Leverworst worden

Beppie Brood, de zus: 'Op zaterdag 23 juni 2001 gingen Xandra en ik samen een dagje naar moeder Brood in Assen....

Beppie: 'Hij deed het vaker. Toen jullie trouwden, had hij toch ook ineens een kale kop. Nu weer: we kwamen terug in Amsterdam, en Herman was prachtig kaalgeschoren. En opgetogen, want die middag had hij aan het Spui in zijn zwarte notitieboek 63 teksten geschreven waar hij heel trots op was.' Xandra: 'Hij vroeg toen of Beppie ze wilde uittikken.'

Het werd een bijzondere avond: Herman dicteerde, Beppie tikte. Regelmatig schoten ze in de lach om de vrolijke spreuken: 'SNEUVELBEREIDHEID/ ONDER DIENSTWEIGERAARS/ OP DE TOCHT', of: 'DE MARKT VOOR POËZIE/ WORDT ANGSTIG KLEIN/ (NA DIT BOEK)'. Beppie: 'Het zijn grappige en scherpe teksten.' Xandra: 'Die humor is echt knap. Voor een vriendenboek bedacht hij op de vraag ''Mijn leukste boek is? Uit.'', en ''Wat wil ik later worden? Leverworst.'' Hoe kom je erop. Vond-ie zelf ook. Hij was behoorlijk overtuigd van zichzelf. Fijn als je dat zelfvertrouwen hebt. Een probleem minder.'

Het ging Brood meer om het maken dan het publiceren. Xandra: 'Als hij nog leefde, was Kwartjes vallen soms jaren later niet als bundel uitgebracht. Ik heb thuis een hele stapel van die notitieboeken gevonden, vol met teksten waar vast nog bruikbare dingen tussen zitten. En een heleboel tekeningen.'

Herman Brood stierf op 11 juli 2001 na een sprong van het Hilton Hotel in Amsterdam. Kort daarna bracht Xandra Brood de laatste teksten via vriend en Brood-biograaf Bart Chabot bij uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. Xandra besloot er cartooneske pen- en stifttekeningen in zwart-wit bij uit te zoeken. 'In alle laden vond ik wel wat. In de herfstvakantie zijn Beppie en ik gaan sorteren. Die tekeningen zijn dus niet voor dit boek gemaakt - Herman was niet zo gestructureerd bezig, die maakte gewoon teksten en tekeningen, die hij dan kwijtraakte of zomaar ergens neerlegde -, maar ze passen er goed bij. We vonden zelfs een tekening waar de titel van de bundel op staat.'

Beppie: 'Pas na zijn dood heb ik me gerealiseerd hoe speciaal hij was. Ik zat vorige zomer op een Franse camping, waar een mevrouw die de Wereldomroep aan had staan me kwam vertellen dat mijn broer dood was. Normaal hoor je zoiets eerst van je familie. Ik ben teruggevlogen, en zag in het vliegtuig mensen in de krant de necrologie van mijn broertje lezen. Heel raar.'

De bundel verschijnt eind maart in een oplage van 4500 exemplaren. En in juli komt er een overzichtstentoonstelling van Broods schilderijen en tekeningen in het Cobra Museum in Amstelveen. Xandra: 'We doen dit soort dingen allemaal samen. We wonen vlak bij elkaar, hebben kinderen in dezelfde leeftijd.' Beppie: 'Dit zou Herman heel leuk gevonden hebben. Hij heeft ook een paar keer tegen mijn moeder, Bep senior, gezegd dat hij zo blij was dat wij goed contact met elkaar hadden.'

Xandra: 'Thuis was hij vader en man. Ik ging niet steeds lachen en kijken wat-ie had gemaakt. Andere mensen waren daar meer mee bezig. Ik had iets van: leuk, en nou gaan we eten. Er staan soms fouten in die teksten, maar die maakte hij expres, niet omdat hij geen Nederlands kon, maar omdat hij mensen wilde jennen of zo'n tekst een bepaalde nadruk wilde geven. Hij wist heel goed wat hij deed. Hier: 'IK MOET LEREN LEVEN/ NADENKEN/ OPVOEDEN/ TEGEN MIJN VERLIES KUNNEN/ KORTOM/ EEN VENT ZIJN/ NOU DAN IS ER NOG DE KWESTIE/ SPAREN/ MONOGAMIE/ ZINDELIJKHEID/ KOSTVERDIENEN/ ZIEKENVONDST/ ALSMEDE/ AAN DE TOEKOMST DENKEN/ (OP ONEVEN FEESTDAGEN).' Toen we deze tekeningen en teksten bij elkaar legden, hebben we geroepen: wat was-ie eigenlijk leuk. Ach ja, Herman.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden