NieuwsTramaanslag Utrecht

Levenslang geëist tegen Gökmen T.

Levenslang. Deze hoogst mogelijke gevangenisstraf eiste de officier van justitie donderdag tegen Gökmen T. (38) voor de aanslag op een Utrechtse tram op 18 maart 2019. Vier personen kwamen om het leven, twee raakten ernstig gewond. Volgens het Openbaar Ministerie is bewezen dat hij moordde met een terroristisch oogmerk.

De rechters die de strafzaak tegen Gökmen T. behandelen. Het OM eiste donderdag levenslang.Beeld ANP

‘Met een vuurwapen met een geluidsdemper stapte T.  in een tram. Doelbewust liep hij op slachtoffers af en schoot hen neer zonder aarzelen’, zei de officier van justitie. ‘Zij zagen het wapen en leefden hun laatste momenten in doodsangst. Degenen die gewond raakten of voor hun leven moesten rennen, dragen dit voor altijd mee. De angst en het verdriet gaan verder dan deze direct betrokkenen, het hele land leefde mee.’

Volgens het OM is met een levenslange gevangenisstraf het land optimaal beschermd tegen ‘deze zeer gevaarlijke persoon’. Het Pieter Baan Centrum, dat T. heeft onderzocht, oordeelde dat hij verminderd toerekeningsvatbaar was en dat behandeling van zijn narcistische en anti-sociale stoornis mogelijk zou kunnen zijn. Die behandeling zou wel worden bemoeilijkt door de verstandelijke beperking van de verdachte.

Het OM kiest echter niet voor het opleggen van de voorgestelde tbs met dwangverpleging. ‘Op geen enkele manier blijkt dat T. open staat voor behandeling. Uit niets blijkt spijt of berouw. Hij is juist trots op wat hij heeft gedaan.’ 

Resocialisatie

Vaak wordt tbs geëist bij een gevaarlijke verdachte omdat dan de kans groter is dat diegene nooit meer terugkeert in de maatschappij. Bij een levenslange gevangenisstraf wordt na 25 jaar beoordeeld of een verdachte in aanmerking komt voor resocialisatie. Maar het Openbaar Ministerie denkt niet dat T. dan snel vrij zou komen, gezien het gevaar op recidive en de impact die zijn vrijlating dan zou hebben op de samenleving.

De aanslag op de tram bracht een grote schok teweeg. Het was de eerste keer dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) het dreigingsniveau verhoogde naar het hoogste niveau 5, ‘kritiek’. Meteen na het schietincident brachten autoriteiten naar buiten dat een terroristisch motief niet kon worden uitgesloten.

Dat T. een terroristisch oogmerk had met zijn daad is bewezen, vindt het Openbaar Ministerie. Het doel van een dergelijk misdrijf moet zijn om ten minste een deel van de bevolking ernstige vrees aan te jagen, of de overheid te dwingen haar beleid aan te passen. ‘Het maken van willekeurige slachtoffers is een geëigend middel om vrees aan te jagen.’

Volgens het OM ging het T. ‘om het maken van zo veel mogelijk slachtoffers die niet-moslims zijn.’ Slachtoffers met een moslimuiterlijk ontzag hij, zegt de officier van justitie. Buiten de tram keek hij bijvoorbeeld een automobilist met een hoofddoek aan maar hij schoot niet op haar.

Allahu Akbar

T. slaakte meerdere keren de strijdkreet Allahu Akbar uit tijdens het schieten. Op een brief die hij achterliet in de vluchtauto stond geschreven: ‘Ik doe dit voor mijn geloof.’ Ook op de geluidsdemper had T. een dergelijke boodschap geschreven. Tijdens een ondervraging op 22 maart zei hij tegen de rechter-commissaris: ‘Ik laat niemand met ons geloof spotten. Ik wilde laten zien dat jullie niet van diamant zijn, en wij niet van zand.’

T. heeft een strafblad van twaalf pagina’s, met vooral diefstallen, maar ook geweld en een wapendelict. Ook werd hij verdacht van verkrachting. Volgens deskundigen verkeerde hij niet in een psychose tijdens zijn daad. Hij kan niet tegen kritiek en duldt geen tegenspraak. T. overschat zijn eigen capaciteiten en heeft weinig empathisch vermogen. 

Zijn geloofsbelijdenis is opvallend ambivalent. Het lukt hem bijvoorbeeld niet om te stoppen met roken. Volgens deskundigen richt hij zich op het geloof uit frustratie om de mislukking van zijn eigen leven. ‘Het geloof is voor hem een middel om de strijd uit te vechten met de instanties die hij daarvoor verantwoordelijk houdt.’

Vrijdag houdt de advocaat van T., André Seebregts, zijn pleidooi. Dan zal de rechter bekendmaken wanneer hij uitspraak doet. 

Lees ook: 

Vrouwelijke officieren krijgen een kusmondje, de rechter een middelvinger en zijn eigen advocaat een klodder spuug op zijn toga. Tramschutter Gökmen T. toont geen berouw voor zijn viervoudige moord. Integendeel.

Ook dinsdag, tijdens de tweede procesdag, gedraagt tramschutter Gökmen T. zich zo heftig dat de rechter hem uit de zaal laat verwijderen. Deze dag spreken de slachtoffers en nabestaanden over hoe hun leven is veranderd na de gebeurtenissen op 18 maart 2019. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden