Opinie

'Lever maatwerk in de klas in plaats van lessen van 9 tot 4'

Het stramien waarin onderwijs is georganiseerd, is niet meer van deze tijd, vindt Rein Bijlsma. Veel beter zou het zijn een mengeling te creëren tussen verschillende vormen van leren, bijvoorbeeld klassikale lessen en tele-onderwijs.

Proef in 2007: webcam in de klas, zodat ouders kunnen meekijken. Beeld ANP

Al jaren wordt onderwijzend Nederland vanuit allerlei hoeken bestookt met adviezen, oekazes, decreten, onderwijsvernieuwingen, plannen, verplichtingen, beledigingen, voorstellen, noem maar op.
Die hebben dan elke keer weer tot gevolg dat diverse partijen elkaar in de haren vliegen, waarna men verder moegestreden de hoek van de ring opzoekt en de wonden likt. Zoiets draagt niet bij aan een verantwoord pedagogisch klimaat, en uiteindelijk zijn leerlingen, docenten, ouders én het ministerie de dupe.

Al die plannen en ideeën hebben natuurlijk wel iets. Zo werden wij deze week bekend met plannen voor excellente scholen, plannen om weerbarstige leerlingen tot hun drieëntwintigste op school te houden, plannen voor een MBO-opleiding Stratenmaker, plannen voor huiswerk uitsluitend nog op school, en volgende week zullen er ongetwijfeld weer nieuwe ideeën opborrelen.

Critici kunnen het onderwijs dus niet verwijten een ingeslapen en oubollige bedrijfstak te zijn.

Cijfertjes
Het probleem is alleen, dat al die plannen slecht passen binnen de huidige opzet van ons onderwijs, waar men er van uit gaat dat een leerling van negen tot vier op school zit, daar les krijgt volgens één bepaald systeem, z'n huiswerk maakt en aan het einde van de opleiding beloond wordt met een aantal cijfertjes. In onze 24-uursmaatschappij is zoiets niet meer van deze tijd.

Waarom geen systeem waarin alle plannen aan bod kunnen komen, zodat iedereen maatwerk geleverd krijgt en kan leveren, al naar gelang specifieke behoeften en eigenaardigheden. Loslaten van vaste lesmomenten, loslaten van vaste locaties, loslaten van vaste lesmethoden.

Waarom geen afstandsonderwijs voor hen die daar behoefte aan hebben? De leerling krijgt vanuit de luie stoel, vanuit zijn bed of op het strand les van een al dan niet ingeblikte docent op video of via de webcam, op momenten dat het leerling en docent uitkomt.

Waarom de leegstaande kantoorruimte niet benut om lessen in te geven? We leiden op voor een kantoorbaan, een betere locatie is dus niet te vinden. Waarom geen les in de vakantie, de avonduren of de weekends, wanneer je daardoor op andere momenten - nu eens eindelijk buiten het dure hoofdseizoen - ontspannen op vakantie kunt?

Dure schoolgebouwen
Het is kapitaalvernietiging om dure schoolgebouwen, die de ondergang vormen van menige grote ROC, het grootste gedeelte van het jaar leeg te laten staan. Haal de bedrijven in de school, haal de buurthuizen in de school, haal ouders en opvoeders in de school, haal vergaderingen in de school, in avonduren en weekends.

De tijd, de ruimte en de mogelijkheden die daardoor vrij komen, bieden een uitgelezen kans om al die prachtige onderwijsideeën die dagelijks gelanceerd worden, een plek te geven. Klassikaal les, beroepsgericht onderwijs, vrij onderwijs, teleleren, het kan allemaal een plek krijgen. Dat alles kan daardoor veel beter bijdragen aan het eindresultaat, waar tegenwoordig terecht veel meer aandacht naar uitgaat.

Maar dan wel op een manier die door iedereen als prettig en ideaal wordt ervaren. Bedrijfsleven, onderwijs, overheid, ouders: allen plukken er de vruchten van. Het is alleen wel een andere manier van organiseren, maar de moeite van het onderzoeken waard.

Rein Bijlsma is oprichter Denktank 24/7 onderwijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden