Levenslang theater

In Levenslang theater voelt de oude generatie zich ingehaald door de jongere.

Theater

Levenslang theater van David Mamet door Wallis Theaterproducties, regie Wannie de Wijn.

In Koninklijke Schouwburg Den Haag, 22/9. Tournee: wallisfinkers.nl

'Ik vond de slaapkamerscène vanavond briljant!', zegt de oude acteur tegen zijn jonge collega. De voorstelling is klaar, in de kleedkamer wordt nog wat nagepraat. Geen beroep zo vervuld van napraten als dat van de toneelspeler. Altijd maar weer moet het gaan over hoe het ging, wat goed was, wat slecht, en wat beter kon.

Zo ook in Levenslang theater, naar David Mamets toneelstuk A Life in the Theatre uit 1977 alweer. Het wordt nu gespeeld door Eric Schneider (79) als de oudere acteur Robert en Beau Schneider (25) als zijn jonge collega John. Eric en Beau Schneider zijn in het echt vader en zoon, de in 2012 overleden prachtactrice Will van Kralingen was hun echtgenote en moeder. Het was haar wens dat beide mannen samen dit stuk zouden spelen.

Die wens is gerespecteerd en het heeft een voorstelling vol romantische theaternostalgie opgeleverd. Over toneel zoals dat nu niet meer wordt gemaakt. Over de achterkant van dat vak, maar dan een flink aantal jaren geleden. Over kleedkamers met de geur van schmink en mottige kostuums.

Eendagsvliegen. Zo ziet Robert de status van de acteur: na de voorstelling is het allemaal voorbij. In de kleedkamer probeert hij nog iets van de magie vast te houden, waarbij de jongen aanvankelijk zijn leergierige toehoorder is. Maar langzamerhand gaan de retoriek, de bravoure en de ijdeltuiterij ook hem vervelen.

Zo heeft Mamet zijn stuk opgebouwd, met dialogen tussen de twee mannen, bespiegelingen over het vak en tussendoor zien we de acteurs als in een spiegelpaleis aan het werk, meestal in belegen kostuumstukken of flauwe komedies. Voor toneelliefhebbers valt er af en toe te genieten: eerst wordt malicieus geroddeld over een vrouwelijke collega, theatercritici worden 'smerige hufters' en 'stompzinnige idioten' genoemd en grappig is ook de onderlinge strijd om de aandacht.

Levenslang theater gaat vooral over de oude generatie die zich ingehaald voelt door de jongere, maar het stuk mist een dwingend conflict. Even vermoed je dat de oude man zich aangetrokken voelt tot de mooie jongen, maar dat wordt hooguit vaag gesuggereerd. Bovendien heeft Wannie de Wijn het stuk weliswaar keurig, maar ook zonder ritme geregisseerd. Elke scène heeft dezelfde opbouw, elk tussenmuziekje is hetzelfde, telkens weer zoeken de mannen toenadering om zich vervolgens weer te verwijderen.

Intussen zie je wel dat Eric Schneider de techniek van het vak tot in zijn vingertoppen beheerst. Hij zet zijn rol flink aan en dat is terecht, want hij speelt in wezen een dubbelrol: hij is zowel acteur op het podium, als in de kleedkamer waar hij zijn jonge collega wil imponeren. Beau Schneider geeft fris en stoer tegenspel, maar blijft iets te lang hangen in zijn glimlachmodus en zichtbaar respect.

'Wij zijn de ontdekkingsreizigers van de ziel', zegt de oude acteur. Die reis had wat dat betreft wel wat avontuurlijker gemogen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden