REPORTAGESNEEK

Leven op anderhalve meter? In een azc is daar geen beginnen aan

Het asielzoekerscentrum in Sneek is opgeschrikt door een corona-uitbraak. Het voorval is een lakmoesproef voor het nieuwe, intensievere testbeleid. ‘Gelukkig hebben we lekker weer.’

22 asielzoekers in het azc in Sneek testten onlangs positief op corona. De locatie is afgesloten, alle bewoners en medewerkers zullen worden getest op het virus. De steunbetuigingen hingen er al voor de uitbraak.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Een man met een Afrikaans uiterlijk die net het terrein af fietste? Op de parkeerplaats van het asielzoekerscentrum in Sneek lijkt locatiemanager Benny Schonewille even op te schrikken. Maar het inzicht komt snel. ‘O die! Dat is een medewerker, hij woont hier in de stad.’

Het is ongemak in tijden van quarantaine: opeens is elke beweging verdacht. Sinds vrijdagmiddag leven de circa 550 asielzoekers hier in preventieve afzondering van de buitenwereld, nadat 22 van hen positief hadden getest op het coronavirus. En dat in een provincie waar vorige week slechts 14 besmettingen werden geturfd.

De bron van de besmetting zou een bewoner zijn die een bezoek had gebracht aan de Randstad. ‘Maar dat is speculatie’, zegt Schonewille. Maandag 4 mei werd hij positief bevonden en geïsoleerd met zijn gezin. Te laat. Vandaar dat nu de hele locatie afgesloten is.

Iedereen getest

Twaalf azc’s gingen Sneek voor. Nieuw is dat alle bewoners en medewerkers getest worden, ook als zij geen ziekteverschijnselen vertonen. Wat elders enkel vermoed werd, wordt hier inzichtelijk.

Het maakt het azc in Sneek ook tot een test voor het geïntensiveerde testbeleid. ‘Voorheen kon het virus in dezelfde mate aanwezig zijn, maar dan zonder dat we dat wisten’, meldt directeur Margreet de Graaf van GGD Fryslân. ‘Voor het beperken van de verspreiding van het virus kan deze wijze van testen helpen.’

Daarom staan er witte tenten op het gras achter de zilverkleurige wooneenheden. Tot vrijdag werden er honderd personen van twee verdachte afdelingen getest. De overige bewoners en medewerkers komen dit weekend aan de beurt.

‘Gelukkig hebben we lekker weer’, zegt locatiemanager Schonewille. Hij mocht zelf vanochtend. ‘Natuurlijk spannend, maar vooral goed om te weten.’ Medewerkers hielden zich al strikt aan de voorschriften. ‘Ik heb mijn ouders en oma al weken niet gezien.’

Vluchtelingenwerk

Even na enen mogen ook twee vaste krachten en drie vrijwilligers van Vluchtelingenwerk onder het rood-witte afzetlint door. Ze waren ruim een week geleden voor het laatst hier binnen. Een kwartier later zijn de monsters genomen. Een ding willen ze graag kwijt: ‘Heel fijn dat ook wij getest kunnen worden.’ De uitslag laat vanwege de mega-operatie wat langer op zich wachten, maximaal 48 uur.

Daarna hebben de kikkers in de sloot weer het hoogste woord. Een bewoner maakt misbaar op het plein: hij wil zich niet neerleggen bij de afzondering. Het zijn uitzonderingen, verzekert Schonewille. Mocht iemand ontsnappen, is afgesproken dat de politie wordt ingeschakeld. ‘Maar de meeste bewoners hebben begrip voor de maatregelen.’

Dat wordt van binnenuit bevestigd door Aslan (35), met wie de Volkskrant telefonisch contact heeft. ‘Fijn is anders, niet van je kamer mogen. Maar bijna iedereen ziet in dat dit nodig is. En af en toe zie ik een ooievaar overvliegen.’

Zelf werd hij donderdag getest: negatief. Twaalf medebewoners op de bovenverdieping van gebouw D bleken wel besmet. Afgelopen week deelden ze nog een keuken. Daar mogen ze niet meer in. De afdeling bestaat uit veelal jonge mensen. Alleenstaande dertigers en veertigers, twee gezinnen. Opvallend: bijna niemand heeft (serieuze) klachten. ‘Een man hoor ik wel wat hoesten.’

Bewoner Aslan: ‘Fijn is anders, niet van je kamer mogen. Maar bijna iedereen ziet in dat dit nodig is. En af en toe zie ik een ooievaar overvliegen.’Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Veel onduidelijkheid

De aankondiging van de quarantaine overviel Aslan vrijdag. ‘Er was zo veel onduidelijkheid en zo weinig informatie. Er was geen eten. Ik werd angstig.’ Het noodnummer dat via de interne communicatie was verspreid, bleek onbereikbaar. ‘Ik dacht: we worden in de steek gelaten.’

Sommige bewoners moesten uit de pers vernemen dat hun azc vergrendeld werd. Anderen hoorden het in de supermarkt. Een moeilijke maar bewuste keuze, aldus locatiemanager Schonewille. Anders bestond de vrees dat bewoners massaal naar buiten zouden gaan.

Zaterdag herpakt het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) zich, zegt Aslan. Er kwamen pakketten met eten en schoonmaakmiddelen. ‘En het COA heeft me een magnetron beloofd.’ Aan praktische zaken hebben zijn medewerkers hun handen vol, zegt Schonewille. ‘Paracetamol, sigaretten, babyvoeding: iedereen heeft specifieke wensen.’

Verwijten naar de man die de bron zou zijn, worden binnen niet gemaakt, zegt Aslan. Wat had het COA dan moeten doen, vraagt Schonewille zich af. ‘Natuurlijk hebben we onze bewoners steeds op het hart gedrukt zoveel mogelijk binnen te blijven. Maar zij hebben dezelfde vrijheden als jij en ik. Er is geen enkele juridische grond hen op te sluiten.’

Als er binnen eenmaal een besmetting is, is er geen houden meer aan, erkent de locatiemanager. ‘Uiteraard hebben we bewoners steeds geïnformeerd over de richtlijnen. Maar leven op anderhalve meter, is in een azc haast niet te doen.’ Dat geldt ook voor het scheiden van bekend besmette en (nog) niet (bekend) besmette asielzoekers. ‘Daarom kiezen we voor afscheiding van de buitenwereld.’

Die buitenwereld reageert vooralsnog positief op de strikte voorzorgsmaatregelen van het azc. Maar zo rustig? ‘Dat is het anders nooit op zaterdag’, zegt het meisje dat voor de supermarkt om de hoek de winkelwagentjes desinfecteert. De vakkenvullers boenen de handgrepen van de zuivelkoeling met grote toewijding. 

De quarantaine in het azc is in principe afgekondigd voor 72 uur, tot maandagavond. Dan wordt bekeken of de afzondering verlengd wordt. Voor bewoner Aslan is het geen vraag. ‘Dat moet gebeuren, vind ik. We kunnen de buurt niet blootstellen aan het risico ook ziek te worden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden