Lezen is gezond

Tegenwoordig lachen mensen gemiddeld nog maar zes minuten per dag

Gistermiddag mocht ik spreken bij de opening van het academisch jaar van de Faculteit der Letteren in Groningen. Het onderwerp: humor en Nederlandse literatuur. In de weken voor mijn praatje had ik daartoe een heuse questionnaire laten rondgaan in mijn kennissenkring. Hoofdvraag: wie zijn de toonaangevende humoristische Nederlandse schrijvers? Ik kreeg 24 reacties. In totaal werden er slechts 48 schrijversnamen genoemd.
Opvallend weinig vrouwen (Renate Dorrestein, Charlotte Mutsaers, Henriëtte van Eijk en de mij onbekende Anne-Gine Goemans, die overigens werd opgevoerd door haar man, de dichter en Volkskrant-journalist John Schoorl). Geen enkele allochtoonse schrijver, Yusuf el Halal niet meegerekend. De jongste genoemde schrijver was David Pefko (1983), die debuteerde met Levi Andreas (het kan overigens ook zijn dat Levi Andreas de roman David Pefko schreef).
Opvallend was dat de houdbaarheidsdatum van humoristische literatuur blijkbaar nogal beperkt is. De oudst genoemde schrijver was Constantijn Huygens (1596), maar die werd getipt door een student Nederlands, die daar waarschijnlijk net was aanbeland met zijn college. Er werden drie negentiende-eeuwse schrijvers genoemd: De Schoolmeester, Piet Paaltjes en Multatuli. Ook leken sommige deelnemers zich te schamen voor hun literaire voorkeur. Adriaan en Olivier van Leonard Huizinga werd een paar keer genoemd, onder de toevoeging ‘ik weet niet of dit wel literatuur is’.
Er kwamen een paar Geheimtips voorbij: Rob van Essen met Reddend zwemmen, Hans van der Beek met Mijn vrouw heet Petra, Nico Dijkshoorn met De tranen van Kuif den Dolder en Jeroen van Baaren met Echte televsie.
Uiteindelijk waren het toch de grote jongens die mijn vragenlijstjes domineerden. Remco Campert deed uitstekend mee. Godfried Bomans, Bob den Uyl en Simon Carmiggelt kwamen tot mijn verbazing nog regelmatig voorbij. Kees van Kooten viel wat terug. Gerard Reve speelde in de bovenste divisie, maar de echte humortop van de Nederlandse Letteren wordt, althans in mijn kennissen- en vriendenkring, gevormd door: Dimitri Verhulst, Ernest van der Kwast en P.F. Thomése.
De schrijver die verreweg het meest werd genoemd en die ik gisteren in Groningen dan ook officieus heb uitgeroepen tot De Meest Humoristische Schrijver Van Het Nederlands Taalgebied Op Dit Moment: Herman Brusselmans!
Waarom is dit belangrijk om te weten? Welnu. Literatuur kan – het is een tak van Letterkunde die bij mijn weten nog nooit is onderzocht – een medicinale werking hebben. Door te lachen ondergaat het menselijk lichaam een chemische reactie die de activiteit bevordert van lymfocyten, oftewel natural killer cells. Deze witte bloedcellen spelen een belangrijke rol in het immuunsysteem en ze helpen ziekten voorkomen en bestrijden. Lachen wapent de mens tegen virussen en kwaadwillende cellen. Lachen is – zoals de volkswijsheid belooft – inderdaad gezond. En boeken zouden hierin natuurlijk een geweldige rol kunnen spelen.
Tegenwoordig lachen mensen gemiddeld nog maar zes minuten per dag, wat beduidend minder is dan in voorgaande decennia. Kinderen doen het dagelijks ruim vierhonderd keer, volwassenen op z’n hoogst vijftien en bejaarden vrijwel nooit. We moeten ons hiertegen verzetten! Humoristische schrijvers zouden eens wat vaker moeten worden gezien voor wat ze eigenlijk zijn: helers. Lees dr. Herman Brusselmans, voor een langer en gezonder leven!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden