Levert het leasen van aandelen nog iets op?

Een morrende Consumentenbond en klanten die het nog niet helemaal begrijpen. De ooit zo populaire manier om met geleend geld te beleggen, ligt onder vuur....

Beleggen met geleend geld via constructies met namen als Sprintplan en Winstverdriedubbelaar, is niet aantrekkelijk. Dat zegt de Consumentenbond stellig in een recent afgerond onderzoek. Acht zogenoemde 'aandelenleaseplannen' zijn grondig bestudeerd en de bond raadt de consument deze producten af.

Tot eind vorig jaar waren ze nog wel interessant. Maar ja, nieuwe tijden, nieuwe fiscale spelregels. En die nieuwe regels, neergelegd in het nieuwe Belastingplan, zijn de dood in de pot voor aandelenleaseproducten, aldus de Consumentenbond.

Een aantal jaren lang konden de aandelenleaseproducten, onder aanvoering van Legio Lease (inmiddels omgedoopt tot Legio), rekenen op grote populariteit bij vooral kleinere en beginnende beleggers. De werking is immers, voor de leek die zich niet in alle constructies wil verdiepen, eenvoudig. Een paar tientjes per maand inleggen (of een groter geldbedrag ineens) en Aegon, Fortis of wie dan ook, gaat met dit geld de boer op. Zij lenen, op basis van de zekerheid van het contract met de consument die maandelijks geld zou storten, extra geld bij. Van dat geld wordt een leuk pakketje aandelen gekocht. Die worden een jaar of vijf vastgehouden en vervolgens met een mooie koerswinst verkocht. Van die opbrengst wordt de lening afgelost. En voilà, het resterende geld is voor de klant.

De kracht van het product schuilt in het gegeven dat met geleend geld, waarvan de betaalde rente aftrekbaar is, wordt belegd. Zolang het goed gaat op de beurzen, levert dat een enorm rendement op. Maar er zijn twee dingen veranderd: het gaat niet langer goed op de beurzen en de rente is niet meer aftrekbaar. Einde oefening dus voor de leaseproducten, zou je zeggen. De overheid heeft immers definitief ingegrepen en het feestje van alle vermogensversnellers, indexplussers en alle varianten daarop, ruw verstoord. Per 1 januari van dit jaar is aandelenlease veel onaantrekkelijker gemaakt.

Gek genoeg gaat de verkoop gewoon door en is van een volledig verdampte interesse bij beleggers geen sprake. Het imago van leaseproducten mag dan ogenschijnlijk zijn verslechterd - de meeste aanbieders wijzen vooral de beschuldigende vinger naar de agressieve marktbenadering van Legio - aandeelhouders kopen ze nog steeds. In het eerste kwartaal van dit jaar zijn wederom tienduizenden producten verkocht. Waarbij wel duidelijk is geworden dat de voorheen zo populaire, risicovolle leaseproducten veel terrein hebben verloren aan varianten die een wat veiliger beleggingsbeleid voorstaan.

Mark te Riele, hoofd marketing en sales bij GroeiVermogen NV (onderdeel van Fortis), ziet de belangstelling voor gemaksbeleggingsproducten, zoals hij de aandelenplannen noemt, toenemen. Maar de leasevarianten verliezen langzaam terrein. 'Wat tegenstanders van leaseproducten vaak vergeten, is dat voor veel consumenten de leaseproducten absoluut een uitkomst waren. Met relatief weinig geld kan via een maandelijkse inleg een pakketje aandelen worden aangeschaft wat anders onmogelijk zou zijn geweest. Gemak, blijkt uit onderzoek, is waar het om draait.'

Tegenwoordig kiezen de klanten van GroeiVermogen ('dat zijn er tienduizenden') vooral voor GarantBeleggen. Dat is afkomstig uit dezelfde stal als de leaseproducten, maar net iets anders. 'Wij zien dat consumenten vooral kiezen voor meer veiligheid', zegt Te Riele. 'Leaseproducten zijn minder aantrekkelijk geworden, dus kiezen ze voor vormen waarbij aandelen niet met geleend geld worden gefinancierd, maar met zelf ingelegd geld.'

Bij GarantBeleggen kunnen beleggers kiezen voor drie varianten: 100 procent, 80 procent of 60 procent garantie op de inleg. 'Daar staat tegenover dat ze heel veel, of juist beduidend minder profiteren van de stijging van de wereldindex voor aandelen. Wie volledige garantie wil dat hij zijn inleg terugkrijgt, ontvangt 70 procent van de eventuele stijging van een gemiddeld mandje aandelen. Wie genoegen neemt met 60 procent garantie, ontvangt 155 procent van die mogelijke koerswinst op aandelen.'

Dit laatste product trok in het eerste kwartaal de meeste inleg naar zich toe en versloeg daarmee de bekende aandelenleaseplannen. In haar onderzoek veegt de Consumentenbond de vloer aan met de elf onderzochte producten. Behalve het ongunstige beursklimaat en de weggevallen fiscale voordelen, is er volgens de bond meer aan de hand. Bij veel plannen moeten de koersen gedurende een aantal jaren met tenminste 7 procent stijgen, willen de deelnemers meer dan 4 procent rendement halen.

Wat levert het leasen van aandelen eigenlijk nog op onder het vernieuwde belastingstelsel? Volgens Wilma Nijdam van de Consumentenbond is het niet langer aan te raden. 'De rente die bij een aandelenleaseplan wordt betaald, mag niet meer worden afgetrokken van de inkomstenbelasting. Ook nieuw is dat de overheid ervan uitgaat dat de consument zeker 4 procent rendement op uw beleggingen behaalt. Hierover betaalt de belegger 30 procent rendementsheffing. Met andere woorden: de consument betaalt 1,2 procent belasting over de waarde van het aandelenpakket.'

De bond onderzocht elf bekende en minder bekende leaseproducten; Vermogensvliegwiel en Rendementsvliegwiel van Aegon, Effectenlease van Defam, Hollands Welvaren Select II en Groeiselect van DSB, Elkerlyck van Friesland Bank, Sprintplan van Spaarbeleg, Capital Effect 15 en 20 jaar van Labouchere, Winstverdriedubbelaar en KoersExtra van Legio. De Consumentenbond spreekt in het onderzoek geen voorkeur uit voor een van de producten. De looptijden van deze producten variëren van drie jaar (Legio Winstverdriedubbelaar) tot dertig jaar (DSB Hollands Welvaren Select II). Die looptijden zijn essentieel. Nijdam is het minst negatief over producten met een langere looptijd. 'Hoe korter de looptijd, des te groter de kans op uitschieters naar boven, maar ook op dips.'

Gezien de vernietigende kritieken van de Consumentenbond lijkt het vreemd dat leaseproducten populair blijven. Te Riele van GroeiVermogen: 'Voor grote groepen consumenten is het product een extraatje, naast gewone spaarrekening of belegging. Met relatief weinig geld hebben ze een redelijke kans op een goed rendement binnen een paar jaar. Het feit dat een aantal fiscale voordelen is weggevallen, verandert niets aan de behoefte van de klant.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden