‘Lever Mohamud O. niet uit aan de VS’

De Somalische asielzoeker Mohamud S. O.(43) is een simpele geest met psychische problemen die geenszins in staat is mondige college kids te ronselen voor de jihad. Maar zelfs al zou hij de handelingen hebben verricht waarvan de Verenigde Staten hem verdenken, dan nog is er onvoldoende grond voor Nederland om hem aan Amerika uit te leveren. ‘Er is geen sprake van terreurhandelingen.’

Dit stellen zowel O.’s Nederlandse advocaat Bart Stapert als diens Amerikaanse raadsman Peter Erlinder. Beiden vrezen dat de Nederlandse uitleveringsrechter, vanwege het ‘vertrouwensbeginsel’ met de VS, onvoldoende kritisch zal kijken naar het Amerikaanse verzoek. Vandaag beslist de rechter of O., die in november 2009 in het asielzoekerscentrum Dronten werd gearresteerd, aan de VS zal worden overgedragen.

De arrestatie van O. was groot nieuws in Nederland en de VS. Hij zou de eerste ‘leidende figuur’ zijn die is opgepakt in het omvangrijke Amerikaanse onderzoek naar een rekruteringsnetwerk voor de jihad in Somalië. Vanuit Minneapolis verdween een twintigtal Amerikaans-Somalische jongeren. Tenminste vier van hen zijn gesneuveld in Somalië.

Tot de arrestatie van O. waren in de VS vijf ‘voetsoldaatjes’ opgepakt, jongeren die een trainingskamp van de radicale islamitische beweging Al-Shabaab hadden bezocht. Ouders en moskeebestuurders beweren dat de jongeren zijn gemobiliseerd door radicale boodschappen en rekruteringsfilmpjes op internet. Maar volgens de FBI opereerden in Minneapolis minstens drie ronselaars voor Al-Shabaab. Een van hen zou O. zijn.

Twee terreurverdachten wezen O. aan – in ruil voor strafvermindering – als degene die hen in december 2007 geld had gegeven. Ook zou O. in januari 2008 in Somalië gesignaleerd zijn in een Al-Shabaab safehouse. De verdachten kende O. uit de Abubakr-moskee in Minneapolis, waar hij werkte als schoonmaker.

Stapert en Erlinder onderstrepen dat Al-Shabaab in de periode van O.’s vermeende activiteiten nog niet werd aangemerkt als een terroristische organisatie. Zelfs niet door de VS, die Al Shabaab pas op 26 februari 2008 op de terreurlijst zette. Nederland bestempelt die beweging nog steeds niet als een terreurorganisatie. Al-Shabaab komt niet voor op terreurlijsten van de Verenigde Naties noch van de Europese Unie.

Al-Shabaab heeft naar eigen zeggen banden met Al Qai’da. Maar volgens Stapert tonen onafhankelijke bronnen aan dat Al-Shabaab zich pas met terrorisme is gaan bezighouden nadat Ethiopië zich had teruggetrokken uit Somalië. ‘Dat was in januari 2009. Toen zat O. al in Dronten.’

Stapert wijst erop dat O., ‘als hij Al-Shabaab al steun heeft gegeven’, slechts een politieke organisatie heeft geholpen die vocht tegen de gewapende bezetting. Stapert: ‘In Nederland is dat niet strafbaar.’

Het Openbaar Ministerie denkt O. wel te kunnen uitleveren. Amerika voldoet ‘ruimschoots’ aan de vereisten van het uitleveringsverdrag’, stelde het OM op een zitting van 22 februari.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden