids Unie staat bekend als de 'partij van de ex-premiers', gevormd rond de intellectuele top van het vrije vakverbond Solidariteit uit de jaren tachtig.

Zij geldt als de stabiele factor tegenover de AWS - een losvast conglomeraat van een dertigtal rechtse tot extreem rechtse partijtjes rond het huidige vakverbond Solidariteit, bijeengehouden door de charismatische vakbondsleider Marian Krzaklewski.

AWS onderscheidde zich voor de verkiezingen door felle anti-communistische en pro-katholieke retoriek, maar stelde zich tijdens de campagne al opmerkelijk gematigd op. De benoeming van Buzek wordt gezien als een bevestiging van deze tendens. Buzek geldt als een man van het midden, in tegenstelling tot het boegbeeld van AWS, de populistische Krzaklewski.

De vakbondsleider heeft geweigerd zelf het minister-presidentschap op zich te nemen. Ook de belangrijke post van voorzitter van het parlement ambieert hij niet - daarvoor heeft AWS woensdag de ex-burgemeester van Gdansk, Klazinski, naar voren geschoven.

Krzaklewski geeft er de voorkeur aan de AWS-fractie in het parlement te leiden. Die functie stelt hem in staat tevens voorzitter te blijven van de vakbond Solidariteit - een strategische positie op momenten dat 'zijn' regering pijnlijke economische beslissingen zal moeten nemen. Vanuit die positie kan hij het politieke spel blijven bepalen.

De AWS bezet 201 van de 460 zetels in het nieuwe parlement, toekomstig coalitiegenoot Vrijheids Unie heeft er 60. De SLD wordt met 164 zetels veruit de grootste oppositiepartij. Haar weggevaagde coalitiepartner zakte van 130 naar 27 zetels. De resterende zetels zijn in handen van de extreem rechtse - met de rechtervleugel van AWS verwante - Beweging tot Reconstructie van Polen (6 zetels) en de Duitse minderheid (2 zetels).

Het nieuwe parlement komt maandag voor de eerste keer bijeen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden