Nieuws

Levenslang voor extreem-rechtse dader van de eerste politieke moord in de Bondsrepubliek

De man die de Duitse CDU-politicus Walter Lübcke vermoordde, is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Volgens de rechter handelde Stephan Ernst uit een racistisch en xenofoob motief.

Stephan Ernst wordt voorgeleid in de rechtbank. Beeld AFP
Stephan Ernst wordt voorgeleid in de rechtbank.Beeld AFP

De moord op Lübcke was de eerste moord op een Duitse politicus in de geschiedenis van de Bondsrepubliek. Op een zomeravond in 2019 werd de 65-jarige christen-democraat op zijn terras van dichtbij neergeschoten.

Volgens de rechters had Ernst (47) een ‘extreem-rechts en xenofoob’ motief. ‘Hij projecteerde vreemdelingenhaat op Dr. Lübcke’, zei rechter Thomas Sagebiel in zijn uitspraak. De kans dat Ernst na 15 jaar vervroegd vrij komt is nihil, omdat de rechters in het vonnis de buitengewone ernst van de misdaad benadrukken.

De moord op Lübcke schokte Duitsland. Vooral omdat Lückes dood liet zien dat verbaal geweld daadwerkelijk kan omslaan in (dodelijk) fysiek geweld. Op het eerste gezicht is Lübcke een onlogisch slachtoffer voor extreem-rechtse daders. Hij was geen hoogvlieger in de CDU, maar als ondernemer en voormalig lid van het deelstaatparlement van Hessen was hij regionaal een bekendheid.

Asielzoekerscentra

Hij kwam in het vizier van extreem-rechts in september 2015, toen dagelijks duizenden vluchtelingen uit voornamelijk Syrië de Duitse grens overstaken. Lübcke was verantwoordelijk voor de bouw van een aantal nieuwe asielzoekerscentra en pakte dat voortvarend aan. Tijdens informatiebijeenkomsten voor omwonende burgers stak hij zijn instemming met de vluchtelingenpolitiek van bondskanselier Angela Merkel niet onder stoelen of banken.

De spanning steeg in Duitsland in die nazomer, en naar de informatieavonden van Lübcke kwamen steeds vaker ook tegenstanders van Merkels vluchtelingenpolitiek, zoals de neonazi’s Stephan Ernst en Markus H. Samen met gelijkgezinden joelden ze door Lübckes verhaal heen. De geïrriteerde politicus gaf repliek: ‘Het is de moeite waard om in ons land te leven. Je moet opkomen voor waarden, en degenen die niet achter deze waarden staan kunnen het land op elk moment vrijwillig verlaten.’

Het door Markus H. gemaakte filmpje van deze uitspraak werd een hit in extreem-rechtse kringen, waar Lübcke al snel als ‘volksverrader’ gold. Sindsdien stond hij op verschillende dodenlijsten. Politie en justitie wisten dat. Een parlementaire commissie in Hessen onderzoekt nog of er sprake is van nalatigheid in justitiële kringen.

Nabestaanden teleurgesteld

Hoewel Ernst de zwaarste straf heeft gekregen die er in het Duitse recht bestaat, was het vonnis voor de aanklagers teleurstellend. Behalve het OM waren dat ook vrouw en zonen van Walter Lübcke, evenals Ahmed I., een asielzoeker uit Irak die in 2016 op straat, in de buurt van het huis van Stephan Ernst, met een mes in de rug werd gestoken, met blijvend letsel als gevolg. Het OM achtte bewezen dat de dader ook in dit geval Ernst heet, maar de rechter oordeelde anders.

De tweede aangeklaagde, Ernsts vriend en collega Markus H., werd vrijgesproken van medeplichtigheid aan moord. Hij krijgt alleen een voorwaardelijke gevangenisstraf van anderhalf jaar voor illegaal wapenbezit. Vooral de advocaat van Lübckes nabestaanden had er steeds op gehamerd dat H. als medeplichtige moest worden veroordeeld, omdat hij en Ernst de moord samen zouden hebben gepland en voorbereid.

Dat H., die in de rechtszaal maandenlang zweeg maar tijdens de uitspraak een grijns niet kon onderdrukken, nu vrijuit gaat, komt door de tegenstrijdige bekentenissen van Ernst. Alleen in de laatste versie zegt hij dat H. erbij was toen hij Lübcke vermoordde.

Wel geldt als bewezen dat Markus H. Stephan Ernst heeft leren schieten bij zijn schietvereniging, op een schietschijf met het gezicht van Angela Merkel erop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden