Leve de kinderen

Klets op je werk vooral niet over kinderen en oma's, dat werkt statusverlagend. Vrouwenemancipatie gaat wel erg langzaam

Mevrouw Planting, komt u binnen?’ Ik keek geschrokken rond: was mijn schoonmoeder stiekem meegekomen? Want ik kende maar één mevrouw met die naam, de moeder van mijn lief. Zelf was ik noch een mevrouw, noch een Planting. De glanzende roze baby in mijn armen, vier weken oud, was dat wel. De allermooiste van het consultatiebureau; apetrots was ik.

Achterlijk
Maar de arts sprak mij toe alsof ik achterlijk was, scherp articulerend en alles drie keer herhalend: ‘Nooit op het buikje laten slapen…’ Toen ik vroeg of ik de volgende keer kon komen op een woensdag, mijn toekomstige vrije dag, gingen haar wenkbrauwen omhoog: ‘Jij vindt je werk belangrijker dan je kind?’

Dit gebeurde 22 jaar geleden, maar het zou me verbazen als jonge moeders het nu anders ervaren. Bij de worp zakt het IQ met 20 punten. Je bent voortaan een instinctief zogend, zorgend en overbezorgd moederdier, voor wie het belang van haar kind ver verheven is boven carrière, interesses en verlangens. Voor de leerkrachten op school, ook werkende moeders, ben je uitsluitend Moeder; iedere verwijzing naar werk leidt tot irritatie.

Vaders met een baby in draagzak die een kleuter komen brengen, oogsten verliefde blikken van de moeders. Die hebben, ook al zijn ze wiskundige, neuroloog of postbode, de stilzwijgende afspraak dat er op het schoolplein alleen over kinderen wordt gesproken: ‘Die van mij….’

Paraat
Vijftien jaar later verwachten artsen en thuiszorgster wéér dat vrouwen op afroep paraat staan, ditmaal als verzorgers van hun oude (schoon)moeders. Intussen moet je op het werk vooral niet kletsen over kindertjes en oma’s, want dat is statusverlagend.

Voor vrouwen tenminste.

Mineke Bosch, hoogleraar geschiedenis, die voortreffelijk onderzoek heeft verricht naar de positie van vrouwen in de wetenschap, heeft volkomen gelijk met de vaststelling (NRC Handelsblad 9 oktober) dat ‘hardnekkige beeldvorming’ ertoe leidt dat kwaliteiten van vrouwelijke wetenschappers – ook van niet-moeders – worden onderschat. Nobelprijswinnaressen hebben doorgaans geen kinderen, maar het is de vraag, schrijft Bosch terecht, of hun kinderloosheid vrijwillig was: zij moesten kiezen, mannen niet.

Morele politie

Maar hoe onttrek je je aan die neerdrukkende traditie? Vrouwen zijn elkaars morele politie. Wie meer dan de toegestane drie dagen werkt, geen luizenmoeder is en te weinig verschijnt op het schoolplein, valt buiten de groep. Wie als vrouw van vijftig hard en graag werkt ook, want weinig vriendinnen doen dat. Ik maak me er kwaad over en ik leg me erbij neer.

Ook bij mij is de traditie allang verinnerlijkt: met gemak schuif ik mijn werk opzij als de mijnen dat eisen. Eén akkefietje met een kind slaat mij zwaarder uit het lood dan tien boze opdrachtgevers. Ik hoop dat het voor mijn dochter en háár roze baby anders zal zijn. Maar ik vrees van niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden