Liberalen reageren geïrriteerd op affaire-Bouterse VVD-ministers steunen Van Mierlo met tegenzin

In de ministerraad is vrijdag door de VVD-ministers scherpe kritiek geuit op de handelwijze van minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken in het dossier-Bouterse....

Van onze verslaggevers

DEN HAAG

Behalve de VVD-ministers Voorhoeve van Defensie en Dijkstal van Binnenlandse Zaken, liet ook PvdA-minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking zich in kritische zin gelden. Pronk is altijd een tegenstander geweest van het vervolgen van Bouterse wegens drugssmokkel.

Vrijdagavond na afloop van de ministerraad heette het bij monde van premier Kok dat het kabinet eensgezind het beleid van Van Mierlo en Sorgdrager van Justitie steunt. De VVD-ministers waren echter zeer geïrriteerd, met name de op buitenlands terrein goed ingevoerde Voorhoeve.

Het optreden van Van Mierlo, die zich in juli al van de steun van Kok had verzekerd, werd uiteindelijk geslikt. De doorslag gaf dat Brazilië nu wel bereid is om Bouterse op te pakken. Van Mierlo zou het spel hard hebben gespeeld: het was slikken of stikken.

Het kabinet vergaderde vrijdag ongebruikelijk lang over het besluit van de D66'ers Van Mierlo en Sorgdrager om geen verzoek tot aanhouding te doen aan Brazilië. Het begon al slecht. Sommige ministers hadden zich eraan gestoord dat Van Mierlo al een persconferentie had gegeven. De minister van Buitenlandse Zaken herhaalde in de ministerraad in grote lijnen wat hij op het vliegveld had gezegd: de kans dat Bouterse daadwerkelijk zou worden opgepakt was onzeker.

Minister van Justitie Sorgdrager, die Van Mierlo op 18 juli op zijn vakantieadres in Italië voor advies belde, ging tijdens dat ene telefoontje overstag. Ze was zelf voor aanhouding, maar liet zich door Van Mierlo overtuigen en belde het OM af. Zij deed dat zonder ruggenspraak met haar ambtenaren. In het kabinet is lang stilgestaan bij de vraag wat er had moeten gebeuren als Van Mierlo en Sorgdrager het oneens waren geweest.

Bij de VVD-ministers heerst de opvatting dat het verzoek tot aanhouding tóch had moeten worden gedaan. Er was twijfel over de houding van Brazilië, maar zekerheid over weigering was er ook niet. Van Mierlo en Sorgdrager zijn, aldus de critici in het kabinet, vanaf hun vakantieadressen op basis van 'impressies en subjectieve beoordelingen' tot hun besluit zijn gekomen.

Kritiek was er ook op het feit dat het internationale opsporingsverzoek in april uitging, zonder dat bekend was dat een van de belangrijkste landen (Brazilië) tegenstribbelde.

Van Mierlo erkende vrijdag na afloop van de ministerraad dat de regering geen strategie had bepaald voor de aanhouding van Bouterse, omdat het EU-voorzitterschap alle aandacht opeiste. Premier Kok zei dat hij twee weken geleden gesprekken over die strategie was begonnen met vice-premier Dijkstal.

In de ministerraad is verder lang stilgestaan bij de vraag welk departement het primaat heeft om een verzoek te doen tot aanhouding aan Brazilië. Nederland heeft geen uitleverings-, maar wel een rechtshulpverdrag met Brazilië. Rechtshulpverzoeken lopen daarom via de Nederlandse ambassade in Brasilia.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden