Levenslang moet levenslang blijven

Levenslang moet levenslang blijven, maar evaluatie na 15 jaar kan geen kwaad. Sterker, dat moet van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Amanda Kluveld

‘Met bloedend hart’ bepleitte de liberale minister van Justitie Modderman de invoer van de levenslange gevangenisstraf. In 1886 kwam die straf in ons wetboek omdat in 1870 de doodstraf was afgeschaft. In beginsel deugde de straf niet vond Modderman. Op termijn zou een voorwaardelijke invrijheidstelling mogelijk moeten zijn.

Het hedendaagse forum Humane tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf verdedigt met een pleidooi voor de mogelijkheid om de opgelegde straf op een moment te evalueren, dus een liberaal standpunt. Zij doet dat op een weinig verstandige manier. ‘Als je iemand opbergt en de sleutel van de gevangeniscel weggooit, kun je net zo goed de doodstraf weer invoeren’, vindt forumlid en juriste Wiene van Hattum.

Moet ik geloven dat wanneer de doodstraf inderdaad heringevoerd zou worden, Van Hattum en haar forum de stelling zouden verdedigen dat dit gezien het bestaan van levenslange straffen om het even is? Ik denk van niet.

‘Steeds vaker en nogal willekeurig wordt iemand voor de rest van zijn leven opgesloten’, stelt Van Hattum. at is een ernstige beschuldiging, maar kennelijk meent het forum dat de vermeende willekeur van rechters een minder groot probleem is dan de inhumane kant van de levenslange straf. Aan een uitleg waarom zij dat vindt, waagt zij zich niet.

Evaluatie

Bij vrijlating van levenslang gestraften moeten er garanties zijn dat veroordeelden niet weer in de fout gaan, stelt het forum. Hoe en of dergelijke garanties verkregen kunnen worden en wie daarvoor de verantwoordelijkheid draagt, wordt niet vermeld. Ook wordt de ratio achter de stelling dat een evaluatie die eventueel tot vrijlating leidt na 15 jaar moet plaatsvinden door het forum niet gegeven.

Het enige rationele argument dat het forum geeft is dat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM) eist dat er een mogelijkheid moet bestaan de voortdurende rechtmatigheid van iedere detentie te toetsen.

In de ons omringende landen vindt die toetsing bij levenslang na 15 of 25 jaar plaats. Het forum zou zich erop toe moeten leggen samenleving en politiek ervan te overtuigen dat Nederland zich aan het EVRM moet houden.

Zowel het onderwerp als het publieke debat erover verdienen namelijk beter dan een levenslange opsluiting in het emotionele bloedende hart staccatissimo van juristen als Van Hattum.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden