Update

Levende potvis aangespoeld, gelukkig is er een protocol

Op Terschelling is een potvis gestrand. Het dier is nog in leven. Wat nu? Daarvoor is sinds kort een protocol.

Een vorig jaar op het strand van Knokke-Heist overleden potvis. Voorzover bekend heeft België geen Protocol stranding levende grote walvisachtigen. Beeld afp

En wel het Protocol Stranding Levende Grote Walvisachtigen, dat nadat vorig jaar bij Texel een bultrug aanspoelde werd opgesteld en vorig week werd gepubliceerd. Het protocol zou haar vuurdoop kunnen beleven, als het vandaag in werking treedt. U bent gewaarschuwd: 'Stranding van een walvis kan voor het 'publiek' een emotionele gebeurtenis zijn, mede vanwege de grote kans op overlijden van het dier', is te lezen in de inleiding.

Het protocol wordt momenteel daadwerkelijk gevolgd, meldt een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken, dat daar in eerste instantie voor verantwoordelijk is.

Op Terschelling is nu namens het ministerie een strandingscoördinator in actie. Hij heeft de leiding over een team van deskundigen.

Volgens de reddingsmaatschappij KNRM ligt de aangespoelde potvis bij paal 26, aan de noordoost kant van het eiland. Medewerkers van de gemeente Terschelling zijn naar de plek van de stranding gegaan, om te kijken wat er moet gebeuren, zei een ambtenaar van het gemeentehuis.

Ook is een schip van het Terschellingse sleep- en bergingsbedrijf Noordgat ter plekke, laat eigenaar Simon Smit weten. 'Als het dier gunstig ligt zouden we hem met de waterjetaandrijving van het schip kunnen vrijspoelen. Het is net hoog water geweest.'

Levende dieren
Benadrukt wordt dat het protocol is bedoeld voor de stranding van levende dieren, waarbij met stranding 'de situatie waarin een grote walvis is terecht gekomen, waarbij het niet meer zelfstanding terug in dieper water kan komen' wordt bedoeld. 'Voor dode aangespoelde dieren bestaat al een protocol, namelijk de Samenwerkingsregeling Bestrijding Kustverontreiniging van mei 2007 voor Rijkswaterstaatdiensten'.

Rijkswaterstaat, is verder te lezen, start de coördinatie. De Staatssecretaris van Economische Zaken - in casu Sharon Dijksma - beslist vervolgens over het lot van het dier, op advies van een team van deskundigen. Daarbij heeft 'veiligheid en bescherming van hulpverleners en omstanders heeft bij een reddingsoperatie de hoogste prioriteit'. Een en ander wordt gadegeslagen door een strandingscoördinator.

In het plan worden drie scenario's onderscheiden voor de vondst van een levende walvisachtige: terugkeer naar zee (inclusief post-vrijlatingsmonitoring wanneer het dier weer zwemt), tijdelijke opvang ter plekke of in de buurt van de strandingslocatie om het dier weer terug te laten keren naar zee, of euthanasie en palliatieve zorg.

Kosten
Uiteraard is er een paragraaf opgenomen over de kosten van de reddingsoperatie: het ministerie van Economische Zaken bekostigt de personele inzet en het pathologisch onderzoek, mocht de grote walvisachtige in kwestie komen te overlijden. Dat zou dan weer kunnen gebeuren nadat Defensie een explosieventeam heeft moeten inzetten 'indien euthanasie met behulp van explosieven aan de orde is.' Zie voor het complete schema bijgevoegd protocol.

Overigens is dit misschien niet eens het definitieve Protocol Stranding Levende Grote Walvisachtigen, na elke stranding wordt het plan geëvalueerd. De bultrug die in december bij Texel aanspoelde, Johannes gedoopt terwijl het een vrouwtje betrof, overleed uiteindelijk. Dat was nadat er dagenlang werd gediscussieerd over de vraag of het dier gered kon worden of niet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.