'Leven Sagheer verwoest door VS'

De eerste Pakistaan die is vrijgelaten uit de speciale gevangenis op Guantánamo Bay, klaagt de VS aan omdat ze hem ten onrechte hebben vastgehouden....

De eerste Pakistaan die door de Amerikanen is vrijgelaten uit de speciale gevangenis op Guantánamo Bay, klaagt de Verenigde Staten aan omdat ze hem ten onrechte hebben vastgehouden.

Mohammed Sagheer (51) is een jaar van zijn leven kwijtgeraakt en kan door de financiële en mentale schade die hij daarbij heeft opgelopen, de draad niet meer oppakken, zegt zijn advocaat. 'Daarom eist mijn cliënt 10,4 miljoen dollar compensatie.'

Sagheer werd in november 2001 in Afghanistan gearresteerd omdat de Amerikanen hem ervan verdachten banden met het terreurnetwerk Al Qa'ida te onderhouden. De 51-jarige man werd overgebracht naar Guantánamo en op 27 oktober vorig jaar teruggevlogen naar Pakistan omdat hij onschuldig bleek te zijn.

Volgens zijn advocaat, Muhammed Ikram Chaudry, hebben de Amerikanen Sagheer voor zijn vrijlating tweeduizend dollar compensatie beloofd maar hij heeft niet meer dan honderd dollar gekregen.

En dat terwijl Sagheer het geld goed kon gebruiken. Toen hij vorig jaar weer thuis kwam, vond hij zijn vrouw en negen kinderen verarmd terug. Zijn houtzagerij had de hele tijd stil gestaan, zijn klanten waren vertrokken, de rekeningen niet betaald en zijn werkmateriaal was verkocht of verroest.

Sagheer heeft maandenlang geprobeerd de beloofde compensatie los te peuteren en heeft nu besloten de Amerikaanse overheid aan te klagen. Chaudry: 'Mijn cliënt is ten onrechte een jaar lang onder afschuwelijke omstandigheden vastgehouden en eenmaal thuis blijkt zijn leven te zijn vernietigd. Hij eist dan ook een vergoeding voor het feit dat zijn burgerrechten en vrijheid hem op illegale wijze zijn ontnomen. Tien miljoen dollar is niets te veel; de Verenigde Staten moeten betalen voor hun eigen fout.'

Chaudry heeft vorige week een document bij de Amerikaanse ambassade in Islamabad afgeleverd dat is gericht aan de Amerikaanse ministeries van Buitenlandse Zaken, Defensie en Justitie. Hierin beargumenteert hij dat de familie Sagheer 400 duizend dollar materiële schade heeft opgelopen. Daar bovenop eist Sagheer tien miljoen dollar voor 'het verlies van leven, vrijheid en waardigheid' wat geresulteerd heeft in 'mentale schade, financieel verlies, fysieke problemen, vervreemding en religieuze benadeling'.

In het document wordt verzocht binnen vier weken te reageren. 'Als dat niet gebeurt dienen we de zaak in bij een Pakistaanse of Amerikaanse rechtbank', aldus Chaudry.

In de aanklacht wordt uiteengezet hoe de man is mishandeld; eerst door de Afghanen die hem hebben opgepakt en daarna door zijn Amerikaanse cipiers.

Sagheer is gearresteerd in de Noord-Afghaanse stad Kunduz. Hij zweert dat hij niets met de Taliban te maken heeft en daar alleen maar was om als tableaughi (prediker) de koran uit te leggen aan andere moslims. Hij probeerde te vluchten voor de Amerikaanse bombardementen maar werd opgepakt door de mannen van Rashid Dostum, een krijgsheer die deel uitmaakte van de Afghaanse alliantie die tegen de Taliban vocht.

Sagheer werd overgebracht naar de beruchte Shiberghan gevangenis waar hij nauwelijks voedsel en water kreeg, ondanks de aanwezigheid van Amerikaanse troepen.

In eerste instantie werd Sagheer naar de Amerikaanse basis in Kandahar gebracht waar hij werd geïdentificeerd als een mogelijke Al Qa'ida-soldaat. Hierop werd de houtzager geblinddoekt naar Cuba verscheept.

'Ze schoren mijn baard af, ook al smeekte ik hen om dat niet te doen', zei Sagheer in de Pakistaanse pers. 'En het was ons verboden te bidden.' Pas nadat hij en andere gevangenen een hongerstaking begonnen, werden ze met meer respect behandeld.

Volgens de aanklacht is Sagheer onophoudelijk ondervraagd over de Taliban en Al Qa'ida en is hij twee keer in een donkere en ijskoude isolatiecel opgesloten omdat hij 'weigerde mee te werken aan het onderzoek'.

Tot nu toe is er nog niet gereageerd door de VS maar Chaudry verwacht binnenkort antwoord. 'Als ze een redelijk voorstel doen, kunnen we de kwestie wellicht buiten de rechtszaal oplossen', zegt de advocaat.

De Amerikaanse ambassade in Islamabad was niet bereikbaar voor commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden