Levertraan

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verzinkt de westerse wereld in een collectieve depressie. Op dit moment is één op de tien mensen depressief....

De oorzaak van dit verschijnsel was tot nu toe raadselachtig. Momenteel is er echter een theorie in opkomst die niet alleen een verklaring biedt, maar ook een remedie.

Psychiaters en biochemici van de National Institutes of Health in Washington menen dat het door ons eten komt. Sinds de oertijd is ons eetpatroon namelijk nogal veranderd. De vroege jagers/verzamelaars aten veel groenvoer, vis en wild. Zo'n tienduizend jaar geleden begonnen onze voorouders met landbouw. Het eten van vis en wild nam daardoor af. De meest drastische verandering in ons eetpatroon vond echter in de vorige eeuw plaats.

Voedsel werd meer en meer bedrijfsmatig geproduceerd. Een groot gedeelte van ons dagelijks eten komt sindsdien uit de fabriek. Hierdoor zijn sommige ingrediënten veranderd. De belangrijkste verandering is het type vet dat in ons voedsel voorkomt.

Vet is belangrijk voor het brein. Dat bestaat namelijk grotendeels uit vet. Feitelijk hebben we een klomp boter in ons hoofd. Vetvrij eten is slecht voor het brein. Sommige vetten zijn echter beter dan andere.

In een zeer goede reuk staan momenteel de zogenoemde omega-3 vetten, die in vis, olijfolie en wild aanwezig zijn. Het was al bekend dat die goed zijn voor hartpatiënten. Nu heeft het er de sterke schijn van dat ze ook invloed hebben op de geestelijke gezondheid.

Die moet in de oertijd goed geweest zijn en na de invoering van de landbouw wat minder. Een drastische verslechtering zou ingetreden zijn na het grootscheeps invoeren van fabrieksmatig vervaardigd voedsel. Daarin zijn namelijk om houdbaarheidsredenen de heilzame omega-3 vetten vervangen door slechte omega-6 vetten als soja- en palmolie. De consumptie van soja-olie bedraagt daardoor in de Verenigde Staten momenteel 11 kg per persoon per jaar. Dat is het duizendvoudige van 100 jaar geleden.

Ook de intensieve veeteelt draag zijn steentje bij. Uit onderzoek van de universiteit van Bristol in Groot-Brittannië blijkt dat dieren die grazen een veel hoger gehalte omega-3-vet in hun vlees hebben dan dieren die in de stal worden gevoed met krachtvoer en ingekuild gras. Hetzelfde geldt voor kippeneieren. Batterijkippen leggen eieren zonder omega-3 vet. In eieren van kippen die buiten hebben gelopen zit het wel. Verder bleek gekweekte zalm veel minder omega-3 vet te hebben dan wilde.

Het lijkt erop of ons brein geen tijd heeft gehad zich aan te passen aan die verandering in type vet. In landen waar ze weinig vis eten komen de meeste depressieven voor. In Nieuw-Zeeland eten ze 18 kilo vis per jaar. Zes procent van de bevolking is depressief. Voor Japan zijn de cijfers 64 kilo en 1 procent. Wanneer westerse eetgewoonten in een land ingevoerd worden, zoals in IJsland, stijgt het percentage depressieven.

Inmiddels is een aantal experimenten gedaan waarbij groepen depressieve patiënten die visoliecapsules kregen, werden vergeleken met groepen die nepcapsules kregen. Uit een artikel in The American Journal of Psychiatry blijkt dat visolie significant beter werkt. Bovendien bestaan aanwijzingen voor een positief effect bij andere psychiatrische aandoeningen als schizofrenie en bipolaire stemmingsstoornissen.

Lang geleden kreeg ik 's winters na de warme maaltijd een eetlepel levertraan, een gruwelijk aftreksel van kabeljauwlevers. Dat ik ondanks deze behandeling vrolijk bleef, is nu begrijpelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden