Leven en dood blijken zich ook aan de vijfdaagse werkweek te houden

In het weekend worden er minder kinderen geboren en gaan er minder mensen dood. Een trend die lijkt samen te hangen met de werkweek van medisch specialisten.

CBS: Het leven begint en eindigt steeds minder vaak in het weekend Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskant

Het is een patroon dat de toenemende aanwezigheid van artsen bij kraam- of sterfbed verraadt, stelt hoofddemograaf Jan Latten van het Centraal Bureau voor Statistiek in reactie op zijn vandaag gepubliceerde studie naar de seizoensinvloeden op geboorte en overlijden. Daaruit blijkt dat in 2016 op zondag ongeveer zeven procent minder mensen overleden dan statistisch gezien logisch zou zijn. Vrijdag is juist de dag waarop relatief de meeste mensen gingen hemelen.

Bij geboorten is eenzelfde patroon te zien. Op basis van een evenwichtige verdeling zou ongeveer 29 procent van de kinderen in het weekend geboren moeten worden. Vijftig jaar geleden was dat ook de realiteit. Inmiddels komt nog maar 24 procent van de kinderen in het weekend ter wereld, zondagskinderen zijn met 11,3 procent het zeldzaamst.

Bij geboorten is al aangetoond dat de trend samenhangt met de werkweek van medici. Tegenwoordig wordt 80 procent van de kinderen in het ziekenhuis geboren, vijftig jaar geleden was dat nog maar een kwart van de geboorten. Latten: 'Zo zijn er veel geplande keizersneden en wordt er regelmatig besloten om een bevalling kunstmatig op gang te brengen. Dat soort ingrepen vinden overwegend gedurende de week plaats als medische teams op volle sterkte zijn.'

Bij sterfte is de oorzaak van de verschuiving minder goed onderzocht, maar Latten twijfelt er niet aan dat ook hier de toenemende 'medicalisering' de oorzaak is. 'Om te beginnen vinden er door de week meer ingewikkelde operaties plaats, en operaties zijn altijd een risico.' Daarnaast spelen ook discussies over 'uitzichtloos lijden' mee, denkt Latten. 'Artsen en familie van een terminaal ziek persoon zeggen vermoedelijk vaak tegen elkaar 'dit moet niet meer het hele weekend duren', dan besluiten zij om de behandeling op vrijdag te staken.'

Het CBS keek ook naar geboorte en sterfte door het jaar heen. De toegenomen medicalisering kan niet voorkomen dat nog steeds de meeste mensen overlijden in de winter. Het seizoenspatroon bij geboorten is wel verschoven ten opzichte van vijftig jaar geleden. Tegenwoordig worden kinderen vaker in de herfst geboren, terwijl vroeger de zomermaanden het kinderrijkst waren. Dit is een verschuiving die zich voltrok in de jaren zeventig en tachtig met de opkomst van de anticonceptie. De piek is feitelijk een misconceptie, uit onderzoek blijkt namelijk dat veel ouders graag een lentekindje willen. 'Kennelijk duurt het in de praktijk vaak langer om zwanger te worden dan mensen verwachten', concludeert het CBS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden