Levenslange celstraf voor Mohammed B.

De rechtbank in Amsterdam heeft Mohammed B. dinsdag conform de eis van het OM tot een levenslange gevangenisstraf veroordeeld voor de moord op Theo van Gogh. Deze is volgens de rechtbank gepleegd met een terroristisch oogmerk...

Ook is B. schuldig bevonden aan poging tot moord op een aantal politieagenten en twee omstanders en heeft hij het Tweede-Kamerlid Hirsi Ali belemmerd haar werk als parlementariër te kunnen doen.

In de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp werd rustig gereageerd op de uitspraak, zowel door nabestaanden van Van Gogh, onder wie zijn ouders en zoon, als door Mohammed B. zelf. B. woonde overigens onder dwang de uitspraak bij. Zijn advocaat P. Plasman had de rechtbank laten weten verhinderd te zijn.

De rechtbank acht bewezen dat B. de moord op Van Gogh, het belemmeren van Kamerlid Hirsi Ali in haar werk als parlementariër en het voorhanden hebben van een wapen en munitie, met terroristisch oogmerk heeft begaan. Dat de verdachte heeft verklaard Van Gogh te hebben vermoord uit geloofsovertuiging, sluit terroristisch oogmerk niet uit, aldus de rechtbank.

De moord is gepleegd in een drukke straat, tijdens spitsuur en op een bekende Nederlander. Daarbij heeft B. een brief achtergelaten op het lichaam van het slachtoffer, die niet alleen was gericht aan Hirsi Ali, maar ook aan geheel Nederland. ‘De verdachte heeft welbewust beoogd de Nederlandse bevolking vrees aan te jagen’, zo stelde U. Bentinck, de voorzitter van de rechtbank.

De rechtbank acht niet bewezen dat de poging tot moord op een aantal politieagenten en het schieten op twee omstanders met terroristisch oogmerk zijn begaan. Ook al was het B.'s doel om de agenten te doden en door hen gedood te worden, is onvoldoende gebleken dat B. hiermee de Nederlandse bevolking angst heeft proberen aan te jagen.

De 47-jarige filmmaker en columnist werd door B. van zijn fiets geschoten. De dader sneed vervolgens de hals van Van Gogh door en spietste een brief op zijn lichaam. Vervolgens herlaadde B. zijn vuurwapen en liep richting Oosterpark waarna een vuurgevecht met politieagenten ontstond. Het was B.'s bedoeling om doodgeschoten te worden, zodat hij zou sterven als een martelaar. Uiteindelijk wist een agent de man uit te schakelen door hem in zijn been te schieten.

De rechtbank gaf aan dat er ‘al met al aanwijzingen’ zijn dat B. is geholpen bij de gepleegde misdrijven. De rechtbank denkt daarbij aan leden van het terreurnetwerk de Hofstadgroep, waarin B. ‘wellicht een leidende of onderwijzende rol heeft gespeeld’. Maar het wettig en overtuigend bewijs voor een nauwe en bewuste samenwerking ontbreekt volgens de rechtbank.

Een levenslange gevangenisstraf is volgens de rechtbank op zijn plaats, omdat B. tijdens de zitting heeft aangegeven zijn radicale manier van denken niet te zullen veranderen. Bentinck: ‘Hij heeft zelfs gezworen dat als hij weer vrij komt, hij precies hetzelfde zal doen.’ De rechtbank hechtte eraan te benadrukken dat B. een zeer extreme, maar ook uitzonderlijke interpretatie van de koran aanhangt.

Tegen de wens van het Openbaar Ministerie in, behoudt B. zijn actief en passief kiesrecht. Bentinck zei daarover dat gezien de standvastigheid van de verdachte in zijn ideologie en de hem op te leggen levenslange celstraf, het niet reëel is dat B. ooit gebruik zal maken van dat recht.

De rechtbank veroordeelde B. ook tot het betalen van schadevergoedingen aan productiebedrijf Column Producties, het bedrijf waar Theo van Gogh voor werkte, de beschoten agenten en de twee getroffen omstanders. Bentinck zei dat de Staat deze vergoedingen voor zijn rekening neemt, aangezien niet te verwachten is dat B. dat geld heeft.

Mohammed B. werd voor alle misdrijven toerekeningsvatbaar bevonden. Volgens de rechtbank is Mohammed B. ‘een overtuigingsdader, die een radicale interpretatie van de islam aanhangt. Theo van Gogh was in de ogen van de verdachte een zogenaamde ‘vijand van de islam', die moest sterven’, aldus de rechtbank. De rechters zijn het met het Pieter Baan Centrum eens dat B. toerekeningsvatbaar was tijdens de gepleegde misdrijven. Door zijn weigering mee te werken aan het onderzoek, kon niet tot een andere conclusie worden gekomen. Bentinck zei dat ‘men welhaast zou hopen’ dat B. zou lijden aan een psychische stoornis, gezien de ernst van de delicten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.