Lezer weet niet welke deskundige te geloven

'Een van de grote problemen van het moderne leven is dat je niet meer weet welke deskundige je geloven moet.' Zo begon NRC-columnist Frits Abrahams afgelopen woensdag zijn column over Margaret Thatcher. Na het lezen van de stortvloed van bewonderende en hatelijke necrologieën raakte hij het spoor bijster. Wat vond hij zelf eigenlijk van The Iron Lady?

'Afschuwelijk', concludeerde Abrahams uiteindelijk. Niet op basis van de krant of een deskundige, maar na een goed gesprek met zijn vrouw.

Lezers van de Volkskrant wisten vorige week ook niet meer welke deskundige te geloven, toen het om het dementievraagstuk ging. Vorig jaar december schreef de krant blijmoedig dat de dementie-epidemie haar top had bereikt. De ouderen van nu hebben minder kans om dement te worden dan tien jaar geleden, tekende de redactie op uit de mond van de Leidse hoogleraar ouderengeneeskunde Rudi Westendorp. Voor het gemak noem ik hem in dit stukje 'de optimist'.

Vier maanden later tapt de krant uit een heel ander vaatje. 'We staan voor een nationale ramp', schrijft de krant op 4 april. Het aantal dementerenden zal verdubbelen tot 2040, zegt neuroloog Philip Scheltens in een interview. Scheltens is het brein achter het Deltaplan Dementie en directeur van het Alzheimercentrum van het VUmc. Ik noem hem 'de pessimist'.

'Is het kortetermijngeheugen van de krant tanende?', grapte een lezer.

In deze column zult u niet lezen wie gelijk heeft, de optimist of de pessimist. Waar het mij om gaat, is dat de krant de lezer niet op een dergelijke manier het bos in mag sturen. Natuurlijk kunnen nieuwe inzichten oude vervangen, maar voor een goed begrip heeft de lezer context en/of voorgeschiedenis nodig.

Wat is hier gebeurd? De wetenschapsredactie schreef het artikel dat de dreigende dementie-epidemie nuanceerde. Het was gebaseerd op langlopend onderzoek onder oudere Rotterdammers. Hun brein blijkt gezonder dan dat van ouderen tien jaar geleden als gevolg van de succesvolle strijd tegen hart- en vaatziekten. Het aantal dementerende bejaarden zou straks wel-eens reuze mee kunnen vallen.

Het interview van vorige week, met 'de pessimist' werd gemaakt door twee freelancers. Ze kenden de (Volkskrant-)berichten over de mogelijk meevallende omvang van de dementie-epidemie, maar refereerden er niet aan in hun verhaal. 'Na een korte check bleek dit onderzoek niet helemaal correct geïnterpreteerd. Mensen uit de 'school-Scheltens' bliezen het vrij makkelijk van tafel. Daarom werd het geen onderdeel van ons interview', aldus de interviewers.

Ten onrechte, naar mijn smaak. Onderzoek dat in december nog goed genoeg is om over te berichten in de Volkskrant, mag de krant in april niet stilletjes wegmoffelen. En als de optimistische conclusies achteraf niet blijken te kloppen, heeft de lezer recht op dat nieuwe inzicht. Maar misschien gaat het niet zozeer om nieuwe inzichten, maar om verschillende denkrichtingen. De interviewers hebben het immers over de 'school-Scheltens'.

De 'school-Scheltens' wil vooral een pil ontwikkelen om dementie te lijf te gaan. De andere school denkt dat een gezonde levensstijl meer zoden aan de dijk zet. Het interview rept niet over een schoolstrijd. De lezer wordt er überhaupt niet over geïnformeerd dat de medische wereld verdeeld is over de aanpak van dementie. Omdat die context ontbreekt, wordt Philip Scheltens een soort 'Mr. Dementie' alsof er geen richtingenstrijd is waarin hij zijn partijtje meeblaast.

Toen daar intern, vóór publicatie, kritiek op kwam, hebben de interviewers die context alsnog verwerkt in het nieuwsbericht bij hun interview. Maar die aanvullingen zijn laat op de avond helaas weer geschrapt.

Andere media namen de optimistische dementieprofessor flink op de korrel omdat hij betrokken is bij het dementiedrankje Souvenaid van Nutricia, dat meer lijkt te beloven dan het kan waarmaken. Daarover werd Scheltens in de Volkskrant van gisteren wel kritisch ondervraagd.

In de tussentijd publiceerde de krant ook nog een opiniestuk met de kop: 'Einde dementie-epidemie in zicht', geschreven door - u raadt het al - 'de optimist'. Dat is zo'n moment waarop je als lezer niet meer weet welke deskundige je moet geloven.

ombudsvrouw@volkskrant.nl, vk.nl/ombudsvrouw

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden